Çermik (İlçe)

Çermik, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan Diyarbakır iline bağlı bir ilçedir. Diyarbakır şehir merkezinin batısında konumlanan ilçe, kuzeyde Çüngüş, doğuda Eğil, güneydoğuda Şatır ve Dicle, batıda ise Şanlıurfa’nın Siverek ilçesiyle çevrilidir. Diyarbakır il merkezine yaklaşık 90 kilometre uzaklıktadır. İlçenin idari yapısı, merkezdeki mahallelerin yanı sıra kırsal yerleşim birimlerini de kapsamakta olup, Çermik’e bağlı 2 belde, 2 mahalle ve 60 köy bulunmaktadır.

Tarihçe

Çermik’in tarihî geçmişi Hititler dönemine kadar uzanmakta olup, ilçede yapılan araştırmalar bölgenin Roma, Bizans ve İslam dönemlerinde de iskân gördüğünü ortaya koymuştur. Bölge, 1515 yılında Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı topraklarına katılmıştır. Osmanlı döneminde hariciye kalemlerine gönderilen belgelerde “Çermik-i Süfla” ve “Çermik-i Ulya” olarak iki farklı yerleşim birimi olarak geçtiği belirtilmektedir. Cumhuriyet döneminde ilçe statüsünü koruyan Çermik’te çeşitli tarihî kalıntılar ve yapılar yer almaktadır.

Nüfus

2023 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre Çermik ilçesinin toplam nüfusu 50.206’dır. Bu nüfusun 23.574’ü erkek, 26.632’si kadındır.

Doğal Kaynaklar ve Turizm

İlçe, jeotermal kaynaklar bakımından zengindir. Özellikle termal su kaynakları ilçenin öne çıkan doğal varlıkları arasında yer almakta ve bölgedeki kaplıcalar sağlık turizmine yönelik kullanım alanı sunmaktadır. Bu kaynaklar, çevre il ve ilçelerden gelen ziyaretçilerin ilgi odağı olmaktadır.

Kültürel Yapı

Çermik’te geleneksel halk kültürüne ait çeşitli unsurlar yaşatılmaktadır. İlçede yerel müzik ve halk oyunları geleneği sürdürülmektedir. Yıl boyunca çeşitli kültürel etkinlikler düzenlenmekte, düğün ve bayram kutlamalarında geleneksel uygulamalar sergilenmektedir.

Yemek kültürü ilçede günlük yaşantıda önemli bir yere sahiptir. Etli yemekler, hamur işleri ve yöreye özgü çeşitli tatlar yerel mutfağın temelini oluşturur. El sanatları da kültürel yapı içerisinde yer bulmakta; geleneksel dokuma ve işleme örnekleri yörede üretilmektedir.

Ekonomi

Çermik ilçesinin ekonomik yapısı büyük oranda tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Tarımsal faaliyetlerde tahıl, baklagiller ve sebze üretimi yapılmaktadır. Hayvancılık faaliyetleri ise büyükbaş ve küçükbaş hayvan besiciliğini kapsamaktadır. Bunun yanında, jeotermal kaynaklara bağlı olarak gelişen termal turizm, ilçenin ekonomik yaşamına katkı sağlayan bir diğer unsurdur.