Çakır Seyir Füzesi

Çakır Seyir Füzesi, Roketsan tarafından modüler mimariyle geliştirilen; kara, deniz ve hava platformlarından ateşlenebilen yeni nesil bir seyir füzesidir. Sabit ve döner kanatlı hava araçları, insansız hava ve deniz araçları (SİHA/SİDA), taktik tekerlekli kara araçları ile su üstü platformlarında kullanılmak üzere tasarlanan sistem; su üstü unsurlarına, kıyıya yakın hedeflere, stratejik kara hedeflerine ve mağaralara karşı angajman sağlayabilmektedir. Çakır füze ailesinin resmi lansmanı 31 Mart 2022 tarihinde gerçekleştirilmiştir.^【1】

^{Çakır Seyir Füzesi'nin Teknik Özellikleri - Anadolu Ajansı}

Füzenin gövde çapı en fazla 275 milimetredir. Fırlatma motorsuz hava platformu konfigürasyonunda ağırlığı 275 kilogram, uzunluğu ise 3,3 metredir. Sisteme katı yakıtlı fırlatma motoru (booster) entegre edildiğinde füzenin toplam ağırlığı 330 kilograma, uzunluğu ise 4,1 metreye ulaşmaktadır.^【2】 Satıhtan atılan kara ve deniz konfigürasyonunun ağırlığı 350 kilogram, uzunluğu ise 3,8 metre olarak raporlanmıştır.^【3】

Sistemin ana itki kaynağı, Kale Arge tarafından yerli imkânlarla geliştirilen KTJ-1750 turbojet füze motorudur. Füze bu donanımla 0,75 ile 0,85 Mach aralığında yüksek ses altı (high-subsonic) seyir hızında uçuş yapabilmektedir.^【4】 Operasyonel menzili havadan atılan varyantlar için 150 kilometrenin üzerindeyken, satıhtan atılan varyantın menzili 100 kilometrenin üzerindedir.^【5】 Füze, zırhlı ve zırhsız hedeflere karşı etkili olan 70 kilogram ağırlığında yüksek patlayıcılı, yarı delici ve parçacık etkili termobarik harp başlığı taşımaktadır.^【6】 Düşman hava savunma sistemleri tarafından tespitini zorlaştırmak amacıyla radar soğurucu gövde yapısıyla üretilmiş olup, deniz üzerinde satha çok yakın uçuş (Super Sea-Skimming), kara üzerinde ise arazi maskeleme yeteneklerine sahiptir.

Çakır füze ailesi; Görüntüleyici Kızılötesi (IIR), Aktif Radar (RF) ve iki teknolojinin birleşiminden oluşan Hibrit (Dual-Mode) arayıcı başlık seçeneklerine sahiptir. IIR ve RF arayıcı başlıkların tek bir sistemde buluşturulduğu hibrit arayıcı başlık konsepti, Türkiye'de bir füze platformunda ilk kez uygulanmıştır.^【7】

Orta safha güdüm (navigasyon) donanımları arasında Ataletsel Navigasyon Sistemi (INS), karıştırmaya dayanıklı Küresel Konumlama Sistemi (GNSS), radar altimetresi, barometrik altimetre ve yeryüzü referanslı navigasyon sistemi bulunmaktadır. Ayrıca füze, ağ merkezli harekâta uyumlu çift yönlü veri bağı (Data-Link) sistemini barındırmaktadır. Veri bağı özelliği; uçuş sırasında rota ve hedef güncellemesi yapılmasına, görev iptaline ve füze kontrolünün dost unsurlara devredilmesine olanak tanımaktadır.

Çakır, çok sayıda mühimmatın aynı anda ve koordineli şekilde kullanıldığı sürü konseptiyle görev yapabilme yeteneğine sahiptir. Modüler mimarisi doğrultusunda sistem; gemisavar (IIR, RF, Hibrit), seyir füzesi (IIR, RF, Hibrit), sürü sensörlü ve elektronik harp olmak üzere dört ana konfigürasyonda çeşitlendirilmiştir.^【8】 ÇAKIR LIR ve ÇAKIR SW olarak adlandırılan elektronik harp faydalı yüküne sahip varyantların, yoğun elektronik karıştırma altındaki harp sahalarında düşman hava savunmasını bastırma (SEAD) ve hedef taklidi görevlerini icra etmesi planlanmıştır.

Füzenin entegre edilebileceği ve taşınabileceği hava, deniz ve kara platformları şu kapasitelerle öngörülmüştür:

• İnsansız Hava Araçları: AKINCI (4 adet), AKSUNGUR (4 adet) ve MİUS (4 adet).
• Savaş ve Karakol Uçakları: F-16 (4 adet), HÜRJET (4 adet), Milli Muharip Uçak (4 adet), Deniz Karakol Uçakları (2 adet).
• Helikopterler: Taarruz ve genel maksat helikopterleri (2 adet).
• Deniz ve Kara Araçları: Silahlı İnsansız Deniz Araçları (4 adet), Hücumbotlar (8 adet) ve Kıyı Savunma Sistemleri (4 adet).^【9】

^{Füzenin İlk Atış Testi} (Anadolu Ajansı)

Füzenin ilk atış testi 11 Mayıs 2023 tarihinde Bayraktar AKINCI Taarruzi İnsansız Hava Aracı'ndan (TİHA) gerçekleştirilmiştir. Kritik bileşenleri ve motoru yerli üretim olan füze, gerçekleştirilen testte hedefini başarıyla imha etmiş ve dünyada bir SİHA'dan ateşlenen ilk seyir füzesi olarak kayıtlara geçmiştir.^【10】

14 Haziran 2025 tarihinde yine AKINCI TİHA platformu üzerinden alçak irtifa seyir ve otonom hedef tanıma atış testi yapılmıştır.^【11】 Bu test esnasında füze, düşük irtifada uçuş gerçekleştirmiş ve hedefini otonom bir şekilde tanıyarak vurma kabiliyetini başarıyla sergilemiştir.