MV Hondius Hantavirüs Salgını (2026)

MV Hondius Hantavirüs Salgını, Nisan ve Mayıs 2026 tarihlerinde Hollanda bayraklı MV Hondius yolcu gemisinde görülen hantavirüs vakaları nedeniyle ortaya çıkan uluslararası salgındır.

Arjantin’in Ushuaia limanından hareket ederek Cabo Verde’ye doğru seyreden gemide, yolcular ve mürettebat arasında hantavirüs vakaları tespit edilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC), Hollanda, İspanya, Güney Afrika ve Birleşik Krallık başta olmak üzere çeşitli ülkelerin sağlık makamları olayla ilgili koordineli müdahale süreci yürütmüştür. 4 Mayıs 2026 itibarıyla gemide bulunan toplam 147 yolcu ve mürettebat arasında yedi vaka (iki laboratuvar onaylı, beş şüpheli) belirlenmiş; bu vakalardan üçünün ölümle sonuçlandığı bildirilmiştir.

Gemi ve Sefer Bilgileri

MV Hondius, Hollanda bayraklı bir yolcu gemisidir. Gemi, 1 Nisan 2026 tarihinde Arjantin’in Ushuaia limanından hareket ederek Atlas Okyanusu üzerinden Cabo Verde’ye doğru gerçekleştirilen bir ekspedisyon seferine çıkmıştır. Sefer güzergahı; Antarktika Yarımadası, Güney Georgia ve Güney Atlantik Okyanusu’ndaki Tristan da Cunha başta olmak üzere dünyanın en uzak yerleşimlerinden bazılarını kapsamaktadır.

Yolculuk, Antarktika ve Güney Atlantik odaklı bir doğa ekspedisyonu olarak düzenlenmiş; kabin ücretlerinin 14.000 ila 22.000 avro (yaklaşık 16.000-25.000 ABD doları) arasında değiştiği bildirilmiştir. Gemide 88 yolcu ve 59 mürettebat olmak üzere toplam 147 kişi bulunmakta olup yolcu ve mürettebatın 23 farklı ülke vatandaşı olduğu açıklanmıştır. Yolcuların büyük bölümünü Britanya, ABD ve İspanya vatandaşları oluşturmaktadır.

İlk Vakalar ve Ölümler

• 6 Nisan 2026 tarihinde Hollanda vatandaşı bir erkek yolcuda ateş, baş ağrısı ve hafif ishal semptomları görülmüştür.
• 11 Nisan 2026 tarihinde söz konusu yolcu, solunum sıkıntısı gelişmesinin ardından hayatını kaybetmiştir. Olay sırasında geminin Tristan da Cunha’ya doğru seyretmekte olduğu bildirilmiştir.
• 24 Nisan 2026 tarihinde hayatını kaybeden yolcunun cenazesi Saint Helena Adası’nda gemiden indirilmiştir. Gastrointestinal semptomlar gösteren eşi de cenazenin ülkesine gönderilmesi sürecinde gemiden ayrılmıştır.
• 25 Nisan 2026 tarihinde Hollandalı kadının sağlık durumunun Johannesburg’a gerçekleştirilen uçuş sırasında ağırlaştığı açıklanmıştır.
• 26 Nisan 2026 tarihinde kadın yolcu, Johannesburg’daki hastaneye ulaştırıldıktan sonra hayatını kaybetmiştir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Hollanda makamlarının bu vakada hantavirüs tanısını doğruladığını bildirmiştir.
• 27 Nisan 2026 tarihinde 69 yaşındaki Britanyalı erkek yolcu, ağır semptomlar göstermesi nedeniyle gemiden Güney Afrika’ya tıbbi tahliye ile sevk edilmiştir. Yolcunun Johannesburg’daki bir hastanenin yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alındığı ve Güney Afrika makamlarının hastada hantavirüs tespit edildiğini açıkladığı bildirilmiştir.
• 2 Mayıs 2026 tarihinde Alman vatandaşı kadın yolcu, pnömoni belirtileri göstermesinin ardından hayatını kaybetmiştir. Bu vakada hantavirüs bağlantısına ilişkin incelemelerin sürdüğü belirtilmiştir.
• 3 Mayıs 2026 tarihinde gemi Cabo Verde açıklarına ulaşmıştır.
• 4 Mayıs 2026 tarihinde DSÖ tarafından yapılan açıklamada gemide toplam yedi vaka bulunduğu belirtilmiştir. Bu vakalardan ikisinin laboratuvar tarafından doğrulandığı, beşinin ise şüpheli vaka olarak değerlendirildiği açıklanmıştır. Açıklamada ayrıca üç kişinin hayatını kaybettiği, bir kişinin kritik durumda olduğu ve üç kişide hafif semptomlar görüldüğü belirtilmiştir.

Salgının Genişlemesi ve Tahliyeler

Gemi, Cabo Verde açıklarında demirli halde bekletilirken sağlık incelemeleri nedeniyle yolcuların karaya çıkmasına izin verilmemiştir. Cabo Verde sağlık ekipleri, Dünya Sağlık Örgütü desteğiyle gemiye çıkarak şüpheli vakalara müdahalede bulunmuştur.

Gemi işletmecisi Oceanwide Expeditions, yolculardan kamaralarında kalmalarını istemiştir. Gemide dezenfeksiyon işlemleri başlatılmış; semptom gösteren kişiler ile hastalara bakım sağlayan personelin tam koruyucu ekipman kullandığı bildirilmiştir.

Biri Britanyalı, diğeri Hollandalı iki mürettebat üyesinde akut solunum semptomları görülmüştür. Geminin doktoru olduğu belirtilen Britanyalı mürettebat üyesi ile Hollandalı mürettebatın, Hollanda makamlarının koordinasyonunda Cabo Verde üzerinden tıbbi tahliye sürecine alındığı açıklanmıştır. Hayatını kaybeden Alman yolcuyla bağlantılı bir kişinin de tahliye listesine dahil edildiği bildirilmiştir. Tahliye işlemlerinin ardından geminin İspanya’nın Kanarya Adaları’na doğru hareket etmesi planlanmıştır.

Virüsün Özellikleri ve Bulaşma Yolları

Hantavirüs, başlıca kemirgenler tarafından taşınan bir virüs grubudur. İnsanlara bulaşma çoğunlukla enfekte kemirgenlerin dışkı, idrar veya tükürük partiküllerinin havaya karışmasının ardından solunması yoluyla gerçekleşmektedir. Daha nadir durumlarda ise kirlenmiş yüzeylerle temas sonrası ellerin ağız, burun veya göze götürülmesi ya da kemirgen ısırığı ve tırmalaması sonucu bulaş görülebilmektedir.

Virüs, iki farklı ağır hastalık tablosuna yol açabilmektedir. Bunlardan ilki olan Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS), genellikle yorgunluk, ateş ve kas ağrısı belirtileriyle başlamakta; ilerleyen süreçte baş ağrısı, sersemlik, titreme ve karın rahatsızlıkları ortaya çıkabilmektedir. Solunum semptomlarının geliştiği vakalarda ölüm oranının yaklaşık yüzde 38 olduğu belirtilmektedir.

İkinci tablo olan Böbrek Sendromlu Hemorajik Ateş (HFRS) ise daha çok böbrekleri etkileyen ağır bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. Bu tabloda düşük tansiyon, iç kanama ve akut böbrek yetmezliği gibi komplikasyonlar görülebilmektedir.

Hantavirüs enfeksiyonuna yönelik özgül bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Hastalara oksijen desteği, mekanik ventilasyon, antiviral tedavi ve gerekli durumlarda diyaliz dahil destekleyici tedavi uygulanmaktadır. Ağır vakalarda entübasyon gerekebileceği belirtilmiştir.

Andes Suşu ve İnsandan İnsana Bulaşma

Güney Afrika Ulusal Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü (NICD) tarafından gerçekleştirilen testlerde, doğrulanan iki vakada Andes suşunun tespit edildiği açıklanmıştır. Andes suşu, başta Arjantin olmak üzere Güney Amerika’da görülen ve insandan insana bulaş gösterebildiği bilinen tek hantavirüs türü olarak bilinmektedir. Bununla birlikte yetkililer, bu tür bulaşmanın son derece nadir olduğunu ve yalnızca çok yakın temas durumlarında gerçekleşebildiğini vurgulamıştır.

Dünya Sağlık Örgütü Salgın ve Pandemi Hazırlığı ve Önleme Direktörü Maria Van Kerkhove, gemide sınırlı düzeyde insandan insana bulaş yaşanmış olabileceğini belirtmiştir. Kerkhove, özellikle eşler ve aynı kamarayı paylaşan kişiler gibi yakın temaslılar arasında bulaş ihtimali üzerinde durmuştur.

DSÖ tarafından yapılan değerlendirmelerde, birden fazla bulaşma yolunun aynı anda gerçekleşmiş olabileceği ifade edilmiştir. İlk vakanın gemiye binmeden önce enfekte olmuş olabileceği değerlendirilirken, bazı yolcu ve mürettebatın ise geminin uğradığı ve kemirgen popülasyonu bulunan adalarda gerçekleştirilen geziler sırasında virüse maruz kalmış olabileceği belirtilmiştir. Gemiyi işleten Oceanwide Expeditions şirketi ise yetkililere gemide sıçan bulunmadığı bilgisini iletmiştir.

Hantavirüsün kuluçka süresinin genellikle bir ila altı hafta arasında değiştiği belirtilmektedir. Bu nedenle DSÖ, Hollandalı çiftin virüsü gemiye binmeden önce Arjantin’de bulundukları sırada kapmış olabileceği ihtimali üzerinde de durmuştur.

İspanya ve Kanarya Adaları’na Yönlendirme

Kanarya Adaları Valisi Anselmo Pestana, Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) tavsiyesi doğrultusunda MV Hondius gemisinin Kanarya Adaları’na yönlendirilmesine izin verileceğini açıklamıştır. İspanya Sağlık Bakanlığı, Cabo Verde’nin gerekli sağlık operasyonunu yürütebilecek kapasiteye sahip olmadığını, Kanarya Adaları’nın ise gerekli imkanları bulunan en yakın bölge olduğunu belirtmiştir. Bakanlık ayrıca gemide bulunan yolcu ve mürettebata yardım edilmesinin “ahlaki ve hukuki bir yükümlülük” olduğunu ifade etmiştir.

Oceanwide Expeditions tarafından yapılan açıklamada, geminin Kanarya Adaları’na ulaşmasının yaklaşık üç ila dört gün süreceği belirtilmiştir. Geminin Gran Canaria veya Tenerife limanlarından birine yanaştırılmasının planlandığı ancak nihai limanın süreç içerisinde netleşeceği bildirilmiştir.

İspanyol makamları, geminin varışının ardından yolcu ve mürettebatın sağlık taramasından geçirileceğini, gerekli tedavilerin uygulanacağını ve ardından ülkelerine gönderileceklerini açıklamıştır. Operasyon kapsamında sağlık işlemlerinin, yerel halkla temasın engellenmesi ve sağlık personelinin korunması amacıyla özel alanlar ve özel ulaşım araçları kullanılarak yürütüleceği belirtilmiştir.

Sürecin, Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC) ile Dünya Sağlık Örgütü koordinasyonunda gerçekleştirileceği açıklanmıştır.