Mar İlyas Kilisesi Saldırısı (2025)

Şam'ın Duveyla bölgesinde 22 Haziran 2025 tarihinde Mar İlyas Kilisesi’ne yönelik düzenlenen intihar saldırısıdır. Patlama sırasında kilisede ayin yapılmakta olduğu ve çok sayıda kişinin içeride bulunduğu bildirilmiştir. Saldırı sonucunda en az 20 kişi yaşamını yitirmiş, 52 kişi yaralanmıştır. Suriye İçişleri Bakanlığı saldırının terör örgütü DEAŞ mensubu bir kişi tarafından gerçekleştirildiğini açıklamıştır.

Patlamanın Seyri

Saldırı, Şam’ın doğusunda yer alan Duveyla mahallesindeki Mar İlyas Kilisesi’nde Pazar akşam ayini sırasında meydana gelmiştir. Kilise içinde toplanan cemaatin ibadet ettiği esnada, silahlı bir saldırganın içeri girdiği ve ateş açtıktan sonra üzerindeki patlayıcıyı infilak ettirdiği belirtilmiştir. Olay yerinde çok sayıda kişi hayatını kaybetmiş, kilise yapısında fiziksel tahribat oluşmuştur. Kilisenin iç kısmındaki oturma sıraları parçalanmış ve duvarlar çökmüştür. Saldırı, kilisenin kullanılamaz hâle gelmesine yol açmıştır.

Saldırıya İlişkin Açıklamalar

Suriye Sağlık ve İçişleri Bakanlığı Açıklamaları

Suriye Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan ilk açıklamada, saldırı sonucunda 20 kişinin öldüğü ve 52 kişinin yaralandığı duyurulmuştur. İçişleri Bakanlığı ise patlamanın DEAŞ’a bağlı bir intihar bombacısı tarafından gerçekleştirildiğini açıklamıştır. Saldırganın olay anında kilise içinde sivillere ateş açtığı, ardından üzerindeki yeleği infilak ettirdiği belirtilmiştir. Bakanlık sözcüsü Nureddin Baba, saldırının yalnızca belirli bir dini grubu değil, tüm Suriye halkını hedef aldığını ve güvenlik birimlerinin tüm imkânlarını kullanarak failleri ortaya çıkaracağını ifade etmiştir.

Uluslararası ve Yerel Tepkiler

Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Geir O. Pedersen saldırıyı “en güçlü ifadelerle” kınadığını belirterek, faillerin adalet önüne çıkarılmasını talep etmiştir. ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi ve Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, saldırının Suriyelilerin kapsayıcı ve hoşgörülü bir toplum inşa etme çabalarına karşı olduğunu belirterek Suriye hükümetine desteklerini bildirmiştir. Fransa Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, saldırı “alçakça” olarak nitelendirilmiş ve ülkenin bu tür şiddet eylemlerini en güçlü şekilde kınadığı belirtilmiştir. Açıklamada, Fransa’nın Suriye halkının barışa ulaşma çabalarına destek verdiği ve Suriye’nin istikrara kavuşması yönündeki uluslararası çabalara katkı sunmaya devam edeceği vurgulanmıştır.

Türkiye’den Gelen Açıklamalar

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, saldırının Suriye’nin istikrarını ve güvenliğini hedef aldığı belirtilmiş, Türkiye’nin Suriye halkının birlik ve beraberliğine olan inancının tam olduğu vurgulanmıştır. Cumhurbaşkanlığı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç ile AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik ve Genel Başkanvekili Efkan Ala da saldırıya ilişkin kınama mesajları paylaşarak, Suriye’nin egemenliğine destek verdiklerini ifade etmişlerdir.

Tanık İfadeleri

Olay anında kilise yakınlarında bulunan görgü tanıkları, saldırganın iki kişiyle birlikte olay yerine geldiğini, bu kişilerden ikisinin kaçtığını, saldırganın ise doğrudan kiliseye yönelerek içeridekilere ateş açtığını aktarmıştır. Saldırıdan hemen sonra kilise çevresinde büyük panik yaşanmış, çok sayıda kişi olay yerinden kaçarken bazıları yerdeki yaralılara yardım etmeye çalışmıştır. Sivil Savunma ekiplerinin kilise enkazında saatler süren çalışmaları sonucunda cesetler çıkarılmış, çok sayıda yaralı hastanelere sevk edilmiştir.

Saldırı Sonrası Güvenlik Önlemleri ve Soruşturma

Patlamanın ardından Suriye güvenlik birimleri olay yerinde geniş çaplı güvenlik önlemleri almıştır. Kilise çevresi tamamen kordona alınmış, bomba imha ekipleri bölgede ikinci bir patlayıcı olasılığına karşı arama gerçekleştirmiştir. Olay yeri inceleme ekipleri enkazdan delil toplamış, kiliseye giriş-çıkışlar geçici süreyle yasaklanmıştır. İçişleri Bakanlığı, saldırıya karıştığı değerlendirilen kişilerin kimlik tespiti ve yakalanması amacıyla kapsamlı bir soruşturma başlatıldığını duyurmuştur. Patlamaya ilişkin ilk raporlarda, olayın planlı ve organize bir saldırı olduğu, saldırganın bölgeye silahlı olarak geldiği ve patlayıcı yelek kullandığı bilgilerine yer verilmiştir.

Suriye İçişleri Bakanlığı, saldırının ibadethaneleri hedef almasının, ülke genelindeki dini ve mezhebi yapıyı tehdit etmeye yönelik daha geniş bir stratejinin parçası olduğunu belirtmiştir. Açıklamada, saldırının yalnızca Hristiyan cemaatine değil, Suriye toplumunun tüm kesimlerine karşı gerçekleştirildiği ifade edilmiştir. Aynı açıklamada, devletin ibadethanelerin güvenliğini “kırmızı çizgi” olarak kabul ettiği, bu tür eylemlerin devletin otoritesini sarsma amacı taşıdığı ve toplumsal barışı bozmaya yönelik olduğu aktarılmıştır.