Albayrak Sırtı Şehitliği

Albayrak Sırtı Şehitliği, Arıburnu Cephesi’nin güney sınırında ve Türk cephe hattının hemen gerisinde konumlanan bir askeri kabristandır. Şehitlik, bölgede 25 Nisan 1915 tarihinde başlayan Kara Muharebeleri’nden, cephenin tahliye edildiği 20 Aralık 1915 tarihine kadar süregelen çarpışmalarda hayatını kaybeden askerlerin anısını yaşatmak üzere tesis edilmiştir. Arıburnu bölgesindeki en kanlı çarpışmaların yaşandığı 27 Nisan, 1 Mayıs ve 19 Mayıs tarihlerindeki Türk taarruzları, bu şehitliğin tarihsel önemini belirleyen temel askeri olaylardır.^【1】

^{Dönemin Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy} (Anadolu Ajansı)

Albayrak Sırtı mevkii, Çanakkale Muharebeleri süresince stratejik bir nokta olarak savunulmuştur. Şehitlikte, Arıburnu Cephesi’nde görev yapan ve bu bölgede şehit düştüğü tespit edilen 27’nci Alay, 33’üncü Alay, 48’inci Alay, 72’nci Alay ve 77’nci Alay mensubu askerlerin naaşları bulunmaktadır.^【2】

Kayıtlara göre Albayrak Sırtı Şehitliği’nde toplam 968 şehit yatmaktadır.^【3】

Şehitliğin günümüzdeki formuna kavuşması, Çanakkale Savaşları ve Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı ile Gaziantep Şahinbey Belediyesi arasında imzalanan iş birliği protokolü çerçevesinde gerçekleştirilen ihya çalışmalarıyla sağlanmıştır. Restorasyon süreci bilimsel veriler ışığında şu aşamalarla yürütülmüştür:

• Haritalandırma: Dönemin Harita Komutanı Şevki Paşa tarafından hazırlanan 1/5000 ölçekli "Çanakkale Tahkimat Haritası" üzerinde işaretli olan şüheda kabristanı konumları esas alınmıştır.
• Tespit: Tarihi haritadaki veriler, modern uydu görüntüleri ile çakıştırılarak alanın koordinatları doğrulanmıştır.
• Doğrulama: Belirlenen alanlarda jeoradar taramaları yapılarak toprağın altındaki bulgu sınırları ve defin alanları netleştirilmiştir.^【4】

Anıt ve mezar taşı tasarımlarında şu detaylar öne çıkmaktadır:

• Anıt Tasarımı: Şehitlikte yer alan anıtın üzerine Türk bayrağını temsil eden ay yıldız ile Allah'ın 99 isminden biri olan ve "her şeyi gören, her şeye şahit olan" anlamına gelen "Eş-Şehid" ismi nakşedilmiştir.
• Mezar Taşları: Şehitlikte dünyada yaygın olan nizami (sıralı) düzen yerine özel bir yerleşim tercih edilmiştir. Bu düzen, muharebe meydanındaki askerlerin şehit düştükleri yere, geleneklere uygun olarak "kefenlenmeden, mevcut üniformalarıyla defnedilmelerini" temsil edecek şekilde kurgulanmıştır.^【5】