ADVENT (Ağ Destekli Veri Entegre Savaş Yönetim Sistemi)

ADVENT (Ağ Destekli Veri Entegre Savaş Yönetim Sistemi), HAVELSAN tarafından Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ile birlikte geliştirilen, yerli ve milli bir komuta-kontrol ve savaş idare yazılımıdır. 2010 yılında geliştirme çalışmalarına başlanan sistem, tek bir platform yerine bir görev grubunu oluşturan birden fazla deniz, hava ve kara unsurunun ortak bir harekât resmi etrafında bütünleşik biçimde yönetilmesini sağlayan ağ merkezli bir mimariye sahiptir. ADVENT, Türk Donanmasının ilk milli savaş yönetim sistemi olan GENESiS'in üzerine inşa edilmiş ikinci nesil bir çözüm olarak, Eylül 2019'da TCG Kınalıada'ya entegre edilerek envantere girmiştir.

Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığının ilk modern savaş yönetim sistemi, 1977 yılından itibaren envantere giren Doğan sınıfı hücumbotlarla birlikte tedarik edilen STACOS SEWACO sistemi olmuştur. Bu sistemi, Barbaros sınıfı fırkateynlerle birlikte kullanılmaya başlanan daha etkin yeteneklere sahip TACTICOS savaş yönetim sistemi takip etmiştir. 1990'ların ortalarında ise Tepe sınıfı fırkateynler için Araştırma Merkezi Komutanlığı (ARMERKOM) tarafından geliştirilen K-5 Komuta ve Kontrol Sistemi, yurt dışı kaynaklı sistemlerin yanında yurt içi kaynakların da kullanılmaya başlandığı ilk adım olmuştur.

GENESiS, yani Gemi Entegre Savaş İdare Sistemi, ABD Donanmasından Türk Donanmasına devredilen eski Oliver Hazard Perry sınıfı (Gabya sınıfı) fırkateynlerin savaş yönetim sistemlerinin modernize edilmesi amacıyla ARMERKOM bünyesinde başlatılan bir projedir. ARMERKOM, K-5 projesinden elde edilen tecrübelerin ardından 1998 yılında Türkiye'nin ilk milli deniz savaş yönetim sistemi olan GENESİS'in geliştirilmesine başlamıştır. 2005 yılından itibaren, kapalı mimariye sahip gemilerdeki mevcut savaş yönetim sistemleri, tam dağıtık ve ölçeklenebilir modern GENESİS ile değiştirilmiştir; bu kapsamda geminin durumsal farkındalık, karar destek, hava savunma harbi, denizaltı savunma harbi, su üstü savunma harbi ve elektronik harp yetenekleri artırılmıştır. GENESiS, milli korvet projesi kapsamında üç adet MİLGEM Ada sınıfı korvette ve iki adet Bayraktar sınıfı tank çıkarma gemisinde de kullanılmıştır.

GENESiS'in zaman içinde değişen harekât ihtiyaçlarını, yeni harp türlerini ve harp dışı harekât gereksinimlerini fonksiyonel olarak karşılayamaz hâle gelmesi üzerine, yeni nesil bir savaş yönetim sistemi ihtiyacı doğmuş ve Ağ Merkezli Veri Entegre Savaş Yönetim Sistemi'nin (ADVENT) geliştirme faaliyetlerine Araştırma Merkezi Komutanlığı ile HAVELSAN iş birliğiyle 2010 yılından itibaren başlanmıştır. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı personeli ve HAVELSAN mühendislerince yürütülen yoğun geliştirme ve test süreçlerinin ardından ADVENT SYS, MİLGEM Ada sınıfı korvet projesinin son gemisi olan TCG Kınalıada'ya (F-514) başarıyla entegre edilmiş ve Eylül 2019 itibarıyla Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı envanterine alınmıştır. Böylece, milyonlarca satır koddan oluşan yazılım altyapısı Türk mühendisler tarafından geliştirilen sistem, Türk donanmasının ilk milli savaş yönetim sistemi projesinin (GENESiS) üzerine inşa edilen ikinci nesil bir çözüm olarak hizmete girmiştir.

 ^{Bayraktar TB3} (Anadolu Ajansı)

ADVENT Savaş Yönetim Sistemi, Türkiye'nin savunma sanayiinde yazılım tabanlı komuta-kontrol alanında bağımsız bir yetenek kazanmasının somut göstergelerinden biridir.^【1】 GENESiS ile başlayan yerli savaş yönetim sistemi geliştirme sürecinin ikinci aşamasını oluşturan ADVENT, Türk Deniz Kuvvetlerinin ihtiyaçlarını karşılamanın yanı sıra farklı ülkelere de ihraç edilmektedir. Sistemin 2026 yılında bir NATO üyesi ülkeye ihraç edilmesi, bu sistemin NATO coğrafyasındaki tanınırlığı açısından bir aşama teşkil etmektedir.

ADVENT SYS; tam bütünleşik taktik veri linkleri (Link 11, Link 16, Link 22, SIMPLE, JREAP ve VMF) işlevlerine tüm operatör konsolları üzerinden erişimin mümkün olduğu, tek gemi yerine kuvvet odaklı ve ağ destekli harekât yaklaşımının gerektirdiği ihtiyaçlara cevap veren, karar destek sistemleriyle kullanıcının süratli ve doğru karar vermesini kolaylaştıran, yeni silah ve sensörlerin kullanımında esnek bir yapıyı hedefleyen tamamen milli ve yerli bir savaş yönetim sistemidir. Çoklu görev profillerine ve farklı platform tiplerine uyan modüler bir mimaride geliştirilmiş olup, ölçeklendirilebilen açık mimarisi sayesinde hedeflenen su üstü, su altı ve hava platformlarına, ayrıca kara tesislerine uygun biçimde özelleştirilebilmektedir.

ADVENT, özellikle Ağ Destekli Yetenek konusundaki avantajlarıyla öne çıkmaktadır. Hiyerarşik bir yapıda merkezi kontrol ve dağıtık icra mimarisine uygun olarak geliştirilen bu yetenek, platformun kabiliyetlerini diğer platformlarla paylaşmasına imkân tanıyarak harekâtın etkinliğini artırmaktadır. Bu yapı kapsamında öne çıkan başlıca uygulamalar şunlardır:

• Ortak Angajman Yeteneği: ADVENT, dinamik ve hızlı gelişen hava savunma harbi ortamı ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde, tüm kuvvetin hava savunma etkinliğinin koordineli kullanılmasını sağlayan bir planlama yeteneği sunar; birlikte hareket eden platformların silah ve sensör kaynakları bu yetenek üzerinden paylaşılarak görev grubu çapında koordineli bir plan icra edilir.
• Görev Kuvveti Odaklı Hizmetler: Seyir planları, nizamlar ve hareket planları gibi özgemi odaklı hizmetler, birlikte harekât icra edilen diğer platformların kabiliyetleri göz önünde bulundurularak planlanır ve paylaşılabilir.
• Eğitim Yetenekleri: Sistem, hem simülatör destekli sanal ortamda hem de gerçek sistemlerle gerçek ortamda ileri düzey eğitim imkânı sunar; bu eğitimler tek platform özelinde yapılabildiği gibi, ağ altyapısı üzerinden diğer platformlarla birlikte de icra edilebilir.

ADVENT, operatöre izler üzerinde geçerli olacak kurallar tanımlama ve bu kurallara uyan izler tespit edildiğinde icra edilecek eylemleri planlama imkânı sunan kural tabanlı bir karar destek yeteneğine sahiptir. Bu kurallar devreye alındığında sistem, izler üzerinde otomatik olarak uygulama yapar ve tanımlı eylemi gerçekleştirir.

ADVENT, platformdan bağımsız bir savaş yönetim sistemi olarak tasarlanmıştır. Her türlü platforma entegre edilebilmesi için, yeni silah ve sensörlerin ortak angajman altyapısını da destekleyecek şekilde bir entegrasyon yaklaşımı benimsenmiştir. Bu sayede küçük botlardan büyük muharip gemilere, kara konuşlu komuta merkezlerinden insansız sistemlere kadar farklı ölçekteki platformlara uyarlanabilmekte; sistem su üstü, su altı ve hava harekât ortamlarında otuzdan fazla platformda kullanılmaktadır.

ADVENT SYS'nin kullanılacağı ya da entegre edildiği platformlar arasında LHD Anadolu, Denizde İkmal ve Muhabere Destek Gemisi TCG Derya, İ-sınıfı TCG İstanbul fırkateyni ve TCG Ufuk test ve eğitim gemisi bulunmaktadır; modernize edilen Burak sınıfı korvetler ile Barbaros sınıfı fırkateynlere de sistemin entegre edilmesi planlanmaktadır. Ayrıca sistem, Ares Tersanesi ve MEKSAN Savunma iş birliğiyle üretilen ULAQ silahlı insansız deniz aracına da entegre edilmektedir.

ADVENT; Pakistan, Endonezya, Ukrayna, Katar, Umman, Nijerya, Malezya ve Şili'ye ihraç edilmiştir. Sistem, Pakistan Deniz Kuvvetleri için üretilecek dört adet MİLGEM sınıfı korvete, Ukrayna için üretilen MİLGEM korvetine ve Endonezya Donanmasına ait iki adet açık deniz karakol gemisine de entegre edilecektir.^【2】

^{NATO Tatbikatı} (Anadolu Ajansı)

Steadfast Dart 2026 Tatbikatı'ndaki performanslarıyla öne çıkan askeri gemi TCG Anadolu ile bu gemiye konuşlu silahlı insansız hava aracı Bayraktar TB3'ün ADVENT SYS ve FleetStar Gemi Veri Dağıtım Sistemi üzerinden yürütülen entegrasyon çalışmaları, tatbikat öncesinde tamamlanmıştır. Bu sayede TCG Anadolu, Bayraktar TB3 ile dijital uyuma ulaşmış ve gemi üzerindeki sistemlerle İHA arasında veri alışverişi sağlanmıştır.

Bu entegrasyonda ADVENT SYS, gemi üzerindeki radar, sonar, silah sistemi ve elektronik harp cihazlarının tek merkezden yönetilmesini sağlamakta; FleetStar Gemi Veri Dağıtım Sistemi ise bu yapının ihtiyaç duyduğu bilgileri taşıyan veri dağıtım altyapısı işlevini görmektedir. ADVENT SYS'nin ağ merkezli yapısı sayesinde, Bayraktar TB3'ten elde edilen bilgiler yalnızca TCG Anadolu'da değil, görev grubundaki diğer gemilerle de paylaşılabilmektedir.

Bu özellik, TCG Anadolu'nun İHA/SİHA entegrasyonlu konseptine geçişinde bir aşama olarak değerlendirilmektedir. Entegrasyon kapsamında Bayraktar TB3 ile ADVENT SYS arasında çift taraflı veri akışı doğrulanmış, İHA'dan gelen görüntülerin doğrudan savaş yönetim sistemine aktarılmasıyla veri erişim hızı artırılmıştır.

^{Milli Komuta-Kontrol Çözümü ADVENT Savaş Yönetim Sistemi (SYS)} (Anadolu Ajansı)

HAVELSAN, CAm.ROMAN korvetinin Romanya'ya satışı kapsamında ADVENT Savaş Yönetim Sistemi'ni bir NATO üyesi ülkeye ilk kez ihraç etmiştir. Romanya'ya yönelik ihracat sözleşmesi çerçevesinde gemiyle birlikte ADVENT de Romanya Deniz Kuvvetleri Komutanlığının kullanımına sunulmuştur.

Bu ihracatla ADVENT, daha önce ihraç edildiği ülkelerin ardından ilk kez bir NATO müttefikinin envanterine girmiştir. Romanya'ya teslim edilen ADVENT, Türk donanmasında kullanılan versiyonun Romanya'nın harekât ihtiyaçlarına göre uyarlanmış biçimidir; sistemin modüler mimarisi, farklı müşteri profillerine uyarlanabilir çözümler üretme kapasitesini mümkün kılmaktadır. HAVELSAN, ADVENT'i yapay zekâ entegrasyonuna sahip "ADVENT AI" sürümüyle geliştirmeye devam etmekte olup, sistemin farklı sürümlerini yeni ülkelere sunmak üzere çalışmalarını sürdürmektedir.

Romanya'ya teslim edilen gemi ile birlikte, TÜBİTAK iş birliğiyle geliştirilen ve Türk Deniz Kuvvetlerinde kullanılan YELKOVAN Elektronik Harp Sistemi ile UNIROBOTICS firmasıyla geliştirilen TARGAN 12,7 mm otomatik stabilize silah sistemi gibi başka yerli sistemlerin de ihracatının önü açılmıştır.