Eurytides Marcellus

Eurytides marcellus, Papilionidae (kırlangıçkuyruklu kelebekler) familyasına ait bir kelebek türüdür. Tür, Kuzey Amerika’nın doğu bölgelerinde yayılış gösterir ve siyah-beyaz çizgili kanat deseni ile arka kanatlarda bulunan uzun kuyruk yapılarıyla tanımlanır.

Taksonomi ve Adlandırma

Eurytides marcellus, Hayvanlar âlemi (Animalia) içinde Eklem bacaklılar (Arthropoda) şubesine, Böcekler (Insecta) sınıfına ve Kelebekler ve güveler (Lepidoptera) takımına bağlı bir türdür. Tür, Kırlangıçkuyruklu kelebekler familyası (Papilionidae) içinde sınıflandırılmakta; bu familya içerisinde Kırlangıçkuyruklular alt familyasına (Papilioninae) ve Leptocircini oymağına yerleştirilmektedir. Taksonomik literatürde türün cins düzeyindeki konumu zaman içinde farklı biçimlerde değerlendirilmiştir. İlk tanımlamalarda Papilio ajax adıyla anılan tür, daha sonraki düzenlemelerde farklı cinsler altında ele alınmıştır. Eurytides marcellus adı yaygın olarak kullanılmakla birlikte, bazı sistematik çalışmalarda türün Protographium marcellus veya Neographium marcellus adlarıyla da gösterildiği belirtilmektedir. Bu adlandırmalar, türün farklı dönemlerde farklı cinslere aktarılmasından kaynaklanan eş anlamlı bilimsel adlardır. Türün İngilizce yaygın adı “zebra swallowtail” olarak kaydedilmektedir.

Morfolojik Özellikler

Eurytides marcellus’un ergin bireylerinde kanatlar siyah ve beyaz bantlı bir desen gösterir. Ön ve arka kanatlar boyunca uzanan koyu renkli enine şeritler, açık zemin üzerinde belirgin bir kontrast oluşturur. Arka kanatlar belirgin biçimde uzamış kuyruk benzeri çıkıntılar taşır. Bu kuyruklar Papilionidae familyasının karakteristik özellikleri arasında yer almakta olup türün tanınmasında ayırt edici bir unsurdur. Kanat açıklığı yaklaşık 6,4–10,4 cm aralığında verilmektedir.^【1】 Mevsimsel formlar arasında morfolojik farklılıklar bulunur; ilkbahar formu ile yaz formu arasında kanat üzerindeki renk ve işaretlerin yoğunluğu bakımından değişiklikler kaydedilmiştir. Larva evresinde bireyler başlangıçta koyu renkli ve açık lekeli görünüm sergilerken, ileri dönemlerde yeşil zemin üzerinde enine bantlı bir desen kazanır. Ergin öncesi evre olan pupa, genellikle çevreye uyum sağlayan renk tonlarında olup bulunduğu yüzeye göre değişkenlik gösterebilir.

Dağılım ve Yaşam Alanı

Eurytides marcellus Kuzey Amerika’da yayılış gösteren bir türdür. Dağılımı Amerika Birleşik Devletleri’nin doğu ve güneydoğu kesimlerinde yoğunlaşmaktadır. Türün yaşama alanı genellikle yaprak döken ormanlar, orman açıklıkları ve su kenarları gibi ağaçlık habitatlardır. Larvaların gelişimi Annonaceae familyasına ait bitkilerle ilişkilidir; bu durum türün dağılımı ile habitat seçimi arasında doğrudan bağlantı kurmaktadır. Papilionidae familyası içindeki filogenetik değerlendirmeler, türün Leptocircini oymağı içinde konumlandığını ortaya koymakta ve bu grubun biyocoğrafik dağılımının Kuzey Amerika ile ilişkisini desteklemektedir.

Beslenme

Eurytides marcellus’un larvaları, başlıca Annonaceae (annonagiller) familyasına ait bitkilerle beslenir. Bu bitkiler arasında özellikle Asimina cinsine bağlı türler konukçu bitki olarak belirtilmiştir. Larvaların beslenmesi konukçu bitkilerin yaprakları üzerinde gerçekleşir. Ergin bireyler ise nektarla beslenmektedir. Bunun yanı sıra erginlerin çamur, ıslak toprak ve benzeri nemli yüzeylerden sıvı aldığı da kaydedilmiştir. Bu davranış, erginlerin mineral ve diğer çözünebilir maddeleri edinmesiyle ilişkilendirilmektedir.

Üreme

Eurytides marcellus eşeyli olarak ürer ve yaşam döngüsü tam başkalaşım (yumurta, larva, pupa ve ergin) evrelerinden oluşur. Dişiler yumurtalarını tek tek, larvaların besin kaynağını oluşturan Annonaceae familyasına ait bitkilerin yaprakları üzerine bırakır. Yumurtadan çıkan larvalar konukçu bitki üzerinde beslenerek gelişir ve birkaç deri değiştirme evresinin ardından pupa dönemine geçer. Pupa evresi sonunda ergin birey çıkar ve üreme döngüsü yeniden başlar. Tür yıl içinde birden fazla döl verebilmektedir; döl sayısı ve gelişim süresi coğrafi konum ve iklim koşullarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Davranış ve Ekoloji

Eurytides marcellus gündüz etkin (diurnal) bir kelebek türüdür. Ergin bireyler genellikle açık alanlarda ve orman kenarlarında aktif olarak uçar; beslenme ve eş bulma davranışlarını gündüz saatlerinde gerçekleştirir. Erginlerin çiçek nektarı ile beslendiği, ayrıca nemli toprak, çamur ve benzeri yüzeylerden sıvı aldığı kaydedilmiştir. Bu davranış, özellikle erkek bireylerde daha sık gözlenmekte olup mineral alımıyla ilişkilendirilmektedir. Larvalar konukçu bitkiler üzerinde yaşar ve beslenir.Türün ekolojisi, özellikle Annonaceae familyasına bağlı bitkilerle yakından ilişkilidir; bu bitkilerin varlığı türün yerel dağılımını ve habitat seçimini doğrudan etkilemektedir. Larvaların konukçu bitkilerden elde ettikleri bazı kimyasal bileşiklerin savunma ile ilişkili olduğu belirtilmektedir. Mevsimsel formlar arasındaki farklılıklar da türün ekolojik koşullara verdiği yanıtın bir göstergesi olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca Papilionidae familyası içindeki filogenetik konumu, türün Leptocircini oymağına ait olduğunu ortaya koymakta ve bu grubun ekolojik özellikleri çerçevesinde ele alınmasını sağlamaktadır.

Koruma Durumu

Eurytides marcellus için belirli bir küresel tehdit kategorisi ya da resmî koruma statüsü belirtilmemiştir. Türün Kuzey Amerika’da, özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nin doğu kesimlerinde yayılış gösterdiği ve çeşitli bölgelerde kaydedildiği ifade edilmektedir. Ancak IUCN benzeri bir tehdit sınıflandırmasına ilişkin bilgi yer almamaktadır.