Ana YazarSelim ÖZDEM13 Temmuz 2026 13:48

ORCID ID

0000-0002-5633-9543

Dijital protesto, baskıcı rejimlere karşı dijital platformlar ve teknolojilerin kullanılmasıyla organize edilen muhalefet eylemleridir. Dijital protesto, daha kapsamlı olan dijital eylemciliğin bir parçasıdır. Dijital protesto, tepki göstermeyi ve direnmeyi öncelerken dijital eylemcilik, bunların yanı sıra içinde strateji geliştirmeyi ve farkındalık oluşturmak için uzun vadeli dönüşümleri de hedeflemektedir【1】.Filistin ve Gazze bağlamında dijital protesto biçimi (Dijital İntifada hareketinin önemli bir parçası olarak) büyük ölçüde evrilmiş, Filistinliler sosyal medya ve dijital iletişim araçlarını İsrail işgaline karşı kullanarak geleneksel medya anlatılarını aşmış ve kendi hikayelerini anlatma imkânı bulmuşlardır (Dawes, 2015: 2). Hem İsrail baskısı hem de Filistin direnişi giderek daha fazla teknoloji aracılığıyla gerçekleşmekte, bu da farklı dijital aktivizm türlerini【2】 önemli kılmaktadır (Tawil-Souri, 2012: 8).Filistinliler, dijital platformları protestoları düzenlemek, farkındalık yaratmak ve insan hakları ihlallerini belgelemek için etkin bir şekilde kullanmaktadır. #FreePalestine gibi sosyal medya kampanyaları, uluslararası çapta ses getirerek aktivistlerin kendi hikayelerini paylaşmalarını【3】 ve küresel destek toplamalarını sağlamıştır (Shehadeh, 2023: 2). Fotoğraf ve video kullanımı, özellikle güçlü bir etki yaratmış; sade vatandaşlar, gazeteciler ve aktivistler olayları anında belgeleyerek sahadaki duruma sansürleri aşarak ışık tutmuşlardır (Beldea, 2019: 6). Tabandan gelen bu belgeleme eylemleri, sadece farkındalık yaratmakla kalmamış, aynı zamanda ana akım medyanın sürdürdüğü baskın anlatılara da meydan okumuştur (Ramamurthy, 2016: 4). 2021’de Şeyh Cerrah’ta gerçekleşen protestolar, dijital medyanın zekice kullanımıyla çevrim içi aktivizmin nasıl gerçek dünyadaki direnişe dönüştüğünü gösteren güçlü bir örnektir (Shehadeh, 2023: 7).Ekim 2023 sonrasında uygulanan bir dijital protesto hareketi olan Blockout 2024 hareketi bu anlamda büyük ses getiren dijital protestolar arasındadır. Kısa sürede dünya çapında destek bulan bu dijital protesto ile Filistin’deki insan hakları ihlallerine sessiz kalan ünlüler, ciddi miktarda takipçi kaybı yaşamıştır. Takipçi kaybeden bazı ünlüler ve kaybettikleri takipçi sayıları [Selena Gomez (100 bin), Rihanna (110 bin), Zendaya (153 bin), Kylie Jenner (540 bin), Beyonce (689 bin), Kim Kardashian (780 bin), Billie Eilish (1,1 milyon)] protestonun gücünü göstermektedir (Öztürk, 2024). Bu süreç, dijital protestonun “algoritmik adalet” arayışı olarak adlandırabileceğimiz yeni bir boyutunu ortaya çıkarmıştır. Blockout 2024, takipçi kaybı ve hesabın riskli algılanması durumlarının araçsal olarak kullanımıyla, Filistin’de yaşanan soykırım karşısındaki sessiz kalışa karşı, aktivistlerin dijital platformlarda hesap verilebilirlik talebi olarak tarihe geçmiştir.Dijital protesto, geniş kitlelere ulaşma ve bilginin hızlı yayılması açısından Filistinli aktivistlere önemli avantajlar sunarken bazı zorlukları da beraberinde getirmektedir. İsrail hükümetinin sansür politikaları, sosyal medya hesaplarının kapatılması ve içeriklerin kaldırılması gibi yöntemlerle çevrim içi aktivizmi bastırmaya yönelik müdahaleleri, aktivistlerin mesajlarını yaymasını zorlaştırmaktadır (Skare, 2018: 7). Bunun yanı sıra, yanıltıcı bilgi kampanyaları ve sahte anlatılar, hareketin güvenilirliğini zedeleyerek çabaların etkisini zayıflatmakta, hatta bölünmelere yol açabilmektedir (Filippidou, 2020: 1392- 1394). Bu zorlukların üstesinden gelebilmek için stratejik dayanışma ve bilgi doğrulama mekanizmaları geliştirmek, dijital protestoların başarısı açısından kritik önem taşımaktadır.Dijital protesto, Filistinlilerin İsrail işgaline karşı direnişlerinde önemli bir araçtır. Dijital platformların gücünden faydalanarak yeni aktivizm yolları geliştiren Filistinliler, sansür ve yanlış bilgilendirme gibi zorluklara rağmen mücadelelerini sürdürmektedir. Bu bağlamda dijital protestonun evrimi, adalet ve insan hakları için verilen çağdaş mücadelelerde teknolojinin oynadığı kritik rolü vurgulamaktadır. Bu tür dijital direniş biçimleri, aktivizmin artık yalnızca sokaklarda değil, algoritmaların manipüle edildiği sanal alanlarda da şekillendiğini göstermektedir. Dijital çağda kolektif eylemin yeni bir örneği olarak dijital protesto, gelecekteki sosyal hareketlere ilham verecek niteliktedir.