Düşük Tehdidi (Abortus imminens)

Düşük tehdidi (Abortus imminens); gebeliğin ilk yarısında, genellikle ilk 20 haftalık süreçte, servikal dilatasyon (rahim ağzı açılması) ve efasman (silinme) olmaksızın meydana gelen vajinal kanama tablosudur. Bu klinik tabloda, ultrasonografik incelemede intrauterin (rahim içi) gebelik canlıdır ve fetusun varlığı teyit edilmiştir; ancak gebeliğin devamına yönelik bir tehdit söz konusudur.

Gebeliklerin en sık görülen komplikasyonlarından biri olan bu durum, klinik olarak tanınan gebeliklerin yaklaşık %15-25’ini etkilemektedir. Bu vakaların yaklaşık yarısı spontan abortus (kendiliğinden düşük) ile sonuçlanırken, diğer yarısında gebelik devam edebilmektedir. Özellikle 35 yaş üzeri ve 20 yaş altı gebeliklerde, ayrıca doğum sayısı (parite) 3’ün üzerinde olan kadınlarda riskin arttığı bildirilmiştir.^【1】

Düşük tehdidinin etiyolojisi multifaktöriyeldir. Gebeliğin erken dönemlerinde trofoblast invazyonunun (plasenta hücrelerinin rahim duvarına yerleşmesi) yetersiz olması, plasental kan akımının azalmasına ve oksidatif strese yol açarak düşük tehdidine neden olabilmektedir. Trofoblast invazyonunu düzenleyen Kisspeptin-10 (Kp-10) seviyelerinin düşüklüğü, inefektif plasentasyon ile ilişkilendirilmiştir.^【2】

Etyolojik faktörler arasında; kromozom anomalileri (trizomi, poliploidi), endometriumun yetersizliği, hormonal dengesizlikler (özellikle korpus luteum yetmezliği), plasental anomaliler ve anneye ait sistemik hastalıklar (diyabet, hipertansiyon, tiroid fonksiyon bozuklukları) yer almaktadır. Ayrıca sistemik inflamatuar yanıtın arttığı durumlarda fibrinojen seviyelerinde artış ve albümin seviyelerinde düşüş gözlemlenmekte; Fibrinojen/Albümin Oranı (FAR) yüksekliği, bağımsız bir risk faktörü olarak kabul edilmektedir. İleri anne yaşı, önceki spontan abortus öyküsü, IVF tedavisi, çoğul gebelikler, enfeksiyonlar ve yetersiz beslenme gibi çevresel faktörler de sürecin gelişiminde rol oynamaktadır.

Düşük tehdidinin en belirgin semptomu, erken dönemde başlayan vajinal lekelenme veya kanamadır. Bu kanamaya hafif şiddette karın, kasık veya bel ağrısı eşlik edebilir; ancak serviks (rahim ağzı) kapalıdır. Tanı sürecinde klinik semptomlar ve görüntüleme yöntemleri birlikte değerlendirilir:

• Ultrasonografi: Tanıda kritik öneme sahiptir. Fetal kalp atımının (FHR) varlığı prognoz açısından en önemli göstergedir; FHR saptanan olgularda gebeliğin devam etme olasılığı %90 civarındayken, FHR saptanamayan durumlarda abortus riski %60’lara kadar çıkabilmektedir. Ayrıca gestasyonel sakın (gebelik kesesi) düzensiz olması kötü prognoz ile ilişkilendirilmiştir.^【3】
• Subkoryonik Hematom (SKH): Koryon zarı ile uterus duvarı arasındaki kanama alanıdır. SKH varlığı, özellikle hematomun boyutu ve hacmi arttıkça gebelik kaybı, preterm doğum ve sezaryen oranlarını artırabilmektedir.^【4】
• Laboratuvar: Dış gebelik veya mol gebelik gibi durumların ekarte edilmesi için seri beta-hCG ölçümleri ve progesteron düzeyi takibi yapılmaktadır.

Gebeliğin gidişatını öngörmek amacıyla çeşitli parametreler incelenmiştir:

^{Düşük tehdidi (Abortus imminens)}

^{(Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur)}

1. Hormonal Belirteçler: Serum progesteron, beta-hCG ve östradiol düzeylerinin kombine değerlendirilmesi %97’ye varan bir doğruluk sağlar. Progesteron seviyesinin 10 ng/ml'nin altında olması ve beta-hCG artışının beklenen düzeyde olmaması, gebeliğin düşükle sonuçlanma ihtimalini güçlendirmektedir.
2. Kisspeptin-10 (Kp-10): Bu seviyenin düşük olması intrauterin gelişme geriliği (IUGR) ve düşük doğum ağırlığı ile doğru orantılıdır.
3. Anti-Kardiyolipin Antikorları (ACA): Subkoryonik hematomu olan olgularda ACA pozitifliği, olumsuz gebelik sonuçlarıyla ilişkilendirilmiştir.^【5】
4. Alfa Fetoprotein (AFP): Maternal serum AFP düzeylerinin tek başına prognoz tayininde kesin bir belirteç olmadığı yönünde bulgular mevcuttur.

Düşük tehdidi tanısı alıp gebeliği devam eden kadınlarda, ilerleyen haftalarda çeşitli obstetrik komplikasyonlar açısından risk artmaktadır. Bu komplikasyonlar arasında erken doğum (preterm eylem), erken membran rüptürü (PPROM), düşük doğum ağırlığı ve sezaryen ile doğum oranlarında artış yer almaktadır.

Özellikle "yüksek riskli" olarak tanımlanan (tekrarlayan düşük öyküsü, tüp bebek gebeliği vb.) grupta, yenidoğan yoğun bakım ihtiyacı ve düşük APGAR skorları daha sık görülmektedir. Ayrıca, abortus imminens geçiren ancak düşük risk grubunda olan hastalarda dahi postpartum uterin atoni (doğum sonrası rahim kasılamaması) riskinin arttığı gözlemlenmiştir. Subkoryonik hematom eşlik eden vakalarda gebelik haftasının daha erken sonlandığı ve operatif doğum (sezaryen) oranlarının yükseldiği bildirilmiştir.^【6】

Tedavi yaklaşımı genellikle ampiriktir ve şu yöntemleri içerir:

• İstirahat: Fiziksel aktivitenin azaltılması ve yatak istirahati (bed rest) en yaygın önerilen yaklaşımdır. Yatak istirahati önerisi klinik uygulamada yaygın olmakla birlikte etkinliğine ilişkin randomize kontrollü çalışma verileri sınırlıdır.
• Farmakolojik Destek: Progesteron desteği, uterus kasılmalarını azaltmak ve immünolojik yanıtı düzenlemek amacıyla kullanılır. Rh uyuşmazlığı olanlarda Anti-D immünglobulin uygulaması önerilir.
• Cinsel Perhiz (Abstinens): Düşük tehdidi vakalarında cinsel perhiz önerilmesinin temelinde birkaç neden vardır; cinsel uyarılma veya orgazm süreciyle birlikte salgılanan oksitosin hormonu, miyometriyum adı verilen rahim kas tabakasında kasılmaları tetikleyerek mevcut düşük riskini artırabilmektedir. Ayrıca seminal sıvı içerisinde yer alan prostaglandinler, serviksin yumuşamasına ve uterus kontraksiyonlarının uyarılmasına sebebiyet verebilen biyokimyasal ajanlardır. Vajinal kanamanın eşlik ettiği durumlarda servikal bölgenin enfeksiyonlara karşı daha hassas hale gelmesi nedeniyle, cinsel aktivite sonucunda vajinal florada meydana gelebilecek değişimlerin enfeksiyon riskini ve dolayısıyla gebelik kaybı olasılığını yükselttiği öngörülmektedir. Klinik tabloyu ağırlaştırabilecek bir diğer faktör ise mekanik etkidir; cinsel birleşme sırasında rahim ağzındaki hassas vasküler yapıların tahriş olması, mevcut kanamanın şiddetlenmesine yol açabilmektedir.
• Psikososyal Destek: Kanama ile gelen belirsizlik; korku, anksiyete ve stres düzeylerini artırarak fizyolojik yanıtları olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle tedavi sürecinde doğru bilgilendirme ve psikososyal destek kritik önem taşır.^【7】

Uyarı: Bu maddede yer alan içerik, yalnızca genel ansiklopedik bilgi amacı taşımaktadır. Buradaki bilgiler tanı koyma, tedavi etme ya da yönlendirme amacıyla kullanılmamalıdır. Sağlıkla ilgili konularda karar vermeden önce mutlaka bir hekime veya uzman sağlık personeline danışmanız gerekmektedir. Bu bilgilerin tanı veya tedavi amacıyla kullanılması sonucunda doğabilecek durumlardan madde yazarı ve KÜRE Ansiklopedi herhangi bir sorumluluk kabul etmez.