Kuzova Yüzer Güneş Enerji Santrali

Yenilenebilir enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve enerji arz güvenliğinin sağlanması, günümüz enerji politikalarının temel unsurları arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, su yüzeylerine kurulan yüzer güneş enerjisi santralleri (GES), hem enerji üretimi hem de su kaynaklarının etkin yönetimi açısından önemli bir alternatif olarak öne çıkmaktadır. Türkiye’de bu alandaki ilk uygulama, Elazığ’da Keban Baraj Gölü üzerinde kurulan Kuzova Yüzer GES projesidir.

Dünya genelinde artan enerji talebi ve fosil yakıtların çevresel etkileri, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelimi hızlandırmıştır. Güneş enerjisi bu kaynaklar arasında önemli bir paya sahiptir. Son yıllarda geliştirilen yüzer güneş enerjisi sistemleri ise klasik karasal GES’lere alternatif olarak dikkat çekmektedir.

Karasal uygulamalara göre birçok avantajı bulunan Yüzer GES'lerin Türkiye’deki ilk somut ve başarılı uygulaması, Keban Barajı üzerinde hayata geçirilen Kuzova Yüzer GES projesidir. Bu proje, hem teknolojik hem de uygulama açısından Türkiye’de bir ilk olma özelliği taşımakta ve bir deneme mahiyetinde olup, bu alanda gelecek olan projelerin öncüsüdür. 4 Nisan 2024 tarihinde Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı bizzat ziyaret etmiş ve projeyi tanıtmıştır.^【1】 Proje kapsamında ilk elektrik üretimi 2024 Haziran itibariyle başlamıştır. ^【2】

^{Tarım ve Orman Bakanı İbraim Yumaklı Türkiye'nin İlk Yüzer GES'inde (}Tarım ve Orman Bakanlığı⁾

Kuzova Yüzer GES, yaklaşık 1 MW kurulu güce sahip olup baraj gölü yüzeyinde yaklaşık 6 dönümlük bir alan üzerine kurulmuştur. Sistem toplamda 1840 adet fotovoltaik panelden oluşmaktadır.^【3】

Santralin yıllık elektrik üretim kapasitesi yaklaşık 1 milyon 806 bin kWh olarak öngörülmektedir.^【4】

Proje, aynı bölgede kurulu 2 MW kapasiteli karasal GES ile entegre şekilde çalışmakta ve birlikte değerlendirildiğinde bölgedeki sulama faaliyetleri için gerekli enerjinin önemli bir kısmını karşılamaktadır.^【5】

Yüzer GES sistemlerinin karasal sistemlere göre bazı teknik avantajları bulunmaktadır:

• Daha az alan kullanımı (1 MW için yaklaşık 6 dönüm)
• Panel sıcaklığının su sayesinde daha düşük kalması
• Yaklaşık %10–15 daha yüksek verimlilik sağlaması.

^{Keban Kuzova Yüzer GES (}Anadolu Ajansı⁾

Keban Kuzova Yüzer GES’in en önemli amaçlarından biri, Kuzova Pompaj Sulama Projesi kapsamında kullanılan enerji maliyetlerini düşürmektir. Bölgede yaklaşık 4.783 hektarlık tarım arazisi bu sulama sisteminden faydalanmaktadır. Proje sayesinde; sulama için kullanılan elektrik maliyetlerinde yaklaşık %40’a varan azalma hedeflenmektedir.^【6】

Yüzer GES sistemlerinin önemli avantajlarından biri de çevresel faydalarıdır. Bu sistemler:

• Su yüzeyinde buharlaşmayı azaltarak su tasarrufu sağlar.
• Karbon emisyonlarının azaltılmasına katkıda bulunur.
• Atıl su yüzeylerinin ekonomik olarak değerlendirilmesini mümkün kılar.

Ayrıca bu sayede karasal GES'ler için ayrılacak araziler farklı amaçlar için kullanılabilir olmaktadır.

Keban projesi kapsamında ayrıca su kalitesi ve ekosistem üzerindeki etkiler düzenli olarak bilimsel yöntemlerle izlenmektedir. Yapılan ölçümlerde şu ana kadar olumsuz bir etkiye rastlanmadığı belirtilmiştir.

Keban Kuzova Yüzer GES, Türkiye’nin yenilenebilir enerji stratejisinde yeni bir açılımı temsil etmektedir. Türkiye’de içme suyu amacı taşımayan işletme halindeki 944 adet baraj, 5 bin 300 kilometre kare gibi çok geniş bir rezervuar yüzey alanına sahip bulunmaktadır. Bu yüzey alanının %10’unda Yüzer GES kurulumu yapıldığı takdirde, 53 bin MW kurulu güç ile yıllık 79 milyar 500 milyon kilovatsaat (Türkiye'nin elektrik enerjisi ihtiyacının yaklaşık dörtte biri kadar) elektrik enerjisi üretimi yapılabileceği öngörülmektedir. Yüzer GES’ler sayesinde buharlaşması önlenerek tasarruf edilecek su miktarının ise yıllık 540 milyon metreküp düzeyinde olacağı tahmin edilmektedir. Üstelik bu tesisler sayesinde atmosfere salınacak karbondioksit miktarında da 51 milyon tonun üzerinde azaltım sağlanacağı beklenmektedir. ^【7】