Avrasya Tüneli

Avrasya Tüneli, kıtaları birbirine bağlayan dünyanın ilk iki katlı karayolu tüneli olarak tasarlanmıştır. İstanbul Boğazı'nın altından geçen Avrasya Tüneli, İstanbul’un iki yakasını (Avrupa-Asya) karayolu ile birbirine bağlayan önemli bir ulaşım projesidir. Kazlıçeşme-Göztepe hattında bulunan ve toplam uzunluğu 14,6 km olan güzergâhta hizmet vermektedir​.

Projenin Tasarım ve İnşaat Aşamaları

Avrasya Tüneli’nin tasarım aşaması, uluslararası tecrübeye sahip Parsons Brinckerhoff International Inc. tarafından gerçekleştirilmiş ve bağımsız denetçi olarak HNTB firması tarafından sertifikalandırılmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve ilgili diğer kamu kurumları ile işbirliği yapılarak, mevcut trafik ve altyapı sistemleri ile bütünleşik bir proje olarak geliştirilmiştir​.

Tünelin inşaatı 30 Ocak 2013 tarihinde başlamış, planlanan 55 ay yerine 47 ay 3 gün gibi kısa bir sürede tamamlanarak proje verimliliği açısından dikkat çekmiştir. Proje, tünel açma makinesi (TBM) ile kazılan iki katlı tünel ve geleneksel yöntemlerle (NATM) yapılan kara tünellerinden oluşmaktadır​.

Tünel Teknolojisi ve İnşaatta Kullanılan İleri Teknikler

Projenin inşaatında kullanılan TBM (Yıldırım Bayezid), 33,3 kW/m² kesici kafa gücü ile dünyada birinci sırada yer almaktadır. Ayrıca tünel, Kuzey Anadolu Fay Hattı’na yakınlığı nedeniyle sismik hareketlere karşı özel olarak tasarlanmış ve dünyada ilk kez uygulanan iki adet sismik bilezik (mafsal) ile donatılmıştır. Bu bilezikler sayesinde ±50 mm yatay kayma ve ±75 mm dikey uzama/kısalma toleransıyla deprem riskleri minimize edilmiştir​.

Kazı sürecinde, jeolojik şartların zorluğu nedeniyle 440 kesici disk ve 475 fırça gibi pek çok parça değiştirilmiş, hiperbarik basınç altında bakım-onarım gerektiren operasyonlar yapılmıştır. Özellikle en derin noktada 10,8 bar basınç ortamında gerçekleştirilen bu işlemler, dünya çapında örnek teşkil etmiştir.

Projenin Sağladığı Faydalar

Trafik ve Yolculuk Süresi

• Proje güzergahında seyahat süresi 5 dakikaya kadar düşmüştür.
• Trafiğin yoğun olduğu 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, Galata ve Unkapanı köprülerindeki araç trafiğinde rahatlama sağlanmıştır​.

Çevresel Katkılar

• Egzoz emisyonu oranlarında yıllık yaklaşık 82 bin ton azalma hedeflenmiştir.
• İstanbul’un siluetini koruyacak biçimde, geleneksel Türk mimari motifleri kullanılarak estetik bir tasarım tercih edilmiştir​.

Ekonomik Katkılar

• İnşaat süresince günde 1800 kişiye istihdam sağlanarak, günlük 1,5 milyon TL’lik ekonomik hareketlilik oluşturulmuştur.
• İşletme döneminde yıllık yaklaşık 180 milyon TL kamu geliri hedeflenmektedir.
• Yılda 160 milyon TL’lik (yaklaşık 38 milyon litre) yakıt tasarrufu sağlanmıştır​.

Güvenlik ve Konfor

• Modern aydınlatma ve yüksek kapasiteli havalandırma sistemleriyle konforlu ve güvenli bir yolculuk imkanı sunulmuştur.
• İleri teknoloji sistemleri (TEDES, SCADA, Akıllı Ulaşım Sistemi, yangın alarmı, drenaj sistemleri vs.) sayesinde güvenlik üst seviyeye çıkarılmıştır​.

Tünelin Operasyonel Yönetimi

Avrasya Tüneli’nin işletmesi, ATAŞ tarafından yürütülmektedir. İşletme kapsamında Egis Tünel İşletmeciliği firması ile işbirliği yapılarak yüksek güvenlik standartları sağlanmıştır. Trafik yönetimi ve operasyonel süreçler, SCADA sistemi ve Akıllı Ulaşım Sistemi gibi gelişmiş teknolojik sistemlerle yönetilmektedir. Her türlü olası senaryoya yönelik 26 farklı acil durum planı geliştirilmiştir​.

Projenin Kronolojisi

• 2005: Fizibilite çalışmaları NIPPON KOEI tarafından gerçekleştirildi.
• 2008: Proje ihale edildi.
• 2011: Uygulama sözleşmesi imzalandı, iş başlatma töreni yapıldı.
• 2013: Finansal kapanış yapıldı, TBM sahaya geldi ve kazıya başlandı.
• 2014: En derin noktaya ulaşıldı ve sismik bileziklerin montajları yapıldı.
• 2015: Tünel kazıları tamamlandı.
• 2016: Avrasya Tüneli hizmete açıldı ve ilk araç geçişi gerçekleştirildi.

Projenin İlkleri ve Dünyaya Örnek Yönleri

• Dünyanın ilk iki katlı karayolu tüneli olması
• TBM teknolojisinde dünyada birinci konumda olması
• Deprem riskini minimize eden sismik bilezik teknolojisinin ilk kez uygulanması
• En yüksek basınç altında hiperbarik bakım-onarım operasyonlarının başarıyla gerçekleştirilmesi​ gibi ilklere imza atılmıştır.