Şirvan (İlçe)

Şirvan, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde, Siirt ilinin kuzeyinde yer alan, bağlı bahçeleri, akarsuları, cami ve medresesi, han, hamam, çarşı ve mamur çarşısıyla dikkat çeken, düz arazide kurulu bir kasabadır. Eski adı Küfre olan Şirvan, 1871 tarihli Diyarbekir Salnamesi’nde Siirt Sancağı’na bağlı dört kazadan biri olarak kaydedilmiştir. Küfre Beyliği, Şirvan’da uzun süre egemenliğini sürdürmüş ve bu dönemden kalma “Küfre” adıyla anılan bir mahalle günümüze kadar ulaşmıştır.

Tarihi Gelişimi

Şirvan’ın tarihi oldukça köklüdür. İ.S. 77’de Roma İmparatorluğu’nun etkinliğine giren bölge, 395’ten itibaren Bizans İmparatorluğu’nun, 572’de ise Sasani Devleti’nin sınırları içinde yer almıştır. 700’lerde Arapların egemenliğine geçen Şirvan, 1100’lerde Artuklu Beyliği’nin, 1243’te Moğolların kontrolüne girmiştir. 1514’te ise Osmanlı topraklarına katılmıştır. Cumhuriyet öncesinde, Osmanlı idaresinde Siirt Sancağı’na bağlı en eski yerleşim birimlerinden biri olan Şirvan, 1871’de Siirt vilayet statüsü kazanmadan önce Bitlis İli’ne bağlı bir bucak olarak varlığını sürdürmüştür.

Coğrafi Konumu

Şirvan, Siirt ilinin hemen kuzeyinde yer alır ve 1.034 km² yüzölçümüne sahiptir. Doğusunda Pervari İlçesi, batısında Baykan İlçesi, kuzeyinde Bitlis İli, kuzeydoğusunda Hizan İlçesi ve güneyinde Siirt İli ile çevrilidir. İlçenin 55 köyü bulunmaktadır ve arazisi genellikle engebelidir. Şirvan’ın başlıca dağları kuzeyde Hasteri Dağı, kuzeydoğuda Bardak Dağı, Siser Tepesi ve Bacavan Dağı, güneyde ise Kaş Dağı’dır. Bölgenin iklimi kara iklimi özelliklerini taşır; kışlar soğuk, yazlar sıcak geçer, sonbahar ve kış mevsimleri ise yağışlıdır.

Ekonomik Durum

Şirvan’ın ekonomisi ağırlıklı olarak hayvancılığa dayanır. Bunun yanı sıra ceviz, fıstık, nar ve çeltik gibi tarımsal ürünler de önemli bir yer tutar. 1965 yılından itibaren ekonomik hayat sürekli bir gelişme göstermiştir. Yaklaşık 100 hektarlık alanda gerçekleştirilen çeltik üretimi, ilçenin başlıca geçim kaynaklarından biridir. Ayrıca hayvancılık ve ilçe merkezindeki tuz ocakları da ekonomik açıdan önem taşır. Maden Köyü’nde bulunan ve 27 milyon ton görünür rezerve sahip bakır madenleri henüz işletmeye açılmamış durumdadır. Geçmiş yıllara oranla hayvancılıkta düşüş yaşanmış olsa da, son dönemde kaymakamlık tarafından dağıtılan arı kovanlarıyla arıcılık halk için yeni bir gelir kaynağı haline gelmiştir. Seracılık ve alabalık tesisleri de yeni kurulmakta olup, halkı üretkenliğe teşvik eden ve alternatif geçim kaynakları olarak görülen girişimlerdir.

Ulaşım

Şirvan, Siirt il merkezine 26 km uzaklıktadır. İlçede yolu olmayan köy bulunmamasına rağmen, köy yollarının yetersiz yapısı özellikle yağışlı havalarda ve kış aylarında ulaşımda ciddi sıkıntılara yol açmaktadır.

Şirvan, zengin tarihi, coğrafi konumu ve ekonomik potansiyeliyle Siirt’in önemli ilçelerinden biri olarak varlığını sürdürmektedir.