Yeşilburç Kilise Camii

Yeşilburç Kilise Camii, Niğde ilinin Yeşilburç Mahallesi’nde yer alan, üç nefli bazilika planına sahip tarihî bir ibadethanedir. Sarı renkli kesme taş ve bazalt malzeme kullanılarak inşa edilen yapı, erken Hristiyanlık ve Bizans mimarisine özgü mimari özellikler taşır. Doğu-batı yönünde uzanan yapı, üç apsisli düzeni, çapraz tonoz örtülü iç mekânı, Karamanlıca kitabesi, melek başı freski ve özgün çan kulesi ile dikkat çeker. 2020 yılında yapılan restorasyon çalışmalarıyla turizme kazandırılan yapı, mimari, sanatsal ve kültürel değerleriyle bölgenin önemli tarihî yapılarından biridir.

^{Yeşilburç Kilise Camii (}Ahiler Kalkınma Ajansı⁾

Yapının planı erken Hristiyanlık ve Bizans mimarisine özgü bazilika düzenini yansıtır. Batı cephesinde konumlanan narteks (giriş bölümü), yanlarda birer, cephede ise üç kemerle desteklenmiştir. İç mekân, iki sıra hâlinde yerleştirilmiş dört sütunla taşınmaktadır. Sütun başlıklarının çoğu sade formda olup iki sütunda volütlü süslemeler görülmektedir.

^{Yeşilburç Kilise Camii İç Mekanı (}Ahiler Kalkınma Ajansı⁾

Narteks ile ana ibadet mekânı arasında geçiş sağlayan kapının üzerinde Karamanlıca bir kitabe yer almaktadır. Narteksin üst bölümünde yer alan mekânın tavanı yarı çapraz tonozla örtülüdür. Bu bölümde tespit edilen melek başı freski özgün hâlini büyük ölçüde korumaktadır. Ana mekân, çapraz tonozlarla örtülmüş olup bu yapı sistemi hem taşıyıcılık hem de iç mekânda düzenli bir görünüm sağlamaktadır. Tavan yüzeylerinde kalem işi süslemeler yer almakta, güney ve kuzey cephelerinde bulunan sekizer pencere iç mekâna doğal ışık sağlamaktadır.

Yapı, üç apsisli bir düzene sahiptir. Apsisler içten yarım daire, dıştan ise köşeli formdadır. Her apsiste birer pencere bulunmakta; güney apsiste sonradan eklenmiş bir pencere ve orta apsiste açılmış bir kapı yer almaktadır. Apsislerde yedi niş yer almakta olup bu nişlerin kullanım amacı açıkça belirtilmemektedir. Apsis tavanları tonoz örtülüdür.

Narteksin üstünde yer alan katta güneye açılan bir kapı yer almaktadır. Doğu yönünde konumlanan kare planlı çan kulesi, iki katlı, dört sütunlu ve kubbeli bir yapıdır. Bazalt taş kullanılarak inşa edilen kule, yapının mimari bütünlüğünü tamamlayan bir ögedir. Çan kulesi, ibadet saatlerini duyurma işlevinin yanı sıra, yapıya karakteristik bir görünüm kazandırmaktadır.

Yapının sanatsal açıdan dikkat çeken ögeleri arasında narteks üst katında yer alan freskler ve kalem işi süslemeler bulunmaktadır. Melek başı freski, figüratif ikonografi açısından önem taşımaktadır. Süslemelerde kullanılan teknik ve motifler, dönem sanat anlayışı ve yerel taş işçiliği hakkında bilgi vermektedir.

^{Freskler ve Süslemeler (}Ahiler Kalkınma Ajansı⁾

Yapı, Ahiler Kalkınma Ajansı’nın 2020 Yılı Turizm Altyapısının Güçlendirilmesi Mali Destek Programı kapsamında restore edilmiştir. Konservasyon, bakım-onarım ve çevre düzenlemesi çalışmaları tamamlanarak ziyarete açılmıştır. Ayrıca, yapı içinde oluşturulması planlanan mübadele müzesi aracılığıyla göçmenlerin tarihî ve kültürel birikimi ziyaretçilerle paylaşılacaktır.