Bali Baba Camii

Bali Baba Camii, İstanbul ili, Eyüpsultan ilçesinde, 16. yüzyılda Abdullah Bali Efendi tarafından inşa ettirilen ve tarihsel süreçte çeşitli mimari dönüşümler geçirerek günümüze ulaşan bir ibadethanedir.^【1】

^{İç Kısım} (Eyüpsultan Belediyesi)

Mabet, Eyüpsultan'da Yusuf Muhlis Paşa Caddesi (Eski-yeni Cadde) ile Kemikçi Çıkmazı Sokağı'nın birleştiği noktada, sokağın sol köşesinde yer almaktadır. Yapının banisi Abdullah Bali Efendi olup, kendisi Sultan III. Murat döneminde (H. 982-1003 / M. 1574-1595) yaşamış ve burada medfundur.^【2】

Yapı, ilk inşa edildiği dönemde mescid statüsündeyken, Eylül 1853 (Zilhicce 1269) tarihinde Sultan III. Selim'in ikinci kadını Refet Kadın Efendi tarafından minber eklenmek suretiyle cami haline getirilmiştir. Refet Kadın Efendi, yapının "nükudu nemasından meşrut vazife" ile kitabet cihetinin tevcihini de gerçekleştirmiştir. Birinci Dünya Savaşı yıllarında depo olarak kullanılan mabet, 1918 mütarekesiyle boşaltılmıştır. Ancak yapı bu dönemde ileri derecede harap olduğu için ibadete açılamamış ve uzun süre sadece dört duvar halinde metruk kalmıştır.^【3】

Harap durumda olan yapı, 1960 tarihlerinde gerçekleştirilen çalışmalarla mevcut haliyle yeniden inşa edilmiştir. Bu inşaat sürecinde binaya ek bir bölüm ilave edilmiş, bu genişletme çalışması sonucunda yapıda iki adet mihrab oluşmuştur. Caminin minberi ahşap malzemeden yapılmıştır. Yapının herhangi bir inşa veya onarım kitabesi bulunmamaktadır ve bünyesinde bir hazire teşekkül etmemiştir.^【4】

Caminin banisi Abdullah Bali Efendi'nin kabri, yapının birinci bölümünün sahnında bulunmaktadır. Mezarı çevreleyen demir parmaklıklar mevcut olmakla birlikte, kabrin herhangi bir şahidesi yoktur. Caminin civarında yer alan türbede ise Sultan I. Ahmed vakfından görevlendirilen ve Şeyh'ül-kurralık vazifesi ilk defa kendisine verilen Reis'ül-kurra Şeyh Abdülkadir medfundur.^【5】