Sıtma

“Sıtma” sözcüğü, Türkiye Türkçesinde yer alan ısıtma kelimesinden evrilmiştir. Kökeninde “ateşli hastalık” anlamına gelen ısıtmak fiili yer alır; bu fiile +mA isim fiil eki getirilmiş, zamanla ilk hecedeki “ı” sesi düşerek bugünkü “sıtma” biçimini almıştır. Adını, hastalık sırasında görülen yüksek ateş ve titreme nöbetlerinden alır.

Gerçek anlamıyla hastalık bildirimi: Geleneksel ve halk dilinde sıkça geçen şekliyle, doğrudan bir hastalık olarak kullanılır.

Zayıflık ve dermansızlık belirtisi olarak mecaz: Güçsüz düşmüş, bitkin veya sürekli hastalıklı kişiler için kullanılır.

Zihinsel veya duygusal dalgalanmalar için benzetme: Ateşli inişli çıkışlı hâllerin, duygu karmaşalarının anlatımında.

Ses ve ton nitelemesi olarak deyim içinde: Özellikle yüksek ve tiz sesleri niteleyen deyimsel kullanımla.