İsrail–Yunanistan–GKRY Üçlü Zirvesi (Aralık, 2025)

İsrail–Yunanistan–Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Üçlü Zirvesi (Aralık 2025), İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis’in katılımıyla 22 Aralık 2025 tarihinde Batı Kudüs’te gerçekleştirilen üçlü diplomatik toplantıdır. Zirve kapsamında, ortak basın toplantısı düzenlemiş, güvenlik ve savunma başta olmak üzere enerji, teknoloji, denizcilik, kriz yönetimi ve bölgesel gelişmelere ilişkin başlıklar ele alınmıştır.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis - (Anadolu Ajansı)

Zirvenin Gerçekleştirildiği Yer ve Organizasyon Yapısı

İsrail–Yunanistan–Güney Kıbrıs Rum Yönetimi Üçlü Zirvesi, 22 Aralık 2025 tarihinde Batı Kudüs’te gerçekleştirilmiştir. Zirve kapsamında üçlü zirveye katılan siyasi temsilciler aynı gün bir araya gelmiş ve toplantının ardından ortak basın toplantısı düzenlenmiştir.

Zirveye;

• İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu,
• Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis,
• Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis
• katılmıştır.

Zirve kapsamında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis arasında baş başa görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu görüşmenin ardından heyetler arası toplantı yapılmıştır. Heyetler arası toplantıya her iki ülkenin dışişleri bakanları ile diğer üst düzey yetkililerin katıldığı bildirilmiştir.

Toplantı sonrasında üç liderin katılımıyla ortak basın toplantısı düzenlenmiştir. Basın toplantısında, zirvede ele alınan başlıklara ilişkin açıklamalarda bulunulmuş, ancak basın mensuplarından soru alınmamıştır. İsrailli bir gazetecinin yönelttiği sorular üzerine İsrail Başbakanlık Ofisi yetkilileri, konuk tarafların soru almayacağını belirtmiştir.

Zirve Öncesinde “Ortak Müdahale Gücü” İddiaları

Zirve öncesinde, Yunan basınında İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin katılımıyla Doğu Akdeniz’de bir “ortak müdahale gücü” oluşturulacağına yönelik iddialar yer almıştır. Söz konusu iddialarda, “kritik altyapıların korunması” amacıyla tugay seviyesinde bir askeri yapı kurulmasının değerlendirildiği, bu yapının yaklaşık 2 bin 500 askerden oluşmasının planlandığı ileri sürülmüştür. İddialara göre bu sayının yaklaşık 1.000 Yunanistan, 1.000 İsrail ve 500 Güney Kıbrıs Rum Yönetimi askerinden oluşacağı belirtilmiştir. İsrail basınında yer alan haberlerde ise, Tel Aviv yönetiminin Yunan basınında dile getirilen “ortak müdahale gücü” iddialarını reddettiği aktarılmıştır.

Zirve'de Doğu Akdeniz’de “ortak müdahale gücü” kurulmasına ilişkin iddialar hakkında, herhangi bir bağlayıcı karar alınmadı.

Zirvenin Gündem Başlıkları

Güvenlik ve Savunma İşbirliği

Zirvede ele alınan ana başlıklardan biri güvenlik ve savunma alanında işbirliği olmuştur. Ortak basın toplantısında yapılan açıklamalarda, üç ülke arasında mevcut güvenlik ve savunma işbirliğinin sürdürülmesi ve derinleştirilmesi konusunda mutabakata varıldığı belirtilmiştir. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, zirvede güvenlik konusunun ayrıntılı biçimde ele alındığını ifade ederek şu açıklamada bulunmuştur: “Güvenlik ve savunma işbirliğini derinleştirme konusunda anlaştık.”

Netanyahu, savunma alanındaki işbirliğinin zirvenin temel unsurlarından biri olduğunu ve bu başlığın enerji, teknoloji ve diğer alanlarla birlikte değerlendirildiğini kaydetmiştir.

Zirvede askeri işbirliği başlığı da gündeme alınmıştır. Netanyahu, üç ülke üzerinde tarihsel hakimiyet kurmak isteyen aktörler bulunduğunu iddia etmiş ve savunma kapasitesine ilişkin şu ifadeyi kullanmıştır: “Kendimizi savunmaya kararlıyız ve bunu yapabilecek gücümüz var.”

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, zirvenin üç ülke arasında gerçekleştirilen onuncu üçlü zirve olduğunu belirterek, bu durumun işbirliğinin sürekliliğini gösterdiğini ifade etmiştir. Miçotakis, güvenlik ve savunma alanlarının zirvede ele alınan temel stratejik başlıklar arasında yer aldığını söylemiştir.

Basın toplantısında bölgesel güvenliğe ilişkin değerlendirmeler de yer almıştır. Netanyahu, İran’a ilişkin olarak yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullanmıştır: “Kimseyle karşı karşıya gelmek istemiyoruz.”

Netanyahu, İran’ın son dönemde gerçekleştirdiği tatbikatların izlendiğini ve gerekli hazırlıkların yapıldığını belirterek, herhangi bir eylemin sert bir karşılıkla yanıtlanacağını söylemiştir.

Zirve sonunda yayımlanan ortak deklarasyonda, güvenlik, terörle mücadele ve denizcilik alanlarında işbirliğinin sürdürülmesi ve derinleştirilmesi hususu vurgulanmıştır. Deklarasyonda bu alanların üçlü işbirliğinin temel sütunları arasında yer aldığı ifade edilmiştir. 

Enerji ve Ulaştırma Gündemi

Zirvede enerji başlığı, güvenlik ve savunma konularıyla birlikte ele alınan temel işbirliği alanları arasında yer almıştır. Ortak basın toplantısında yapılan açıklamalarda, İsrail, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında enerji alanındaki işbirliğinin sürdürülmesi ve geliştirilmesi yönündeki yaklaşım dile getirilmiştir. Bu çerçevede enerji konusunun üçlü işbirliği gündeminde yer almaya devam edeceği belirtilmiştir. 

Zirve sonunda yayımlanan ortak deklarasyonda, enerji, bağlantı ve bölgesel refah başlıkları işbirliğinin sürdürüleceği ve derinleştirileceği alanlar arasında sayılmıştır.

Hindistan–Orta Doğu–Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC)

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, zirvede Hindistan–Orta Doğu–Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC) projesinin de ele alındığını açıklamıştır. Netanyahu, söz konusu koridorun deniz yolu, demiryolu ve enerji hattından oluştuğunu ifade etmiş ve bu projenin hayata geçirilmesi için üç ülkenin birlikte çalışması gerektiğini belirtmiştir.

Netanyahu, IMEC’in uygulanmasına ilişkin olarak şu ifadeyi kullanmıştır: “Deniz yolu, demiryolu ve enerji hattından oluşan bu fikrin gerçeğe dönüşmesi gerekiyor.” Aynı açıklamada, koridorun nasıl ilerletileceğinin zirvede tartışıldığı ve bu başlığın uluslararası temaslarda da gündeme getirileceği belirtilmiştir. 

Denizcilik İşbirliği, Kriz Hazırlığı ve Sivil Koruma

Zirvede denizcilik işbirliği, güvenlik ve savunma başlıklarıyla birlikte ele alınmıştır. Zirve sonunda yayımlanan ortak deklarasyonda, “güvenlik, terörle mücadele ve denizcilik” alanlarında işbirliğinin sürdürülmesi ve derinleştirilmesi yönünde mutabakata varıldığı belirtilmiştir.

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, ortak basın toplantısında yaptığı açıklamada, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nde kurulacak deniz siber güvenlik merkezinin gelecek yıl faaliyete geçeceğini bildirmiştir. Miçotakis, bu merkezin güvenlik ve savunma alanlarında yürütülen işbirliğinin bir parçası olduğunu belirtmiştir.

Zirvede kriz hazırlığı ve sivil koruma başlığı da gündeme alınmıştır. GKRY lideri Nikos Hristodulidis, enerji ve bağlantısallık ile birlikte kriz hazırlığı ve sivil koruma alanlarında işbirliğinin "olgunlaştığını ve derinleştiğini" ifade etmiştir.

Zirve sonunda yayımlanan ortak deklarasyonda, doğal afetlere karşı yardım sağlanması amacıyla “Acil Durum Hazırlık ve Müdahale Üçlü Çalışma Grubu”nun kurulmasına karar verildiği açıklanmıştır.

ABD’nin Dahli ve 3+1 Formatı

Zirvede, mevcut üçlü işbirliği mekanizmasının ABD’nin dahliyle genişletilmesi konusu gündeme gelmiştir. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis, ortak basın toplantısında yaptığı açıklamada, enerji ve bağlantısallık, güvenlik ve savunma, denizcilik işbirliği, kriz hazırlığı ve sivil koruma, inovasyon ve halklar arası temaslar dahil olmak üzere birçok alanda işbirliğinin olgunlaştığını ve derinleştiğini belirtmiştir. Hristodulidis, 2026 yılında üçlü işbirliğinin güçlendirilmesi amacıyla ABD’nin de dahil olduğu 3+1 formatına geçilmesi yönündeki arzularını dile getirmiştir.

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, zirvenin onuncu üçlü zirve olduğunu ifade etmiş ve mevcut işbirliği mekanizmasının sürekliliğine dikkat çekmiştir. Miçotakis, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ABD’ye yapacağı ziyarette, GKRY liderinin dile getirdiği 3+1 formatını gündeme getireceğini belirtmiş ve "ABD’nin üç ülkeye vereceği desteğin işbirliğine değer katacağını" ifade etmiştir.

Zirve Sonunda Yayımlanan Ortak Deklarasyon

Zirvenin tamamlanmasının ardından ortak bir deklarasyon yayımlanmıştır. Deklarasyonda, üç ülke arasındaki işbirliğinin aşağıdaki başlıklarda sürdürülmesi ve derinleştirilmesi hususları yer almıştır:

• Güvenlik
• Terörle mücadele
• Denizcilik
• Enerji
• Bağlantı
• Bölgesel refah
• Bilim
• Teknoloji
• İnovasyon

Deklarasyonda güvenlik, terörle mücadele ve denizcilik alanlarının üçlü işbirliğinin temel sütunları arasında yer aldığı belirtilmiştir. Bu başlıklarda yürütülen mevcut işbirliğinin korunacağı ve kapsamının genişletileceği ifade edilmiştir. Ortak deklarasyonda enerji, bağlantı ve bölgesel refah başlıklarının birlikte ele alındığı belirtilmiştir. Bu alanlarda yürütülen çalışmaların üç ülke arasındaki işbirliği çerçevesinde devam edeceği ve koordinasyonun sürdürüleceği kaydedilmiştir.

Deklarasyonda bilim, teknoloji ve inovasyon alanlarının işbirliğinin geliştirileceği alanlar arasında yer aldığı belirtilmiştir. Bu başlıkların, üçlü işbirliği mekanizmasının kurumsal gündeminde bulunmaya devam edeceği ifade edilmiştir. Deklarasyonda, işbirliğinin yalnızca siyasi düzeyde değil, kurumsal mekanizmalar aracılığıyla da sürdürülmesine yönelik kararlar yer almıştır. Bu kapsamda, üç ülke arasında belirlenen başlıklarda ortak çalışma yapılarının oluşturulacağı belirtilmiştir.