Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi

Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, "Terörsüz Türkiye" süreci kapsamında hazırlanan ve PKK/KCK terör örgütünün fiili varlığına son vermesi ve kontrolü altında bulunan silah ile mühimmatı teslim etmesi durumunda devreye girecek tespit, soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerini düzenleyen kanun teklifidir. Teklif, 5 Ağustos 2026 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulmuştur.^【1】

Terörsüz Türkiye hedefi doğrultusunda TBMM bünyesinde Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu kurulmuş ve komisyon ilk toplantısını 5 Ağustos 2025 tarihinde gerçekleştirmiştir.

Komisyon, yürüttüğü toplantıların ardından müşterek bir rapor hazırlamıştır. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, bu raporun bir yol haritası ve rehber niteliği taşıdığını, Komisyona katılan partilerin tamamının ittifakıyla hazırlandığını ifade etmiştir. PKK/KCK terör örgütünün silahlarını bıraktığını ilan etmesiyle yeni bir sürecin başladığı belirtilmiştir.

Kurtulmuş, 22 Temmuz 2026 tarihinde Meclis'te düzenlediği basın toplantısında, hazırlanacak yasal düzenlemenin "kritik eşik" tanımlayacağını, örgütün silahlarını bıraktığı ve münfesih hale geldiğinin tespit ve teyidiyle ilgili bir mekanizma içermesi gerektiğini, bunun "asla bir genel af ya da şahsa ait bir af niteliğinde olmaması" gerektiğini belirtmiştir.^【2】

Kurtulmuş, aynı açıklamasında yasal düzenlemenin "Meclis tatile girmeden yasalaşmış olmasını" temenni ettiğini, düzenlemenin geçici ve müstakil bir yasa niteliğinde olacağını, kapsamlı ve detaylı olmayıp kısa bir metin şeklinde hazırlanacağını belirtmiştir. Kurtulmuş, gözetleme ve denetleme mekanizmasının Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun raporunda tanımlandığını, güvenlik birimlerinin yapacağı gözlemlerin belli aralıklarla TBMM'ye sunulmasının Komisyonun teklifinde yer aldığını kaydetmiştir.

Kurtulmuş, sürece destek veren isimler arasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'yi anmış; CHP'nin de Komisyona güçlü destek verdiğini, dönemin CHP Genel Başkanı Özgür Özel ve CHP Grup Başkanvekili Murat Emir'in sürece katkı sağladığını ifade etmiştir.^【3】

Terörsüz Türkiye süreci kapsamında hazırlanan ve 12 maddeden oluştuğu belirtilen kanun teklifinin adının "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi Yasası" olduğu belirtilmiştir.

Basına yansıyan bilgilere göre teklif, beş temel ilke üzerine kurgulanmıştır. Buna göre, sürecin ilk ve vazgeçilmez şartının terör örgütünün silahlarını tamamen ve geri dönülmeyecek şekilde bırakması olduğu ifade edilmiştir. Silah bırakma süreci tamamlanıp resmen doğrulanmadan herhangi bir hukuki düzenlemenin yürürlüğe girmeyeceği aktarılmıştır. Çerçeve düzenlemenin, terörün tamamen sona ermesini sağlayacak hukuki altyapıyı oluşturmayı amaçladığı belirtilmiştir. Ayrıca devletin kırmızı çizgilerinin korunacağı ve genel af çıkarılmayacağı vurgulanmıştır. Örgütün tamamen silah bıraktığının tespit ve teyit edilmesi ile Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından altı aylık başvuru sürecinin başlayacağı kaydedilmiştir.

Sürecin genel af niteliği taşımayacağı, terör suçlarının tamamını kapsayan bir af düzenlemesinin öngörülmediği belirtilmiştir. Ayrıca terör saldırısı talimatı verenler veya güvenlik güçlerini şehit edenlere yönelik herhangi bir af düzenlemesinin gündemde olmadığı, herhangi bir kişiye özel statü tanımlanmayacağı ve PKK/KCK dışında başka bir örgüte yönelik hukuki düzenleme yapılmayacağı ifade edilmiştir. Bunun yanı sıra, sürecin yürütülmesinde şehit aileleri ile gazilerin hassasiyetlerinin temel ilke olarak gözetileceği, onların onurunu ve hatıralarını incitecek herhangi bir tasarrufa izin verilmeyeceği vurgulanmıştır.

TBMM İçtüzüğü uyarınca kanun teklifinin görüşmelerine, teklifin TBMM Başkanlığına sunulmasından 48 saat sonra TBMM Adalet Komisyonunda başlanabileceği ancak bu sürenin alınacak bir kararla kaldırılabileceği belirtilmiştir.^【4】

Teklife ilişkin ilk imza, MHP grubunda Genel Başkan Devlet Bahçeli tarafından atılmıştır. MHP Grup Başkanvekili Erkan Akçay, 4 Ağustos 2026 tarihinde AK Parti Grup Başkanlığına gelerek Bahçeli, MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, TBMM Başkanvekili Celal Adan, Grup Başkanvekili Filiz Kılıç ve kendisinin imzalarını teslim etmiştir.^【5】

İletişim Başkanı Burhanettin Duran, 4 Ağustos 2026 tarihinde NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, teklifin TBMM'de imzaya açılmasının "Terörsüz Türkiye hedefi doğrultusunda atılan tarihi bir adım" olduğunu belirtmiştir. Duran, paylaşımında "Bu süreç herhangi bir pazarlığın değil, devletimizin kararlılığının, milletimizin iradesinin ve hukuk devleti ilkelerinin tezahürüdür. Öncelik, terörün tamamen sona ermesi ve silahların geri dönülmeyecek şekilde bırakılmasıdır." demiştir.^【6】

AK Parti Genel Başkanvekili Efkan Ala, 5 Ağustos 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, çalışmaların ve görüşmelerin sona geldiğini, teklifin aynı gün TBMM'ye sunulacağını belirtmiştir. Ala, açıklamasında "Hiçbir aksama ya da erteleme yok. Her şey öngörüldüğü biçimde devam ediyor. Bugün yasa teklifi sunulacak, görüşmeler başlayacak. Meclis tatile girmeden yasanın çıkmasını planlıyoruz." ifadelerini kullanmıştır.^【7】

Teklifin TBMM'ye sunulmasından önce, 5 Ağustos 2026 sabahı AK Parti TBMM Grubu, Grup Başkanı Abdullah Güler ile Genel Başkanvekili Efkan Ala başkanlığında basına kapalı olarak toplanmıştır. Yaklaşık 1,5 saat süren toplantıda, milletvekilleriyle kanun teklifi değerlendirilmiştir.^【8】

Toplantının ardından açıklamada bulunan Güler, bir gazetecinin sorusuna "Şimdi görüşme yapacağız, inceleme yapacağız. Sonra ben size bildireceğim." yanıtını vermiş; teklifin gün içerisinde sunulup sunulmayacağı sorusu üzerine ise sunulacağını bildirmiştir.

AK Parti Grup Başkanı Güler, 5 Ağustos günü Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi'nin 360'a yakın imzayla TBMM Başkanlığına sunulduğunu bildirmiştir.

Teklifin TBMM Başkanlığına sunulmasından önce, AK Parti Grup Başkanvekili Abdülhamit Gül ve Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, Yeni Parti, CHP ve Yeni Yol gruplarını ziyaret ederek teklife ilişkin sözlü bilgilendirme yapmıştır. İyi Parti'de ise 4 Ağustos 2026 tarihinde olağanüstü grup toplantısı yapılmış, toplantıda yasa teklifinin Meclis görüşmelerinde izlenecek strateji değerlendirilmiştir. DEM Parti'de de parti yönetimi (MYK) olağanüstü toplanarak çerçeve yasa teklifinin detaylarını değerlendirmiştir.

Teklifle, PKK/KCK terör örgütünün ve bununla bağlantılı her türlü oluşumun fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altında bulunan her türlü silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespiti ve bu tespitin teyidine dair Milli Güvenlik Kurulu Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakip, yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile verilen mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesi işlemlerinin ve yapılacak diğer işlemlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır.

Düzenleme; PKK/KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme, örgütün propagandasını yapma suçları ile bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen diğer suçları ve bu örgüt lehine, 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında işlenen suçları kapsayacaktır.

Teklifte "Örgüt" ibaresi, PKK/KCK terör örgütünü ve bağlı bütün oluşumları; "Kurul" ibaresi ise düzenlemenin ilgili hükmü uyarınca oluşturulacak Kurul'u ifade edecek şekilde tanımlanmaktadır.^【9】

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen, müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ile bu suçlardan mahkum olanlar, düzenleme kapsamı dışında tutulmuştur.^【10】

Teklife göre, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar hariç olmak üzere; teklifin kapsamına giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl süreyle, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar ise 10 yıl süreyle ertelenecektir.^【11】

Erteleme süresi içinde dava zamanaşımı işlemeyecektir. Suçlarla ilgili dosya ve suçun ispatına yarayan deliller, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresince muhafaza edilecektir. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında erteleme kararıyla birlikte tasfiye kararı verilecek ve bunlar Hazineye irat kaydedilecektir. Karar, kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlara tebliğ edilecek; kararda başvuru ve itiraz hakkı ile süresi ve mercii gösterilecektir.

Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlara karşı kanun yollarına başvurma hakkı bulunanlar 2 hafta içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilecektir. Kovuşturmanın ertelenmesine ilişkin mahkeme tarafından verilen kararlara karşı da 2 hafta içinde itiraz edilebilecektir.

MGK Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş olup düzenlemenin kapsamına giren suçlardan dolayı bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmaların yapılması, Kurulun iznine bağlı olacaktır. Erteleme kararı verilecek suçlardan dolayı verilmiş olan tutuklama ve adli kontrole ilişkin koruma tedbirleri, soruşturma veya kovuşturmanın bulunduğu evredeki yetkili hakim veya mahkeme ile bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza dairesi tarafından değerlendirilecek; koşullarının bulunması halinde bu tedbirlerin kaldırılmasına karar verilecektir. Erteleme kararı verilecek suçlarla ilgili istinaf veya temyiz kanun yolu incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilecektir.

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, erteleme kararı kaldırılarak soruşturma ve kovuşturmaya devam olunacaktır. Mahkumiyet halinde verilen cezanın infazı ertelenmeyecek ve mahkumiyet hükümlerinin tüm sonuçları doğacaktır. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde, kovuşturma yapılmasına yer olmadığı veya düşme kararı verilecektir.^【12】

Teklife göre, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar hariç olmak üzere; düzenleme kapsamına giren suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı 5 yıl süreyle, toplam 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazı 10 yıl süreyle infaz hakiminin kararıyla ertelenecektir. Bu hükmün uygulanması, müsadere kararlarının yerine getirilmesini engellemeyecektir. Erteleme süresi içinde cezada zamanaşımı işlemeyecektir.

İnfaz hakimi tarafından verilen erteleme kararlarına karşı itiraz edilebilecektir. Bu kapsamda verilen erteleme kararları oluşturulan bir sisteme kaydedilecek; bu kayıtlar ancak bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak Cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkeme tarafından istenmesi halinde belirlenen amaç için kullanılabilecektir.

Erteleme kararının verildiği tarihten itibaren erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hakimi tarafından erteleme kararı kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilecektir. Belirtilen süre suç işlenmeksizin geçirildiği takdirde verilen ceza infaz edilmiş sayılacaktır. Erteleme kararlarının takibi Cumhuriyet başsavcılıklarınca yapılacaktır.^【13】

Verilen erteleme kararları, bunlara mahsus bir sisteme kaydedilecektir. Gerekli görülmesi halinde, soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması sulh ceza hakimliğinden veya mahkemesinden, mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması ise infaz hakimliğinden Kurul tarafından talep edilecektir.

Talep hakkında ilgili merci tarafından karar verilecek; bu kararlara karşı itiraz edilebilecektir. Mahkumiyet hükümleri nedeniyle doğan hak yoksunluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına yönelik talepte bulunulabilmesi için, 5 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren 2 yıl, 10 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından ise 3 yıl geçmiş olması gerekecektir.^【14】

Teklif kapsamındaki faaliyetlerin uygulanmasının takibi ve değerlendirilmesi, düzenlemenin Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında Adalet Bakanı, Dışişleri Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Savunma Bakanı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterinden müteşekkil bir Kurul tarafından yapılacaktır.

İhtiyaç halinde Kurul tarafından alt komisyonlar oluşturulabilecek; bakanlık, kurum ve kuruluşların temsilcileri ile gerekli görülen kişiler Kurul ve komisyon toplantılarına davet edilebilecektir. Kurul tarafından, sürecin örgüt nezdindeki ilerlemesini sağlamak üzere alt komisyonlarda görevlendirme yapılabilecektir.

MGK Kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını müteakiben, bu düzenlemenin amacı ve kapsamı doğrultusunda örgütün tamamen tasfiyesi ve bu duruma ilişkin gözlem raporları uyarınca dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirme yapılabilecektir. Kurulun gerekli görmesi halinde adli, idari ve yasal düzenlemeler konusunda talepte bulunulacaktır. Bu çerçevede verilen erteleme kararları da aynı şekilde dönemsel olarak Kurul tarafından değerlendirilecektir.

Kurul, çalışmaları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini düzenli olarak bilgilendirecektir. Kurulun sekretarya hizmetleri Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği tarafından yerine getirilecektir.^【15】

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca, düzenleme kapsamındaki faaliyetleri izlemek üzere 17 üyeden oluşan bir İzleme Komisyonu kurulacaktır. İzleme Komisyonu, kanun kapsamındaki faaliyetleri izleyecek ve tavsiyelerde bulunabilecektir.^【16】

Teklif kapsamındaki örgüt mensuplarının beraberinde getirdikleri yahut beyan ettikleri silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve her türlü malzeme kayıt altına alınacaktır. Bu düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecektir.

Teklif hükümleri, yukarıda belirtilen şartın gerçekleşmesini müteakiben 6 ay içinde, bu düzenleme hükümlerinden yararlanmak istediğini bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılıklarına veya Kurul tarafından görev verilen kurumlara yazılı olarak bildirenlere uygulanacaktır. Teklif kapsamında verilen görevler, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca ivedilikle yerine getirilecek; bu görevleri yerine getiren kişilerin bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluğu doğmayacaktır.^【17】