Sofu Karaali Camii

Sofu Karaali Camii, İstanbul’un Eyüpsultan ilçesinde bulunan, 15. yüzyılda inşa edilmiş kargir duvarlı ve ahşap çatılı tarihi bir ibadethanedir.^【1】

^{Sofu Karaali Camii} (Eyüpsultan Belediyesi)

Yapı, 1464 yılında Çavuş Ali Ağa tarafından inşa ettirilmiştir. Bani, kaynaklarda Sofu Kara Ali Çavuş veya Çavuş Ali Ağa olarak zikredilmekte olup, mescid de bu isimlerle anılmaktadır.^【2】

Zamanla vakfı ortadan kalkan yapıya, Şeyhülislam Hoca Sa'deddin Efendi tarafından Servi Mescidi vakfından vazife tahsis edilmiştir. Yapının minberini, Arpacı Hayreddin Mescidi İmamı Şeyh Abdullah Efendi eklemiştir.^【3】

Sofu Karaali Camii, kargir duvar yapısına ve ahşap bir çatıya sahiptir. Arazinin eğimli olması sebebiyle cami avlusuna 9-10 basamakla inilmektedir. Yapının mihrabı dışa taşkın bir formda inşa edilmiştir. Giriş kapısı cephenin ortasında değil, yan tarafında konumlandırılmıştır. Yapının pencereleri ahşap kapaklı olup, üzerlerindeki orijinal zincirler ve topuzlu demir parmaklıklar günümüze kadar korunmuştur.^【4】

Cami minaresinin kaidesi, iki sıra tuğla ve bir sıra kesme taş dizimiyle oluşturulmuştur. 20 Aralık 1775 tarihinde yıldırım düşmesi sonucu yıkılan minare ve yapının diğer kısımları, Ser Mimaran-ı Hassa tarafından onarılmıştır. Yapının tamamen yıkılmış olan son cemaat yeri 1975 yılında yeniden inşa edilmiştir. Bu bölüm, 9 adet ahşap sütun tarafından taşınan bir revaka ve bir mihraba sahiptir.^【5】

Cami, 1975 ile 1977 yılları arasında kapsamlı bir restorasyon sürecinden geçmiş ve 1977 yılı başında yeniden ibadete açılmıştır. Daha yakın bir tarihte, 2010 yılında Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından yapıda bir onarım çalışması daha gerçekleştirilmiştir. Yapının herhangi bir inşa kitabesi bulunmamaktadır.^【6】

^{İç Kısım} (Eyüpsultan Belediyesi)

Caminin mihrab tarafında bulunan hazirede banisi Sofu Kara Ali Çavuş’un mezarı yer almaktadır. Bu mezarın orijinal şahidesi zamanla kaybolmuş, yerine 1785 (Hicri 1200) tarihinde üzerinde baninin künyesinin yer aldığı yeni bir kitabe konulmuştur.^【7】

Hazirede ayrıca Divân-ı Hümâyun Kalemi ketebesinden Hacı Salih Efendi'nin eşi Fatıma Hatun'un 1845 (Hicri 1261) tarihli mezar taşı bulunmaktadır.^【8】