Haymana Yoğurdu

Haymana yoğurdu, Ankara ili Haymana ilçesi sınırları içerisinde yetiştirilen yaylım hayvanlarının sütlerinden elde edilen ve yöreye özgü geleneksel yöntemlerle üretilen fermente bir süt ürünüdür. Ürün, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında Haymana Belediyesi tarafından tescil ettirilmiş olup "Mahreç İşareti" statüsündedir.

^{Haymana Yoğurdu (}Coğrafi İşaret Paneli⁾

Haymana yoğurdu; Haymana ilçesindeki meralarda otlayan koyun ve sığırlardan elde edilen sütlerin belirli oranlarda karıştırılıp mayalanmasıyla üretilir. Bölgenin tarihsel süreçteki hayvancılık geçmişi, geniş mera alanları ve bitki çeşitliliği, elde edilen sütlerin bileşimini doğrudan etkiler.

Ürünün öne çıkan temel özellikleri şunlardır:

• Süt Bileşimi ve Besin Değerleri: Üretimde kullanılan sütlerin yağ oranı en az %8,7, protein oranı ise en az %4,8 değerindedir.
• Kıvam ve Tat: Yüksek yağ ve protein değerleri sayesinde ürün yoğun kıvamlı, kaymak tabakası belirgin ve tat açısından dengeli bir yapı kazanır.
• Ün Bağı: Koyun sütü ağırlıklı karışımı, mayalanma sürecinde kaymak tabakasının korunması ve dinlendirme aşamaları, yörede uzun yıllardır sürdürülen üretim geleneğine dayanır. Ürünün tüm üretim aşamaları coğrafi sınır içerisinde gerçekleştirilmekte olup coğrafi alan ile ün bağı bulunmaktadır.

Haymana yoğurdunun üretim süreci belirli teknik aşamaları içerir:

1. Süt Karışımının Hazırlanması: Üretimde, Haymana ilçesi meralarında otlayan hayvanlardan sağılan sütün %80'i koyun sütü ve %20'si inek sütü olacak şekilde bir karışım hazırlanır.
2. Süzme ve Isıtma: Sağılan sütler süzüldükten sonra dinlendirilir. Isıtma işlemi bakır veya paslanmaz çelik kaplarda, 85 - 95°C sıcaklık aralığında 30–45 dakika boyunca sürdürülür. Sütün dibe tutmaması için ısıtma esnasında sürekli karıştırma yapılır.
3. Soğutma ve Mayalama: Isıtılan süt, mayalama sıcaklığı olan 38 - 42°C seviyesine kadar serin bir ortamda soğutulur. Mayalama işleminde, bir önceki üretimden ayrılmış ve ekşimememiş yoğurt maya olarak kullanılır. Kullanılan maya miktarı toplam süt hacminin yaklaşık %3'ü kadardır.
4. Fermantasyon: Mayalanan süt gıda ile temasa uygun kaplara alınır. Kapların ağzı kapatılıp ısı kaybını önlemek amacıyla üzeri örtülerek 3–4 saat süreyle fermantasyona bırakılır.
5. Dinlendirme: Fermantasyon tamamlandıktan sonra yoğurdun yapısının oturması amacıyla ürün 0 - 4°C sıcaklıkta 2–4 saat boyunca dinlendirilir. Bu sürecin sonunda yüzeyinde belirgin kaymak tabakası oluşan yoğun kıvamlı yoğurt tüketime hazır hale gelir.

Haymana yoğurdu, Haymana Belediyesi tarafından yapılan başvuru sonucunda coğrafi işaret (Mahreç İşareti) tescili almıştır.

Ankara ili Haymana ilçesidir.

Haymana yoğurdu ibareli logo ve mahreç işareti amblemi, ürünün kendisi veya ambalajı üzerinde yer alır. Ambalaj üzerinde kullanılamadığı durumlarda, logosu ve mahreç işareti amblemi işletmede kolayca görülecek şekilde bulundurulur.

Denetimler, Haymana Belediyesi koordinatörlüğünde; Haymana Belediyesi, Haymana İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Haymana Ziraat Odasından ürün konusunda uzman birer temsilcinin katılımıyla oluşan üç kişilik merci tarafından yürütülür. Denetimler yılda en az bir defa düzenli olarak, ihtiyaç duyulan hallerde veya şikâyet üzerine ise her zaman gerçekleştirilir.

Denetim sürecinde;

• Süt karışım oranlarının (%80 koyun, %20 inek) uygunluğu,
• Belirtilen üretim metoduna riayet edilip edilmediği,
• Logo ve mahreç işareti ambleminin mevzuata uygun kullanımı kontrol edilir.