Anne Frank, 12 Haziran 1929 tarihinde Frankfurt am Main’de doğmuş, Almanya’dan Hollanda’ya göç etmiş ve II. Dünya Savaşı sırasında Nazi işgali altındaki Amsterdam’da ailesiyle birlikte saklanmak zorunda kalmış bir Yahudi gençtir.

Anne Frank, Otto Frank ve Edith Frank’ın ikinci çocuğu olarak 12 Haziran 1929’da Frankfurt am Main’de doğmuştur.^【1】 Ailenin ilk çocuğu Margot Frank’tır. Otto Frank, bir işadamı olarak Frankfurt’ta çalışmakta ve orta sınıf bir Yahudi ailesinin üyesi olarak yaşamaktaydı.

1933 yılında Adolf Hitler’in liderliğindeki Nazi Partisi Almanya’da iktidara gelmiştir.^【2】 Bu dönemde Yahudilere yönelik toplumsal ve yasal ayrımcılıklar artmıştır. Otto Frank, Almanya’daki politik ve sosyal koşullar nedeniyle Hollanda’nın Amsterdam kentine taşınmıştır; kısa süre sonra Edith Frank ve çocukları da Amsterdam’a gelmiştir.^【3】 Ailenin Amsterdam’a yerleşimi 1933 yılı içinde gerçekleşmiştir.^【4】

^{Anne Frank Tablosu (}Flickr⁾

Anne Frank’in babası Otto Frank, Amsterdam’da bir işyeri kurarak aileyi desteklemiştir. Ailenin Hollanda’ya taşınmasıyla birlikte Anne ve Margot, Hollanda eğitim sistemine kaydolmuş ve burada ilköğretim ve ortaöğretim öğrenimlerine devam etmişlerdir. Ailenin sosyal yapısı, eğitim ve iş hayatına katılım, göç ettikleri Hollanda toplumuna uyum sürecini de etkilemiştir.

Anne Frank, 12 Haziran 1929 tarihinde Frankfurt am Main’de doğmuş ve yaşamının ilk yıllarını Almanya’da geçirmiştir.^【5】 1933 yılında ailesiyle birlikte Amsterdam’a taşınmasının ardından eğitim hayatına burada devam etmiştir.^【6】

Amsterdam’da Montessori yöntemini uygulayan bir ilkokula kaydolmuş ve ilköğretimini burada tamamlamıştır. Eğitim sürecinde Hollandaca öğrenmiş ve derslerine bu dilde devam etmiştir. Daha sonra bir ortaokula başlamıştır.

10 Mayıs 1940’ta Almanya’nın Hollanda’yı işgal etmesinin ardından Yahudi öğrencilere yönelik ayrımcı düzenlemeler yürürlüğe konmuştur.^【7】 Bu düzenlemeler sonucunda Anne Frank, Yahudi öğrencilerin devam etmek zorunda bırakıldığı ayrı bir okula nakledilmiştir.

Anne Frank’in yazmaya olan ilgisi bu dönemde belirginleşmiştir. 12 Haziran 1942’de on üçüncü doğum gününde kendisine hediye edilen defter, daha sonra günlük metninin temelini oluşturmuştur.^【8】 Günlük yazımı başlangıçta kişisel düşünceler ve günlük yaşam olaylarının kaydedilmesi amacı taşımaktaydı.

Eğitim süreci, Nazi işgali altındaki Hollanda’da uygulanan ayrımcı politikalar nedeniyle kesintiye uğramış; 1942 yılında saklanma sürecinin başlamasıyla birlikte Anne Frank’in örgün eğitimi sona ermiştir.^【9】

10 Mayıs 1940 tarihinde Almanya, Hollanda’yı işgal etmiştir.^【10】 İşgalin ardından Hollanda, Alman sivil yönetimi altına girmiştir.

1940 yılından itibaren Yahudi nüfusa yönelik kademeli biçimde hukuksal düzenlemeler yürürlüğe konmuştur.^【11】 Bu düzenlemeler kapsamında Yahudilerin kamu hizmetinde çalışmaları yasaklanmış, kamu kurumlarındaki görevlerine son verilmiştir. Yahudilerin sinema, tiyatro, park ve spor alanları gibi kamusal mekânlara erişimleri sınırlandırılmıştır.

Eğitim alanında da ayrımcı uygulamalar getirilmiş; Yahudi öğrenciler genel okullardan ayrılmak zorunda bırakılmış ve yalnızca Yahudi öğrencilerin kabul edildiği okullara yönlendirilmiştir. Anne Frank bu düzenlemeler sonucunda Yahudi Lisesi’ne devam etmiştir.

Yahudilerin kimliklerinin belirlenmesi amacıyla kayıt ve tanımlama uygulamaları yürürlüğe konmuş; 1942 yılından itibaren Yahudilerin kıyafetlerinde sarı Davut Yıldızı taşıması zorunlu hale getirilmiştir.^【12】 Ayrıca Yahudilerin bisiklet kullanmaları yasaklanmış, toplu taşıma araçlarına erişimleri kısıtlanmış ve belirli saatler dışında evlerinden çıkmaları engellenmiştir.

Bu hukuksal düzenlemeler, 1942 yılında Yahudilerin zorunlu çalışma kamplarına sevk edilmesine yönelik uygulamalarla birlikte genişletilmiştir.^【13】 Margot Frank’a 1942 yılında bir çalışma kampına çağrı belgesi gönderilmesi, Frank ailesinin saklanma kararında belirleyici olmuştur.

Margot Frank’a Temmuz 1942’de Almanya’daki bir çalışma kampına gitmesi için çağrı belgesi gönderilmiştir.^【14】 Bu gelişmenin ardından Frank ailesi saklanma planını uygulamaya koymuştur. 6 Temmuz 1942 tarihinde aile, Otto Frank’ın işyerinin bulunduğu Amsterdam’daki Prinsengracht 263 adresindeki arka bölüme taşınmıştır.^【15】 Bu mekân daha sonra “Gizli Ek” olarak adlandırılmıştır.

Saklanılan bölüm, işyerinin arka kısmında yer almakta ve ön bölümden bir kitaplık aracılığıyla ayrılmaktaydı. Frank ailesine kısa süre sonra Hermann van Pels, Auguste van Pels ve oğulları Peter van Pels katılmıştır. Kasım 1942’de diş hekimi Fritz Pfeffer de bu gruba dahil olmuştur.^【16】 Böylece saklanma sürecinde toplam sekiz kişi aynı mekânda yaşamıştır.

Saklanma süresince gündüz saatlerinde işyerinde çalışanların varlığı nedeniyle sessiz kalınması gerekmekteydi. Günlük yaşam, mekânsal sınırlılıklar ve güvenlik gerekçeleri doğrultusunda düzenlenmiştir. Gıda, giysi ve diğer temel ihtiyaçlar Otto Frank’ın eski çalışanları tarafından sağlanmıştır. Yardım eden kişiler arasında Miep Gies ve diğer işyeri çalışanları yer almıştır.

Anne Frank, saklanma süreci boyunca günlük yazmaya devam etmiştir. Günlük metinleri, saklanılan mekândaki yaşam koşullarını, birlikte yaşayan kişiler arasındaki ilişkileri ve savaş dönemine ilişkin gözlemleri içermektedir. 1944 yılında Hollanda sürgün hükümetinin radyo aracılığıyla işgal dönemine ilişkin belgelerin toplanacağı yönündeki çağrısını duymasının ardından metinlerini gözden geçirmiş ve bazı bölümleri yeniden kaleme almıştır.^【17】

Saklanma süreci 4 Ağustos 1944 tarihinde sona ermiştir. Bu tarihte gizli bölme tespit edilmiş ve sekiz kişi tutuklanmıştır.^【18】

Anne Frank, 12 Haziran 1942 tarihinde on üçüncü doğum gününde kendisine hediye edilen deftere yazmaya başlamıştır.^【19】 İlk kayıtlar, saklanma sürecinden kısa bir süre önce kaleme alınmıştır. 6 Temmuz 1942’de ailesiyle birlikte saklanmaya başladıktan sonra günlük yazımını düzenli olarak sürdürmüştür.^【20】

Günlük metinleri, Prinsengracht 263 adresindeki gizli bölümdeki gündelik yaşamı, birlikte yaşayan sekiz kişinin ilişkilerini ve savaş koşullarının günlük yaşama etkilerini içermektedir. Metinlerde aile içi etkileşimler, mekânsal sınırlılıklar, güvenlik önlemleri ve dış dünyadan alınan haberler yer almaktadır.

Anne Frank, günlük yazılarının bir bölümünü “Kitty” adını verdiği hayalî bir muhataba hitap ederek kaleme almıştır.^【21】 Metinler mektup biçiminde düzenlenmiş olup tarih belirtilerek yazılmıştır.

1944 yılında Hollanda sürgün hükümetinin Londra’dan yaptığı ve işgal dönemine ilişkin günlük ve belgelerin savaş sonrasında toplanacağına dair radyo duyurusunu duymuştur.^【22】 Bu duyurunun ardından Anne Frank, mevcut günlük metinlerini gözden geçirmeye başlamış ve bazı bölümleri yeniden yazmıştır. Bu süreçte metinleri düzenleyerek yayımlanmak üzere hazırlamıştır.

Günlük, özgün el yazması defterler ve sonradan yapılan düzeltme metinlerinden oluşmaktadır. Metinler, 12 Haziran 1942 ile 1 Ağustos 1944 tarihleri arasındaki dönemi kapsamaktadır.^【23】 4 Ağustos 1944’te saklanılan yerin tespit edilmesiyle günlük yazımı sona ermiştir.^【24】

4 Ağustos 1944 tarihinde Prinsengracht 263 adresindeki gizli bölüm tespit edilmiş ve burada saklanan sekiz kişi tutuklanmıştır.^【25】 Tutuklamanın ardından grup, Amsterdam’daki gözaltı sürecinden sonra Hollanda’daki Westerbork geçiş kampına gönderilmiştir.

Westerbork’ta Frank ailesi ve diğer saklanan kişiler, “cezalandırma barakaları” olarak adlandırılan bölümlerde tutulmuştur. 3 Eylül 1944 tarihinde, Westerbork’tan Auschwitz-Birkenau toplama kampına nakledilmişlerdir.^【26】 Bu sevkiyat, Hollanda’dan Auschwitz’e yapılan son tren sevkiyatı olarak kaydedilmiştir.

Auschwitz-Birkenau’ya varışın ardından erkekler ve kadınlar ayrılmıştır. Otto Frank erkekler bölümüne gönderilmiş; Anne Frank, Margot Frank ve Edith Frank kadınlar bölümünde kalmıştır. Edith Frank, Ocak 1945’te Auschwitz’de hayatını kaybetmiştir.^【27】

Ekim 1944’ün sonlarında Anne Frank ve Margot Frank, Auschwitz-Birkenau’dan Almanya’daki Bergen-Belsen Toplama Kampı’na nakledilmiştir.^【28】 Bergen-Belsen’de kamp koşulları salgın hastalıkların yayılmasına neden olmuştur.

Savaşın sona ermesinden sonra Otto Frank, Auschwitz’den sağ kurtulan tek aile üyesi olarak Amsterdam’a dönmüştür.

Anne Frank, Ekim 1944’ün sonlarında kız kardeşi Margot Frank ile birlikte Auschwitz-Birkenau’dan Almanya’daki Bergen-Belsen Toplama Kampı’na nakledilmiştir.^【30】 Bergen-Belsen, bu dönemde aşırı kalabalık ve yetersiz hijyen koşullarına sahip bir kamp olarak faaliyet göstermekteydi.

1945 yılının başlarında kampta tifüs salgını yayılmıştır.^【31】 Anne Frank ve Margot Frank bu salgın sırasında hastalanmıştır. Margot Frank’ın Anne Frank’ten kısa bir süre önce hayatını kaybettiği bildirilmiştir.

Bergen-Belsen Toplama Kampı, Britanya kuvvetleri tarafından 15 Nisan 1945 tarihinde özgürleştirilmiştir.^【33】 Anne Frank’in ölümü, kampın özgürleştirilmesinden kısa bir süre önce gerçekleşmiştir.