Fonograf, sesin kaydedilmesi ve yeniden üretilmesi amacıyla kullanılan ilk cihazlardan biridir. 1877 yılında Thomas Edison tarafından icat edilen bu cihaz, ses dalgalarını fiziksel bir yüzey üzerine kaydederek ve daha sonra bu kaydı geri çalarak çalışır. Başlangıçta silindir üzerine kayıt yapabilen fonograf, zamanla plaklar (diskler) üzerinde ses kaydeden ve çalabilen bir cihaz haline gelmiştir. Fonograf, evde kullanılan ilk ses çalma cihazı olarak tarihe geçmiştir ve 20. yüzyılın büyük bir bölümünde ticari ses dağıtımının baskın formatı olmuştur.
Fonograf, Edison'un orijinal icadından sonra birçok yenilik ve iyileştirme geçirmiştir. 1880'lerde Alexander Graham Bell'in Volta Laboratuvarı, balmumu kaplı karton silindirler ve zigzag şeklinde bir oluk oluşturan kesici bir iğne gibi yenilikler getirerek grafon adı verilen yeni bir cihaz geliştirmiştir. Bu cihaz, daha net kayıtlar yapılmasını sağlamıştır. 1890'larda Emile Berliner, fonograf silindirlerinden düz diskler üzerine ses kaydedebilen ve "gramofon" olarak adlandırılan yeni bir format geliştirmiştir. Bu düz diskler, sesin daha uzun süre saklanabilmesine ve daha kolay taşınabilmesine olanak sağlamıştır.
Zamanla pikaplar, stilus veya iğne, ses alma sistemi ve dengeleme sistemlerinde yapılan iyileştirmelerle daha gelişmiş bir hale gelmiştir. Elektrikli fonograflarda, iğnenin hareketleri elektrik sinyallerine dönüştürülür ve bu sinyaller hoparlör aracılığıyla sese dönüştürülür.
Fonograf, evde müzik dinleme alışkanlığını başlatan cihaz olarak kabul edilir. 20. yüzyıl boyunca plak çalarlar, müzik ve diğer ses içeriklerinin dağıtımında en yaygın araç haline gelmiştir. 1960'larda kasetler ve 8 parça kartuşlar, fonografa alternatif olarak piyasaya sürülse de, 1980'lerin sonuna kadar plaklar popülerliğini korumuştur. 1987'den sonra kompakt disklerin (CD) yaygınlaşmasıyla plak kullanımı ciddi şekilde azalmış, ancak 2000'lerin sonlarından itibaren plaklara olan ilgi yeniden canlanmıştır. Bu canlanmanın sebeplerinden biri, vinil plakların daha az ses işlemeye tabi tutulması ve bu sayede yüksek kaliteli ekipmanlarda daha doğal bir ses sağlamasıdır.
Fonografın ortaya çıkışı, daha önceki bazı teknolojilere dayanır. Fransız Édouard-Léon Scott de Martinville, 1857'de fonotograf adlı bir cihaz icat etmişti. Fonotograf, ses titreşimlerini fiziksel olarak kaydedebiliyor, ancak geri çalamıyordu. Scott'un amacı, sesin kaydedilen fiziksel izlerinin okunmasıydı. 1860 yılında, bu cihazla bilinen en eski insan sesi kaydedilmiş, ancak bu kayıtlar o dönemde geri çalınamamıştır. Fonotografın önemi, ancak 2008'de yapılan dijital dönüştürme işlemleriyle anlaşılmıştır.
Fonograf terimi, Yunanca "ses yazma" anlamına gelen "phonē" (ses) ve "graphē" (yazı) kelimelerinden türemiştir. Aynı zamanda "gramofon" ve "grafon" terimleri de Yunanca kökenlidir. Britanya İngilizcesinde "gramofon", disk kayıtlarını kullanan herhangi bir ses çalma cihazını tanımlamak için kullanılabilir. Bu terim, başlangıçta Gramophone Company'nin tescilli markasıydı, ancak 1910'da bir İngiliz mahkemesi, bu terimin genel bir ad haline geldiğine karar vermiştir.
Kaynakça
https://en.wikipedia.org/wiki/Phonograph
https://www.britannica.com/technology/phonautograph
Fonografın Gelişimi
Fonografın Tarihi ve Etkisi
Fonograf ve Önceki Teknolojiler
Terminoloji