Ana YazarCuma KARAN13 Temmuz 2026 13:49

ORCID ID

0000-0001-9917-7903

İslam’ın beş şartından biri olan oruç, meşhur Hanefî fakihlerinden İmam Serahsî tarafından “belirli kimselerin belirli zamanda belirli fiillerden belirli bir amaçla uzak durması” şeklinde tanımlanır (Kaya, 2003). Gazze Orucu ise literatürde görece yeni bir kavramdır. Ekim 2023’ü takip eden süreçte İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları ve soykırım girişimi sonucu, insanlık tarihinde benzeri görülmemiş kitlesel bir açlık tecrübesi ile oruç ibadetinin birleşiminden türetilmiştir. Zira klasik anlamıyla oruç imsak ile başlayıp gün batımıyla sona ererken, Gazze Orucu yiyecek ve içeceğin bulunmadığı belirsiz bir imsakla başlamakta ve günler sonra bulunabilen bir lokma ekmek veya bir bardak su ile sona ermektedir. Süresi saatlerle değil günlerle ölçülmektedir (Karan, 2024; Uçar, 2024).Gazze Orucu yalnızca ramazan ayına özgü değildir, işgal süresince devam etmektedir. Dolayısıyla Gazze’de yaşayanların bayramı da yoktur. Bayramlık elbise, şeker veya ayakkabı bulunmadığı gibi kimi zaman ayakkabı olsa dahi giydirecek sağlam bir ayak kalmamaktadır. Kopmuş uzuvlarıyla hayata tutunmaya çalışan binlerce insan bu orucun muhatabıdır (Jedi, 2025). Gazze’de iftar veya imsak vakitlerinde duyulan top sesleri, klasik anlamda orucun açılış müjdesi değil bombardımanla yıkılan binaların, katledilen ailelerin ve sessiz ölümlerin habercisidir51. Bu sebeple Gazze Orucunda “iftar vakti”, çoğu zaman yemek veya hayata kavuşmak değil şehadete erişmek anlamına gelmektedir. Gazze Orucunun sevinci, ancak yiyecek ve içecek bulunabildiği anda hissedilir. Oruç sebebiyle yemekten men edilmek ile yiyecek bulamamak arasında fark kalmamıştır. Gazze’de iftar ve sahur sofraları genellikle kurulamaz, kurulduğunda ise üzerine konacak yiyecek bulunamaz, yiyecek bulunsa bile o sofraya oturacak anne, baba veya kardeş katledildiğinden ailecek bir araya gelinemez【1】.Gazze Orucunda iftar vakti, sevinç nidaları yerine çoğu zaman katliam ateşinin yükseldiği, “Elhamdülillah” yerine “Hasbunallah” ifadelerinin söylendiği anlardır. Teravih namazı Müslüman coğrafyalarda muhabbet vesilesi olurken, Gazze’de toplu ibadet bir katliam vesilesine dönüşebilmektedir. Gazze Orucunun nihai anlamı, bedenleri açlıktan tükenmiş olsa da imanla direnen, Ramazan Bayramı’nı değil cennette ailesiyle kavuşmayı bayram bilen bir direniş bilincine işaret etmektedir【2】.Dolayısıyla Gazze Orucu klasik oruç kavramını; savaş ve abluka koşullarında zorunlu olarak yaşanan açlık ve direnişle birleştiren bir olgudur. Bu kavram, sadece yiyecek ve içecekten mahrumiyeti değil ayrıca imanın verdiği güçle beslenen sabrı ve varoluş mücadelesini anlatır (Karan, 2024).