North American P-51 Mustang

North American P-51 Mustang, II. Dünya Savaşı ve Kore Savaşı sırasında Müttefik hava kuvvetleri, özellikle de ABD Ordusu Hava Kuvvetleri (USAAF) tarafından kullanılan tek motorlu, tek kişilik, uzun menzilli bir avcı ve avcı-bombardıman uçağıdır. North American Aviation (NAA) tarafından tasarlanan uçak, özellikle stratejik bombardıman uçaklarına sağladığı uzun menzilli eskort desteği ile Avrupa'daki hava savaşının seyrini değiştiren önemli platformlardan biri olarak kabul edilmektedir.^【1】  Toplamda 15.000 adedin üzerinde üretilen Mustang hem hava üstünlüğü sağlama hem de yer saldırı görevlerinde yüksek etkinlik göstermiştir.

Teknik Özellikler ve Varyantlar

P-51, Merlin motorunun getirdiği performans artışıyla birlikte çeşitli varyantlarda üretilmiştir:

• P-51B/C: Merlin motoruyla üretilen ilk serilerdir. Tırmanma, servis tavanı ve 40.000 feet'e kadar olan irtifalarda hız, önceki Allison'lı modellere göre büyük ölçüde iyileştirilmiştir.
• P-51D: En çok üretilen varyanttır (8.302 adet). Geliştirilmiş baloncuk kanopi (bubble canopy) ile pilot görüşü önemli ölçüde artırılmış ve silahlanması 6 adet .50 kalibre Browning makineli tüfeğe yükseltilmiştir.
• A-36 Apache/Invader: P-51A temel alınarak geliştirilen, dalış frenleri ve bomba rafları eklenmiş, kara taarruz görevleri için kullanılan varyanttır.
• Motor: Packard üretimi Rolls-Royce Merlin V-1650 motoru (1.695 hp'ye kadar güç).
• Azami Hız: 437 mph.
• Silahlanma (P-51D): Altı adet .50 kalibre makineli tüfek, 2.000 libre bomba veya 10 adet 5 inç roket. ^【2】 

Gelişim Süreci ve Allison Motorlu Dönem

Mustang’in doğuşu, 1940 yılında İngiliz Satın Alma Komisyonu'nun acil avcı uçağı ihtiyacına dayanmaktadır. İngiltere, North American Aviation firmasından lisans altında Curtiss P-40 Warhawk üretmesini talep etmiştir. North American Aviation, P-40'ın eskiyen bir teknoloji olduğunu belirterek, aynı motoru (Allison V-1710) kullanan ancak aerodinamik olarak çok daha üstün, tamamen yeni bir tasarım önermiştir. İngilizlerin kabulü üzerine, NA-73X adı verilen prototip, sözleşmenin imzalanmasından sonraki yaklaşık 102 gün içinde tamamlanmış ve ilk uçuşunu 26 Ekim 1940 tarihinde gerçekleştirmiştir.

Üretilen ilk modeller (Mustang Mk I, P-51A ve A-36 Apache), 1.200 beygir gücünde Allison V-1710 motoru ile donatılmıştır. Bu modeller, "laminer akışlı" (laminar flow) kanat tasarımı ve radyatör soğutma sisteminden itki elde eden (Meredith Etkisi) gövde yapısı sayesinde alçak irtifalarda oldukça başarılıydı. 15.000 fitin (yaklaşık 4.500 metre) altındaki irtifalarda Spitfire gibi uçaklarla yarışabilir hız ve manevra kabiliyetine sahipti. Ancak Allison motorunun tek aşamalı süper şarj sistemi, yüksek irtifalarda motor gücünün ciddi oranda düşmesine neden olmaktaydı. Bu teknik kısıtlama nedeniyle ilk Mustang'ler, yüksek irtifa avcı görevleri yerine taktik keşif ve (A-36 varyantında olduğu gibi) pike bombardıman/yer saldırı rollerinde kullanılmıştır.

Merlin Motoru ve P-51B/C Modelleri

Uçağın stratejik kaderini değiştiren teknik dönüşüm, 1942 yılında Rolls-Royce test pilotu Ronald Harker'ın önerisiyle gerçekleşmiştir. Harker, Allison motorlu Mustang'in aerodinamik potansiyelini fark etmiş ve uçağın yüksek irtifa performansının, Spitfire Mk IX'da kullanılan Rolls-Royce Merlin 61 motoru ile çözülebileceğini rapor etmiştir, İngiltere'de beş test uçağı (Mustang X) üzerinde yapılan denemelerde, iki aşamalı ve iki hızlı süper şarja sahip Merlin motorunun entegrasyonu iyi sonuçlar vermiştir. Uçağın servis tavanı 42.000 fite (yaklaşık 12.800 metre) yükselmiş ve maksimum hızı 430 mph (yaklaşık 692 km/s) seviyesini aşmıştır. Bu başarı üzerine motorun ABD'de Packard firması tarafından V-1650 adıyla lisanslı üretimine başlanmıştır.^【3】 

Bu motorla donatılan P-51B (California üretimi) ve P-51C (Texas üretimi) modelleri, yüksek irtifa performansına ve uzun menzile sahip ilk varyantlar olarak 1943 sonlarında Avrupa semalarında göreve başlamıştır.

Operasyonel Tarihçe

Avrupa Cephesi ve Bombardıman Eskortluğu

1943 yılına kadar Müttefik bombardıman uçakları (B-17 ve B-24), Almanya içlerine yapılan gündüz saldırılarında ağır kayıplar vermekteydi. P-47 Thunderbolt ve Spitfire gibi avcı uçaklarının menzili, bombardıman uçaklarına hedefe kadar eşlik etmeye yetmemekteydi. Harici yakıt tankları ile donatılan Merlin motorlu P-51'ler, İngiltere'den Berlin'e kadar gidip geri dönebilme kapasitesine (yaklaşık 1.000 mil dahili, harici tanklarla 1.650 mil menzil) sahipti.

P-51'lerin gelişiyle bombardıman uçaklarının kayıp oranları düşmüştür. 1944 başlarında General Jimmy Doolittle, Mustang pilotlarının taktiğini değiştirerek sadece bombardıman uçaklarını yakın korumaya almalarını değil, Alman avcı uçaklarını (Luftwaffe) aktif olarak avlamalarını emretmiştir. Savaşın sonunda P-51'ler, havada 5000 düşman uçağını düşürerek Avrupa cephesindeki diğer tüm Müttefik avcı uçaklarından daha yüksek bir skor elde etmiştir.^【4】 

Pasifik Cephesi ve Savaş Sonrası

Pasifik'te, P-51'ler Iwo Jima üssünden kalkarak Japon ana karasına yapılan B-29 bombardımanlarına eşlik etmiştir, II. Dünya Savaşı'nın ardından 1947'de kurulan ABD Hava Kuvvetleri'nde uçak F-51 (Fighter) olarak yeniden adlandırılmıştır.

1950'de başlayan Kore Savaşı'nda, erken dönem jet uçaklarının menzil ve pist kısıtlamaları nedeniyle F-51D'ler tekrar göreve çağrılmıştır. Kore'de hava üstünlüğü görevinden ziyade, uzun havada kalış süresi ve yük kapasitesi nedeniyle yer saldırısı ve yakın hava desteği (CAS) rollerinde kullanılmıştır,. P-51'ler ABD askeri envanterinden 1957 yılında tamamen çıkarılmıştır.

Savaş Sonrası Kullanım ve Miras

II. Dünya Savaşı boyunca 15.000'den fazla üretilen P-51 Mustang, savaşın sona ermesiyle birlikte üretim bandından kalkmış olsa da askeri operasyonlardaki ömrünü tamamlamamıştır. 1947 yılında ABD Hava Kuvvetleri'nin (USAF) yeniden yapılanmasıyla birlikte uçağın "P" (Pursuit) olan kodu "F" (Fighter) olarak değiştirilmiş ve uçak F-51 adını almıştır.

Kore Savaşı

1950 yılında Kore Savaşı başladığında, jet çağına girilmiş olmasına rağmen F-51D'ler tekrar aktif göreve çağrılmıştır. Dönemin erken nesil jet savaş uçakları, sınırlı menzilleri ve havada kalış süreleri nedeniyle belirli operasyonlarda yetersiz kalmaktaydı. Buna karşılık Mustang'ler, Japonya'daki üslerden Kore'ye uçup hedefleri vurabilecek uzun menzile ve dayanıklılığa sahipti. Bu özellikleri sayesinde F-51'ler, 1953 yılında cepheden çekilene kadar, özellikle yerdeki birliklere yakın hava desteği (CAS) sağlama ve tecrit (interdiction) görevlerinde yoğun olarak kullanılmıştır.

Uluslararası Kullanım ve Emeklilik

Mustang, savaş sonrasında sadece ABD envanterinde kalmamış; Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri (RCAF) gibi birçok yabancı hava kuvveti tarafından da kullanılmıştır. ABD Hava Ulusal Muhafızları (ANG) uçağı 1957 yılına kadar envanterde tutarken dünya genelindeki son askeri Mustang filoları 1984 yılına kadar hizmet vermeye devam etmiştir. Ayrıca ABD Ordusu, 1968 yılına kadar bazı Mustang'leri test programlarında takip uçağı olarak kullanmıştır.

Günümüzde P-51 Mustang, havacılık tarihinin en çok aranan "Warbird" (Savaş Kuşu) uçaklarından biri olarak kabul edilmektedir. Sivil havacılıkta hava yarışlarında ve gösterilerde kullanılan uçak, aynı zamanda müzelerin önemli parçaları arasındadır, Dünya genelinde halen uçuşa elverişli durumda bulunan yaklaşık 164 adet P-51 Mustang mevcuttur.