Beyazıt Bestami Türbesi, Hatay ilinin Kırıkhan ilçesinde yer alan tarihi ve dini bir yapıdır. İlçe merkezine bağlı Alabeyli Mahallesi'nde, Darb-ı Sak Kalesi (Darbes) olarak bilinen tepe üzerinde konumlanmıştır. Asıl kabri İran’ın Bistam şehrinde bulunan mutasavvıf Bayezid-i Bistami’ye atfedilen bu yapı, bir makam türbesi niteliği taşımaktadır. Amik Ovası’na hakim bir noktada bulunan türbe, cami ve ziyaret alanlarından oluşan bir külliye yapısına sahiptir ve inanç turizmi açısından bölgedeki önemli merkezlerden biri olarak kabul edilmektedir.

Tarihçe ve İdari Statü

Türbenin bulunduğu alan, tarihi kaynaklarda Darb-ı Sak Kalesi olarak geçmektedir. Yapının bakım ve gözetimi (türbedarlık), Osmanlı Dönemi'ne dayanan bir gelenekle sürdürülmektedir. Osmanlı Padişahı II. Abdülhamid tarafından Hicri 1306 yılında verilen bir fermanla, türbenin hizmeti Şanverdi ailesine tevdi edilmiştir. Bu ferman doğrultusunda türbedarlık görevi, dört kuşaktır aynı aile tarafından yürütülmektedir. Günümüzde türbenin idari sorumluluğu ve bakımı, ailenin ilgili fertleri tarafından sağlanmaktadır.

Mimari Özellikler ve Konum

Beyazıt Bestami Türbesi, Kırıkhan-Hassa yolu üzerinde, ilçe merkezine yaklaşık 4 kilometre mesafedeki Alabeyli Mahallesi sınırları içerisindedir. Tepe üzerindeki konumuyla geniş bir görüş açısına sahip olan yapı, çevresindeki su kaynakları ve ağaçlık alanlarla bütünleşmiş bir mimariye sahiptir. Türbe binası ile birlikte alanda ibadet için kullanılan bir cami de bulunmaktadır. Yapı, bölge halkı ve ziyaretçiler tarafından sıkça ziyaret edilen bir uğrak noktasıdır.

Doğal Afetlerin Etkisi

Kahramanmaraş merkezli gerçekleşen ve "asrın felaketi" olarak nitelendirilen depremler, Beyazıt Bestami Türbesi'nde yapısal hasarlara yol açmıştır. Afet sonucunda türbe binasının duvarlarının bir kısmı yıkılmış, yapıdan kopan taşlar ve molozlar ziyaret alanına ve sandukanın bulunduğu bölüme düşmüştür. Türbenin istinat duvarlarında ve çevre yapılarında da yıkımlar meydana gelmiştir.

Bayezid-i Bistami ve Türbenin Niteliği

Türbeye ismini veren Bayezid-i Bistami (Tayfûr b. Îsâ), Hicri 2. yüzyılda yaşamış önemli bir mutasavvıftır. Kaynaklara göre Bayezid-i Bistami, ömrünün büyük kısmını Bistam'da geçirmiş ve burada vefat etmiştir. Mezarı Bistam şehrindedir. Ancak İslam coğrafyasının farklı bölgelerinde olduğu gibi, Hatay Kırıkhan'daki bu yapı da onun manevi şahsiyetine hürmeten inşa edilmiş bir "makam" özelliğindedir.

^{Beyazit Bestami Türbesi asrın felaketinde zarar gördü - Anadolu Ajansı}