Sarıtepe Şehitliği

Sarıtepe Şehitliği, Çanakkale Savaşları’nın yaşandığı Gelibolu Tarihi Alanı içerisinde, muharebeler sırasında hayatını kaybeden askerlerin anısını yaşatmak amacıyla ay-yıldız figürlü mimariyle tasarlanmış bir anıt ve şehitlik alanıdır.

Sarıtepe Şehitliği, Çanakkale ili Gelibolu Yarımadası sınırları dahilinde yer almaktadır. Şehitliğe ulaşım, Nuri Yamut Anıtı’nın hemen sol kısmından devam eden toprak yol aracılığıyla sağlanmaktadır. Şehitlik, görsel ve sembolik bir düzenleme ile ay-yıldız figürlü olacak şekilde tasarlanmıştır.^【1】

25 Nisan 1915 tarihinde, KOSB (King’s Own Scottish Borderers) Taburu tarafından Sarıtepe altı sahili bölgesine bir çıkarma harekatı düzenlenmiştir. Söz konusu tarihte bölge, savunma hattının zayıf olduğu noktalar arasında yer aldığı için müttefik kuvvetlerin karaya çıkışı sırasında herhangi bir mukavemetle karşılaşılmamıştır.^【2】

İşgal girişimi üzerine 9. Tümen Komutanı Halil Sami Bey, emrindeki kuvvetleri Kirte ile Zığındere arasındaki bölgeye sevk ederek savunma hattını oluşturmuştur. Bölgede yoğun ateş altında gerçekleşen çarpışmalar neticesinde her iki taraf da yüksek miktarda zayiat vermiştir. 26 Nisan günü müttefik kuvvetler bölgeyi tamamen boşaltarak geri çekilmiştir.^【3】

Sarıtepe bölgesine yapılan çıkarma, askeri strateji açısından "iyi planlanmış ancak iyi yönetilmemiş" bir harekat olarak değerlendirilmektedir. Harekatın başarısızlığa uğraması ve bölgenin tahliye edilmesi, işgalci güçler açısından geniş stratejik imkanların kaybına yol açmıştır. Eğer bu noktadan ilerleme sağlanabilmiş olsaydı, savunma güçlerinin çökertilmesi ve Alçıtepe istikametindeki yolun açılması mümkün olabilecekti. Muharebeler sırasında Türk birlikleri Keçi Deresi’ni geçtikleri esnada karşı tarafın keskin nişancılarının hedefi olmuş ve bu noktada önemli kayıplar verilmiştir.^【4】

^{Sarıtepe Şehitliği} (Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı)

Bölgedeki şiddetli çatışmalardan biri 5 Temmuz 1915 gecesi başlatılan Türk taarruzu ile yaşanmıştır. Bu askeri harekatta Türk ordusunun 3. ve 5. tümenleri görev almıştır. Gün ağardığında yapılan tespitlere göre Türk tarafının kayıpları ağır seviyeye ulaşmıştır.^【5】

Çatışmaların yoğunluğu nedeniyle Türk ve İngiliz siperleri arasındaki mesafe 5 metreye kadar düşmüştür. Sadece 5 Temmuz gecesi başlayan bu muharebe neticesinde Türk tarafının kaybı 5.000’e yakın askere ulaşmıştır.^【6】