Azerbaycan SSC ve Azerbaycan Cumhuriyeti Halk Sanatçısı unvanlarına sahip olan Şövket Alekberova (Şövket Feizulla kızı Alekberova), 20. yüzyılın ikinci yarısında Azerbaycan müzik kültüründe, vokal sanatında ve icracılık geleneğinde izler bırakmış önde gelen bir ses sanatçısı, muğam icracısı ve eğitimcidir.

Şövket Alekberova, 20 Ekim 1922 tarihinde Bakü’de altı çocuklu bir ailenin üçüncü çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Müziğe büyük hayranlığı olan bir baba ve kadın orkestrasında profesyonel tar çalan bir annenin evinde büyümüş; annesinin onu sık sık provalara götürmesiyle küçük yaşlardan itibaren müziğe ilgi duymuştur. 12 yaşında müzik okulunda kamança sınıfına girmiş, evlerinde erkek kardeşinin de ritim çalgısıyla katıldığı tar, kamança ve vokalden oluşan bir halk çalgıları triosu kurulmuştur.

1937 yılında Cumhuriyet Sendikası tarafından düzenlenen bir şarkı yarışmasında "Karabağ Şikestesi" ritmik muğamını icra ederek birinci olmuştur. Bu icra; besteci Üzeyir Hacıbeyov, opera sanatçısı Bülbül ve Said Rüstemov gibi ustaların dikkatini çekmiş, Üzeyir Hacıbeyov tarafından yeni kurulan Azerbaycan Devlet Korosu'na kabul edilerek profesyonel kariyerine adım atmıştır.

Bakü Asaf Zeynallı Müzik Okulu'nda opera sanatçısı Hüseynkulu Sarabski'nin sınıfından mezun olmuş; ayrıca eğitmen Ağalar Əliverdibəyov'dan dersler almıştır.

Alekberova, 1938–1945 yılları arasında Azerbaycan Devlet Şarkı ve Dans Topluluğu’nda solistlik yapmış, II. Dünya Savaşı yıllarında cepheye giderek vatanseverlik şarkıları söylemiş ve günde 50 defaya varan yoğunlukta sahne almıştır. 1945 yılından itibaren M. Makomayev adını taşıyan Azerbaycan Devlet Filarmonisi’nde ve Azerbaycan Konser Birliği’nde solist olarak çalışmıştır. 1950’li yıllara gelindiğinde halk şarkıları ile pop/estrada müziklerinin en popüler yorumcularından biri hâline gelmiş; 1959 yılında "Halk Sanatçısı" unvanına layık görülmüştür.

Uluslararası alanda Fransa, Sri Lanka, Afganistan, Hindistan, Mısır, Cezayir, Türkiye ve Polonya dahil olmak üzere Avrupa, Asya ve Afrika'da 20'den fazla ülkede turnelere katılmıştır.

Kendine özgü ses tembirine, renk tonlarına ve yüksek vokal kültürüne sahiptir. Eserleri kendi süzgecinden geçirerek diksiyonu, mimikleri ve sahne duruşuyla dinleyiciye aktarmış; duygusal genişliği, melizm (zengule) hâkimiyeti ve uzun nefes kontrolüyle tanınmıştır.

Doğu okuma geleneklerine bağlı kalmakla birlikte, geleneksel xanende üslubundan farklı modern bir icra tarzı geliştirmiştir. Muğamlarda virtüöz bir improvizatör olarak Segah, Katar ve Şahnaz muğamlarını, ayrıca Karabağ Şikestesş ve Kesme Şikeste (Bakı şikəstəsi) gibi zarbi muğamları icra etmiştir. Unutulmaya yüz tutmuş eski halk şarkılarını yeniden ihya etmesi nedeniyle Murtuza Memmedov Bülbül’ün devamcısı kabul edilir.

Alekberova; Üzeyir Hacıbeyov, Said Rüstemov, Cahangir Cahangirov, Ağabacı Rızayeva, Şefika Ahundova, Zakir Bağırov, Polad Bülbüloğlu, Emin Sabitoğlu, Tofik Guliyev, Oktay Recebov, H. Hanmemmedov ve R. Mirişli gibi bestecilerle çalışmıştır.

C. Cahangirov’un Füzuli kantatasının II. bölümündeki "Məni candan usandırdı" romansını notalara tam sadık kalarak seslendirmiş, bu ilk icra sonraki muğam sanatçıları için bir geleneğe dönüşmüştür. Ayrıca C. Cahangirov’un "Enəlhaq" romans gazelini ve R. Mirişli’nin "Oxu tar" kompozisyonunu icra etmiştir.

Genellikle halk çalgıları ansamblı eşliğinde söylemekle birlikte, Niyazi yönetimindeki semfonik orkestra ile "Qaragilə" gibi halk şarkılarını seslendirmiştir. Repertuarında Azerbaycan şarkılarının yanı sıra Farsça, Arapça ve diğer Türk lehçelerine ait eserler yer almıştır.

Pek çok sinema filminin seslendirmesinde ve müzik kadrosunda yer almıştır:

• Görüş (1955) – Kamera arkası şarkı icraları
• Bahtiyar – Vokal partileri
• O Olmasın, Bu Olsun – Senem karakterinin müzikal partileri
• Onu Affetmek Olur mu? (1959) – Kamera arkası şarkı icraları
• Öz Halkıma (1954)
• Kavurucu Güneş Altında (1957)
• Şarkı Böyle Doğar (1957)
• Üvey Anne (1958)
• Gölgeler Sürünür (1958)
• Aygün (1960) Köroğlu (1960)
• Sonbahar Konseri (1962)
• Yirmi Altılar (1966)
• Söylüyor Şövket Alekberova (1970)
• Mücevher Kutusu (1973)
• Azerbaycan İlleri (1976)
• Şeki (1977) Ses (1988)
• Bakü Bağları: Şüvelan (2007)
• Maestro Niyazi (2007)

• Ayrılık (Müzik: Ali Salimi, Söz: Ferhad İbrahimi)
• Akşam
• Gel Sabahım
• Bir Gönül Kırmışım
• Deredere
• Sen Benim, Ben Senin
• Sensin Kalbim
• Tez Gel

• "Karagile"
• "Azerbaycan Maralı" ("Karabağ'ın Maralı")
• "Ceyran Bala"
• "Humar Oldum"
• "Şuşa'nın Dağları"
• "Götürmeye Gelmişiz"
• "Ellere de Ver"

İki evlilik yapmıştır. Askerî doktor olan ilk eşinin savaşa gidip yeni bir evlilik yapmasının ardından ondan boşanmış, bu evlilikten kızı Natella (1944–1992) doğmuştur.

1955 yılında yönetmen Latif Seferov (1920–1963) ile evlenmiş ve bu evlilikten oğlu Beşir dünyaya gelmiştir. Eşinin 1963'teki trajik vefatından sonra bir daha evlenmeyerek yaşamını çocuklarına ve müziğe adamıştır.

Öğrenciler yetiştirerek pedagojik faaliyetlerini de sürdüren sanatçı, 1992 yılında kızı Natella'nın ani kaybından derin bir şekilde etkilenmiş, bozulan sağlığı sebebiyle kızının vefatından bir yıl sonra, 7 Şubat 1993 tarihinde Bakü'de hayatını kaybetmiştir.

Sanatçının geliştirdiği icra gelenekleri kendisinden sonraki ses sanatçıları ve öğrencileri tarafından sürdürülmektedir. Fikrî mülkiyet hakları Azerbaycan Fikrî Mülkiyet Ajansı koruması altında olup, dijital platformlardaki hakları "Mikpro MMC" tarafından yönetilmektedir.

Azerbaycan Bakü'de adını taşıyan bir sokak bulunmaktadır.^【1】

"Palmali" Şirketler Grubu, sahibi Mübariz Mansimov'un teşebbüsüyle 7 bin ton yük taşıma kapasitesine sahip, çevreci "Volga-Don max" sınıfı yeni kimyasal tankerine Azerbaycan SSC Halk Sanatçısı Şövket Alekberova'nın adı verilmiştir. Sanatçının oğlu Beşir Seferov ile şirket yöneticilerinin katıldığı törenle denize indirilen gemi, SOCAR ve LUKOIL gibi dev petrol şirketlerinin yüklerini taşıyarak Şövket Alekberova'nın adını dünya denizlerinde yaşatacaktır.^【2】

Doğumunun 100. yılı vesilesiyle Fahri Hıyaban'daki kabri başında Kültür Bakanlığı yetkilileri, sanatçılar ve kamuoyu temsilcilerinin katılımıyla resmî bir anma töreni düzenlenmiştir. Törende konuşan Kültür Bakan Birinci Yardımcısı Elnur Aliyev, sanatçının kurduğu ekolün devamlılığına vurgu yaparken; Alekberova'nın "Qarabağ şikəstəsi" gibi sembolleşmiş muğam ve şarkı icralarının hatıralardaki ve ses kayıtlarındaki tazeliğini koruduğu belirtilmiştir.^【3】