Milas Zeytinyağı

Milas zeytinyağı, Milas iklimi ve toprak koşullarında üretilen memecik çeşidi zeytinlerin, kesikli ya da iki veya üç fazlı sıkım tesislerinde işlenmesiyle elde edilen natürel sızma bir zeytinyağıdır.

Ürün Profili ve Coğrafi İşaret Türü

Milas zeytinyağı, bitkisel ve hayvansal yağlar ürün grubunda, özelde ise zeytinyağı kategorisinde yer almaktadır. Milas zeytinyağının tarihi, Karya Uygarlığı dönemine kadar uzanmakta olup bölge antik çağlardan itibaren önemli bir zeytinyağı üretim ve ticaret merkezi olmuştur.

Milas zeytinleri (AA)

Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri

Milas zeytinyağı, natürel sızma özellikte olup, temel olarak Milas yöresinde yetişen memecik çeşidi zeytinlerden üretilir. Bu zeytin çeşidi, doğada yağmur sularıyla olgunlaştığı için tanesi küçüktür ve yüksek verimli, sarı-yeşil arası renkte, orta değerde meyvemsi aromaya sahip üst sınıf bir natürel zeytinyağı elde edilmesini sağlar.

• Tat ve Aroma Profili: Yakıcı değildir. Genizde oldukça hafif bir yanma, ağızda yine çok hafif bir acılık hissettirir. Meyvemsiliğinde dikkat çeken özellikleri turunç, portakal, mandalina ve limon aroma kokularının hakim olmasıdır. Aroma profilinde ayrıca "yeşil elma ve kesilmiş çimen" olarak tanımlanan hekzanal; "acı, badem, yeşil ve elma" gibi tanımlanan E-2-hekzenal; "meyvemsi ve kesilmiş çimen" olarak tanımlanan hekzanol ve "yeşil meyvemsi ve acı" olarak tanımlanan Z-3 hekzenol bileşenleri yer alır.
• Asitlik Derecesi: Milas yöresinin kireçli, killi-kumlu ve alüvyal toprak yapısı sayesinde memecik türü zeytinin asitlik derecesi düşük olmaktadır.
• Kalite Kriterleri: Kalite ve saflık kriterleri açısından Türk Gıda Kodeksi Natürel Sızma Zeytinyağı Tebliği ile uyumludur. Temel bileşen analizi sonucunda Milas zeytinyağı örneklerinin diğer bölge örneklerinden ayrıldığı belirtilmiştir.

Üretim Metodu

Milas zeytinyağının üretim yöntemi, diğer natürel sızma zeytinyağlarının üretiminden temel bir farklılık göstermemekte olup kesikli ya da iki fazlı veya üç fazlı sıkım tesislerinde üretilebilmektedir. Üretim süreci aşağıdaki genel işlem kademelerini izler:

1. Zeytinlerin Depolanması: Hasat edilen zeytinlerin uygun koşullarda kısa süreli depolanması.
2. Zeytinlerin Temizlenmesi-Yıkanması: Zeytinlerin yaprak, dal gibi yabancı maddelerden arındırılması ve yıkanması.
3. Zeytinlerin Kırılması-Ezilmesi: Zeytinlerin yağının çıkarılması için uygun yöntemlerle kırılıp ezilmesi.
4. Zeytin Ezmesinin Yoğurulması (Malaksasyon): Ezilmiş zeytin hamurunun yağ damlacıklarının birleşmesini sağlamak amacıyla belirli bir sıcaklıkta ve sürede yoğrulması.
5. Zeytin Ezmesinden Yağın Ekstraksiyonu: Yoğurulmuş hamurdan yağın ayrıştırılması (presleme veya santrifüj yöntemleriyle).
6. Karasuyun Zeytinyağından Ayrılması: Yağ içerisinde kalan bitkisel suyun (karasu) ayrıştırılması.
7. Zeytinyağının Filtrasyonu: İstenirse, zeytinyağının tortu ve posadan arındırılması için filtre edilmesi.
8. Zeytinyağının Depolanması: Elde edilen zeytinyağının kalitesini koruyacak şekilde, ışık, ısı ve oksijenden uzak uygun kaplarda depolanması.

Milas Zeytin Hasadı Şenlikleri (Milas Kaymakamlığı)

Coğrafi Köken ve Sınırlar

Tescil belgesinde coğrafi sınır açıkça belirtilmemiş olmakla birlikte, ürünün adı "Milas Zeytinyağı" olup üretiminde kullanılan memecik çeşidi zeytinlerin Milas iklimi ve toprak koşullarında üretilmesi vurgulanmaktadır. Bu durum, coğrafi sınırın Muğla iline bağlı Milas ilçesi ve çevresini kapsadığını işaret etmektedir.

Tescil Süreci ve Detayları

Ulusal Tescil: Milas zeytinyağı, Türk Patent ve Marka Kurumu'na C2014/043 başvuru numarası ile yapılmış başvuru sonucunda, 201 tescil numarası ile tescil edilmiştir. Koruma tarihi 24 Haziran 2014'tür. Ürün, 27 Mayıs 2016 tarih ve 29724 sayılı Resmi Gazete'de ilan edilmiştir.

Avrupa Birliği Tescili: Milas Ticaret ve Sanayi Odası'nın başvurusu üzerine, Milas Zeytinyağı Avrupa Birliği nezdinde 23 Aralık 2020 tarihli ve L 434 sayılı AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanarak coğrafi işaret (menşe adı) olarak tescil edilmiştir. Bu tescil, ürünün AB ülkelerinde de korunmasını sağlamaktadır.