Bornova Kınalı Bamyası

Bornova kınalı bamyası, İzmir ilinin Bornova ilçesi başta olmak üzere çevre ilçelerde yetiştirilen, meyvesi üzerinde kırmızı lekelenmelerin görüldüğü, zarif yapılı ve lifsiz bir bamya çeşididir. Ürün, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından “Menşe Adı” ile tescillenmiş ve 27 Ekim 2020 tarihli Sicil No: 581 ile koruma altına alınmıştır.

Bornova Kınalı Bamyası (Yapay Zekâ ile Oluşturulmuştur)

Ürünün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri

Botanik sınıflandırması Abelmoschus esculentus (L.) Moench olan Bornova kınalı bamyası, meyve ve meyve sapındaki düzensiz kırmızı renklenmeler ile tanımlanan yerel bir çeşittir. Kırmızı renklenme, güneş ışığına maruz kalma durumuna bağlı olarak değişir ve antosiyan pigmentlerinden kaynaklanır.

Taze meyveleri 3,5–4,0 cm uzunluğunda, yaklaşık 2,5–3,0 gram ağırlığında olup çapı 1 cm civarındadır. Meyveler genellikle 5 loküllüdür; nadiren 6–7 loküllü tiplere de rastlanır. Lifsiz, narin ve az tüylü yapısıyla konserve üretimine uygundur. Konserve suyunu bulandırmayan yapısıyla diğer çeşitlerden ayrılır.

Bitki güçlü bir yapıya sahip olup, uygun bakım koşullarında 5–6 yan dal oluşturabilir ve yaklaşık 3 metre boya ulaşabilir. Kök, yaprak ve gövdede de kırmızı renklenmeler görülebilir. Haziran ayının ikinci yarısından itibaren hasada başlanabilir. Bu erken dönem hasadı, ürünün ekonomik değerini artıran bir özelliktir.

Bornova Kınalı Bamyası (Türk Patent)

Üretim Metodu

Bornova kınalı bamyası, nisan ayı ortalarında, toprak sıcaklığının 15 °C’yi bulmasıyla birlikte ekilir. Tohumlar, önceki sezonlardan elde edilir. Hafif bünyeli süzek topraklar tercih edilir ve damla sulama yerine kök gelişimini destekleyen karık usulü sulama uygulanır. Azotlu gübre uygulaması, toprak analizine göre planlanır. Dekar başına 3–4 kg azot, 8–10 kg fosfor ve 10–12 kg potasyum önerilir. Aşırı gübreleme bitki yapısını bozar ve kırmızı lekelenmeleri engelleyebilir.

Bitkiler bakım şartlarına bağlı olarak günde 1,0–1,5 cm uzar. Hasat edilen meyveler 3,5–4,0 cm uzunlukta ve 2,5–3,0 gram ağırlıktadır. Hasatlar gözden kaçan kartlaşmış meyveleri de kapsayacak şekilde gün aşırı yapılır. Dekarda ortalama 10.000–12.000 bitki bulunur ve verim 500–750 kg arasında değişebilir.

Coğrafi Sınır ve Denetim

Bornova kınalı bamyası, İzmir ilinin Bornova, Urla, Çeşme, Karaburun, Balçova, Narlıdere, Güzelbahçe, Torbalı, Menderes ve Seferihisar ilçelerinde üretilir. Denetimler, Bornova Belediyesi koordinasyonunda; Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve Bornova Belediyesi Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü temsilcilerinden oluşan bir komisyon tarafından gerçekleştirilir.