Hüsamettin Cindoruk (1933 – 11 Nisan 2026), hukukçu, siyasetçi ve TBMM’nin 17. Başkanıdır. Kariyeri boyunca Doğru Yol Partisi (DYP) Genel Başkanlığı, TBMM Başkanlığı ve Cumhurbaşkanı Vekilliği görevlerini yürütmüştür. Hukukçu olarak 27 Mayıs darbesinin ardından yapılan Yassıada yargılamalarında savunma avukatlığı yapmıştır. Türk siyasi tarihinde parlamenter sistem üzerine yaptığı çalışmalar ve üstlendiği üst düzey devlet görevleriyle yer almıştır.

Hayatı ve Eğitimi

Hüsamettin Cindoruk, 1933 yılında İzmir’de doğmuştur. İlk ve orta öğrenimini tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuştur. Eğitiminin ardından serbest avukatlık yaparak meslek hayatına başlamıştır.

Cindoruk’un hukuk kariyeri, Türkiye’nin yakın siyasi tarihindeki hukuki süreçlerle iç içe geçmiştir. Özellikle 27 Mayıs 1940 darbesi sonrasında kurulan Yüksek Adalet Divanı'ndaki (Yassıada yargılamaları) savunma avukatlığı görevleri, mesleki yaşamının ilk dönemlerindeki en önemli faaliyetlerinden biri olmuştur.

Siyasi Kariyeri ve İlk Dönem Çalışmaları

Siyasete gençlik yıllarında Demokrat Parti (DP) bünyesinde adım atmıştır. 1950'li yıllardan itibaren DP'nin teşkilatlarında görev alan Cindoruk, partinin kapatılmasının ardından siyasi faaliyetlerine ara vermemiştir.

Siyasi yasakların ve parti kapatmaların yaşandığı dönemlerde, merkez sağ siyasetin kurumsallaşması çalışmalarında yer almıştır. 1983 yılında kurulan Büyük Türkiye Partisi'nin (BTP) kurucuları arasında bulunmuş, bu partinin kapatılmasının ardından Doğru Yol Partisi'nin (DYP) kuruluş sürecine dahil olmuştur.

Parti Genel Başkanlığı ve Yasaklı Dönem

Hüsamettin Cindoruk, siyasi yasaklı olan Süleyman Demirel’in yerine 14 Mayıs 1985 tarihinde Doğru Yol Partisi Genel Başkanlığına seçilmiştir. Bu dönemde "emanetçi" tabiriyle anılan bir pozisyonda, siyasi yasakların kaldırılması için yürütülen kampanyalarda aktif rol üstlenmiştir.

1987 yılında yapılan halk oylamasıyla siyasi yasakların kalkmasının ardından genel başkanlık görevini Süleyman Demirel’e devretmiştir. Bu süreç, Türk siyasi tarihinde partilerin liderlik yapısı ve yasaklı dönemlerin aşılması açısından bir örnek teşkil etmiştir.

TBMM Başkanlığı ve Cumhurbaşkanı Vekilliği

1991 genel seçimlerinde Eskişehir milletvekili seçilerek parlamentoya girmiştir. 16 Kasım 1991 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı seçilmiş ve bu görevini 1 Ekim 1995 tarihine kadar sürdürmüştür.

1993 yılında Turgut Özal’ın vefatı ve Süleyman Demirel’in Cumhurbaşkanı seçilmesi arasındaki süreçte, anayasa gereği Cumhurbaşkanı Vekilliği görevini yürütmüştür. Meclis Başkanlığı döneminde, parlamentonun işleyişi ve demokratik temsil konularında çalışmalar yürütmüştür.

Demokrat Türkiye Partisi ve Son Siyasi Faaliyetleri

DYP içerisindeki görüş ayrılıkları sonucu partiden ayrılarak 1997 yılında Demokrat Türkiye Partisi’ni (DTP) kurmuş ve genel başkanlığını üstlenmiştir. DTP, 28 Şubat süreci sonrasında kurulan koalisyon hükümetlerinde yer almıştır.

2009 yılında ise Demokrat Parti (DP) genel başkanlığına seçilerek merkez sağın birleşmesi çabalarında yer almış, 2011 yılında aktif parti liderliği görevlerinden ayrılmıştır. Hayatının son dönemine kadar anayasa hukuku ve parlamenter sistem üzerine görüşlerini çeşitli platformlarda paylaşmaya devam etmiştir.

Vefatı

Hüsamettin Cindoruk, 11 Nisan 2026 tarihinde 93 yaşında hayatını kaybetmiştir. Cenazesi, devlet protokolü ve siyasi temsilcilerin katılımıyla düzenlenen törenlerin ardından defnedilmiştir.