Şıllık Tatlısı

Şanlıurfa mutfağına özgü geleneksel bir şerbetli tatlı türü olan Urfa Şıllık Tatlısı, un, su ve tuzla hazırlanan ince hamurların cevizle katlanarak sadeyağlı şerbetle birleştirilmesiyle yapılan bir üründür. Coğrafi işaret tesciliyle korunmakta olan bu tatlı, yörenin gastronomik kimliğini yansıtan karakteristik öğeleri bünyesinde barındırır. Sadeyağın yoğun kullanımı, şıllık tatlısına özgün tat ve aroma kazandırmakta; üretim sürecinin her aşamasında yerel ustalık geleneği belirleyici olmaktadır.

^{Şıllık Tatlısı ()}

Urfa Şıllık Tatlısı, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında 20 Kasım 2017 tarihinde mahreç işaretli olarak tescil edilmiştir. Şanlıurfa ili sınırları içinde üretilmesi gereken bu ürün, “Tatlı / Fırıncılık ve pastacılık mamulleri, hamur işleri” kategorisinde değerlendirilmiştir. Tatlının ayırt edici özelliği, üretiminde kullanılan koyun sütünden elde edilen sadeyağ ile Şanlıurfalı ustaların geleneksel bilgi birikimidir.

Tatlıya özgü hamur, 130 gram un, 2 gram tuz ve yaklaşık 480 ml suyun çırpılmasıyla elde edilir. Elde edilen hamur, akışkan ve homojen bir yapıya sahip olmalıdır. Pişirme işlemi sırasında yağsız ve yapışmaz tava kullanılır. Tavaya önceden kuyruk yağı sürülerek hafifçe yağlanır. Her iki yüzeyi hafifçe pembeleşinceye kadar pişirilen ince hamurlar, “şıllık ekmeği” adını alır. Hamur bitene kadar bu işlem tekrarlanır ve pişirilen ekmekler kurumaması için örtülerek dinlendirilir.

^{Şıllık tatlısı hazırlanışı (}AA⁾

Tatlıya özgü şerbet; 400 gram toz şeker, 240 ml su ve 80 gram sadeyağdan oluşur. Yaklaşık 5 dakika kaynatılan karışım, sıcak olarak servis öncesi tatlının üzerine dökülür. Şerbetin sadeyağ ile hazırlanması, tatlının özgünlüğünü pekiştiren temel öğelerden biridir.

Pişen altı adet şıllık ekmeği ikiye ayrılarak, üç tanesi üst üste yerleştirilir ve üzerine iri dövülmüş 250 gram ceviz serpiştirilir. Kalan üç ekmek de üst üste konularak dilimlenir. Dilimleme işlemi, katların bozulmaması adına dikkat gerektirir. Şerbet, dilimlenmiş tatlının her yerine sıcak olarak dökülür ve üzeri cevizle süslenir. Ürün sıcak ve taze olarak sunulur.

Tek bir şıllık ekmeği, içerisine yaklaşık 50 gram ceviz konularak rulo hâline getirilir ve dilimlenir. Servis tabağına alınan ürünün üzerine sıcak şerbet dökülür, cevizle süslenerek sıcak servis edilir.

^{Tepsi usulü ve rulo usulü ile servis edilmiş şıllık tatlısı görseli (Yapay zeka ile oluşturulmuştur)}

Tatlı yalnızca Şanlıurfa ili sınırları içinde üretildiğinde coğrafi işaret korumasından yararlanabilir. Denetim Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası koordinasyonunda, Şanlıurfa Belediyesi, Lokantacı ve Tatlıcılar Esnaf Odası ile Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilir ve üç aşamada yapılır: temel bileşenlerin uygunluğu, üretim sürecindeki geleneksel tekniklerin kullanımı ve son ürünün sunum ve lezzet özelliklerinin korunması. Bu kriterleri sağlayan işletmeler şıllık tatlısı üretimine devam etme hakkı elde ederler.