Nagidos Antik Kenti

Nagidos Antik Kenti, Türkiye'nin Mersin ilinin Anamur ilçesinin yaklaşık 25 km güneybatısında, Bozyazı’nın güney kıyısında yer almaktadır. Antik yerleşim, Nagidussa (şimdiki adıyla Bozyazı Adası) adlı adacıkla karşılıklı konumlanmıştır. Kentin bulunduğu alan, günümüzde yerleşim alanı olarak kullanılmakta olup arkeolojik açıdan büyük ölçüde tahrip olmuştur.

Kent, İÖ. 4. yüzyılda önemli bir yerleşim merkezi hâline gelmiş, özellikle İÖ. 5. yüzyıldan itibaren sikke basımı ile bölgesel bir güç olduğunu göstermiştir. Bu sikke basımı, yerleşimin politik bağımsızlık kazandığı döneme işaret etmektedir. Ancak İÖ. 3. yüzyılda Seleukoslar tarafından egemenlik altına alınarak komşu kent Arsinoe ile birleştirilmiştir.

^{Nagidos Antik Kenti (}Türkiye Kültür Portalı⁾

Nagidos'un, Rodos ve Samos adalarından gelen göçmenler tarafından kurulduğu kabul edilmektedir. Bu durum, Hellenistik koloni yerleşmeleriyle bağlantılı olarak değerlendirilir. Ancak yerleşimin daha erken dönemlerde, özellikle Geç Bronz Çağı'na tarihlenen yerel halklarca kullanılmış olabileceğine dair veriler de bulunmaktadır.

Kazı ve yüzey araştırmalarında kentin, surlar, sarnıçlar ve çeşitli yapı kalıntılarıyla çevrili olduğu tespit edilmiştir. Bu yapıların birçoğu günümüzde modern yerleşim altında kalmıştır. Ayrıca, 1991–1994 yılları arasında yapılan çalışmalarda, kıyıdaki düz alanda çeşitli kamu yapıları ve muhtemel agoranın bulunduğu alan belgelenmiştir.

Nagidussa Adası’nda da antik kalıntılara rastlanmış olup adanın bir askerî garnizon ya da sığınak olarak kullanıldığı düşünülmektedir. Bu ada, aynı zamanda yerleşimin liman işlevini de desteklemiştir.

Nagidos, Akdeniz’in doğu-batı yönlü deniz ticaret yolları üzerinde stratejik bir konumda bulunuyordu. Bu bağlamda kent, özellikle Doğu Akdeniz’den gelen malların Batı’ya aktarımında bir durak noktası olmuştur. Bölgede yoğun şekilde bulunan amphora parçaları ve sikke buluntuları, Nagidos’un deniz ticareti açısından aktif bir liman işlevi gördüğünü kanıtlamaktadır.

Kent, İÖ. 4. yüzyılda bağımsız bir şehir devleti olarak hareket etmiş ve bu dönemde kültürel açıdan Hellen etkilerini yoğun şekilde taşımıştır. Sikke tipleri, hem Hellen hem de yerel sembolleri bir arada bulundurarak bu etkileşimi ortaya koyar. İÖ. 3. yüzyılda Seleukos hâkimiyetine girmesiyle birlikte politik bağımsızlığını yitirmiştir.

Modern yerleşimin kent üzerine kurulmuş olması nedeniyle arkeolojik kalıntıların büyük bölümü tahrip olmuştur. Ancak elde kalan yapı izleri ve yüzey buluntuları, Nagidos’un hem kent dokusu hem de bölgedeki tarihsel önemi hakkında sınırlı da olsa bilgi vermektedir. Kazı çalışmaları 1991 yılında başlamış ve izleyen yıllarda çeşitli sezonlarda devam etmiştir.