Aşağı Habip Efendi Camii

Aşağı Habib Efendi Camii

Erzurum ilinin Yakutiye ilçesinde, eski adıyla Aşağı Habip Efendi olarak bilinen Rabia Ana mahallesinde konumlanan Aşağı Habib Efendi Camii, 18. yüzyıl Osmanlı dönemi mimarisini yansıtan tarihi bir yapıdır. İnşa edildiği kesin tarih bilinmemekle birlikte, dönemin mimari karakteristiklerini bünyesinde barındırmaktadır.

Mimari Özellikler

Yapısal olarak dört ahşap sütun tarafından taşınan düz bir çatı örtüsüne sahip olan caminin orijinal üst örtüsü başlangıçta toprak dam iken, günümüzde bu kısım modern bir çatı sistemiyle muhafaza altına alınmıştır. İç mekânın aydınlatması; doğu cephesinde üç, batı ve güney cephelerinde ise ikişer adet olmak üzere toplam yedi pencere vasıtasıyla sağlanmaktadır. Caminin kuzey duvarında yer alan ahşap kanatlı bir kapıdan giriş yapılmakta olup, girişin hemen üzerinde beş adet ahşap direkle desteklenen bir mahfil bulunmaktadır; bu bölüme cami içerisindeki bir merdivenle ulaşılmaktadır. İç mekânın önemli unsurlarından olan mihrap, taştan inşa edilmiş ve mukarnas kavsaralı bir formda tasarlanmıştır. Buna karşın ahşap minber, herhangi bir sanatsal süsleme barındırmayan oldukça sade bir işçiliğe sahiptir. Yapının kuzeybatı köşesinde, Erzurum’un yerel mimari geleneğinde geçmişte yaygın olarak görülen ancak günümüzde nadirleşen ahşap bir minare yükselmektedir. Söz konusu minarenin dış yüzeyi, koruma amacıyla sonradan sac malzeme ile kaplanmıştır.

Onarımlar ve Tescil Durumu

Tarihi süreç içerisinde geçirdiği çeşitli onarımlar sonucunda özgün dokusunu, özellikle son cemaat yeri ve kuzey cephesinde büyük ölçüde yitiren yapı, kültürel miras olarak tescillenmiştir. Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu (GEEAYK) tarafından 13 Kasım 1976 tarihinde A-188 sayılı kararla koruma altına alınan cami, günümüzde ibadete açık durumdadır. Aşağı Habib Efendi Camii, bölgedeki geç dönem Osmanlı sivil mimari etkilerini taşıyan mütevazı ve erişilebilir örneklerden biri olarak değerlendirilmektedir.^【1】