TEI-TJ90 Turbojet Motoru

TEI-TJ90 Turbojet Motoru, TUSAŞ Motor Sanayii (TEI) tarafından geliştirilmiş, insansız hava araçları (İHA) için tasarlanmış bir turbojet motorudur. Bu motor, TEI’nin ulusal düzeyde başlattığı Ar-Ge çalışmaları kapsamında ortaya çıkmış ve uluslararası pazarda da rekabet edebilir bir ürün olarak konumlandırılmaktadır. TEI-TJ90, tamamen yerli imkanlarla geliştirilen elektronik kontrol üniteleri (EKÜ) ile yönetilmekte olup, İHA’ların gaz türbin ihtiyacını karşılamayı hedeflemektedir.

Geliştirme Süreci

TEI-TJ90, tasarım ve test süreçleri boyunca belirlenen uçuş ve dayanıklılık kriterlerini karşılamayı amaçlamış, deneysel uçuş testleri ile performans doğrulaması yapılmıştır. Bu motor, İHA sistemleri için geliştirilmiş yerli bir turbojet çözümü olarak, hem teknik hem de operasyonel anlamda yerli mühendislik yeteneklerinin bir göstergesini sunmaktadır.

Motorun geliştirilme süreci, TEI-TJ35 modeline kıyasla daha yüksek itki sağlayan bir turbojet motorunun tasarlanması amacıyla Ocak 2011’de başlamıştır. Proje, TEYDEB desteği ile yürütülmüş ve ilk uçuş testi 5 Haziran 2013 tarihinde gerçekleştirilmiştir. TEI-TJ90, 7 Haziran 2017 tarihinde, Türk Havacılık Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen Şimşek İHA platformu ile entegre edilerek ilk platformlu uçuşunu gerçekleştirmiştir.

Teknik Özellikler

TEI-TJ90’ın öne çıkan teknik özellikleri ve yetenekleri şunlardır:

• Başlatma yöntemi: Kerosen ile başlatma ve elektrik ile başlatma imkanı
• Elektromanyetik uyumluluk: EMI/EMC standartlarına uygunluk
• Dayanıklılık: Mancınık yüklerine karşı direnç
• Kontrol sistemi: Yer istasyonu ile veri bağlantılı yerli geliştirilmiş elektronik kontrol ünitesi (EKÜ)
• Standartlar: Askerî standartlara uygunluk
• Azami İtki: 390±10 N (yaklaşık 90 lbf)
• Özgül Yakıt Tüketimi: 0,17 kg/N·h (1,7 lb/lbf·h)
• Azami Şaft Hızı: 96.000 RPM
• Motor Kuru Ağırlığı: 4,75 kg (10,5 lb)
• MKS Dahil Kuru Ağırlık: 6,95 kg (15,3 lb)
• Uzunluk: 380 mm (14,9 in)
• Çap: 153,5 mm (6 in)
• Bakım Aralığı: 25+ saat