İzzet Baysal

İzzet Baysal, eğitim, sağlık ve sosyal yardımlar gibi alanlarda çeşitli projeler yürüten bir iş insanıydı. 1907 yılında Bolu'da dünyaya gelmiştir ve hayatını, insanlara hizmet etmeye, toplumsal sorumluluk projelerine adamıştır. Eğitim ve iş dünyasındaki görünürlüğüyle birlikte hayır kurumlarına olan katkıları ve Bolu'da kurduğu İzzet Baysal Vakfı ile tanınmaktadır. Hayatını, toplumuna hizmet etmeye ve onları daha iyi bir geleceğe taşımaya adamış olan İzzet Baysal, Türk iş dünyasında ve hayırseverlik alanında bilinen bir figür olarak tarihe geçmiştir.

Ailesi ve Eğitim Hayatı

İzzet Baysal, 1907 yılında Bolu ilinin Karaçayır Mahallesi'nde doğmuş ve dört çocuklu bir ailenin en küçük bireyi olmuştur. Babası Memur Ahmet Canip Efendi, annesi ise Hafız Behiye Hanım’dır. Baysal, erken yaşta eğitimine başlamış ve ailesinin desteğiyle ilköğrenim yıllarını Bolu'da tamamlamıştır.

İlköğrenimini tamamladıktan sonra, 1926 yılında İstanbul’da Mekteb-i Sultan-i Nefise’ye kaydolan İzzet Baysal, burada mimarlık eğitimi almıştır. 1931 yılında Mimar olarak mezun olmuş, dar gelirli bir ailede büyümesine rağmen eğitimine azimle devam etmiştir. Eğitim hayatı sırasında çeşitli işlerde çalışarak maddi zorlukları aşan Baysal, 411 numaralı diplomayı başarıyla elde etmiştir. Mesleki kariyerine Bolu Nafia Müdürlüğü’nde başlamış ve Gerede İlçesi’nin imar planını yaparak adını duyurmuştur.

1936 yılında Ankara’ya yerleşen İzzet Baysal, burada serbest mimar olarak çalışmaya başlamıştır. Azerbaycan temsilcisi Sadri Maksudi Aral ve Medine Muhafızı Fahrettin Paşa gibi isimlerin köşk projelerini üstlenmiştir. Ayrıca, 1939 yılında tek evladı Esin’in dünyaya gelmesi, aile açısından önemli bir dönüm noktası olmuştur. Bu yıllarda çeşitli projelere imza atmış ve ismini daha geniş bir çevreye tanıtmıştır.

Kariyeri ve Başarıları

İzzet Baysal (1907-2000), inşaat mühendisliği eğitimi almış olmasına rağmen, ticaret ve sanayi alanında başarılar elde etmiş, özellikle demir-çelik ve inşaat sektörlerinde faaliyet göstermiştir. İş hayatındaki başarısı ve biriktirdiği sermaye ile birlikte Bolu başta olmak üzere Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde eğitim ve sağlık alanında büyük yatırımlara öncülük etmiştir.

Baysal, iş dünyasındaki etkinliğini, toplumsal faydaya dönüştürerek İzzet Baysal Vakfı’nı kurmuş ve vakıf aracılığıyla hastaneler, okullar ve çeşitli kamu hizmeti binalarının inşasını finanse etmiştir. Hayırsever kimliğiyle ön plana çıkan Baysal, özellikle Bolu’da gerçekleştirdiği eğitim ve sağlık projeleriyle bölgenin sosyo-ekonomik gelişimine önemli katkılarda bulunmuştur.

Baysal’ın en büyük başarılarından biri, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi’nin (BAİBÜ) kurulmasına yaptığı katkılardır. Üniversitenin gelişimi için önemli kaynaklar sağlayarak akademik ve bilimsel çalışmaların desteklenmesine öncülük etmiştir. Bununla birlikte, sağlık alanında da çok sayıda hastane ve sağlık merkezi inşa ettirerek toplumun sağlık hizmetlerine erişimini artırmıştır.

Aldığı Ödüller

İzzet Baysal, eğitim ve sağlığa kattığı faydalardan dolayı Cumhurbaşkanı tarafından şükran plaketi almaya hak kazanmış ve aynı zamanda Milli Eğitim Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı tarafından ödüllendirilmiştir. İzzet Baysal’ın üniversiteye yaptığı katkılar ve yatırımlar nedeniyle, 03.07.1992 tarihli ve 3837 sayılı kanunla T.C. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından bu devlet üniversitesine “Abant İzzet Baysal Üniversitesi” adı verilmiştir.

Cumhurbaşkanı Süleyman DEMİREL, Bolu’da gerçekleştirilen bir açılış töreninde, bu üniversitenin “Arkasında güçlü bir vakfın desteği bulunan ilk ve tek devlet üniversitesi olduğunu” belirterek, “Bu örneğin tüm ülkeye yayılması gerektiğini” ifade etmiştir.

• 11.05.1993 tarihinde Abant İzzet Baysal Üniversitesi Senatosu,
• 28.05.1996 tarihinde ODTÜ Senatosu,
• 03.03.1997 tarihinde Mimar Sinan Üniversitesi Senatosu,
• 03.11.1997 tarihinde Hacettepe Üniversitesi Senatosu,
• 28.09.1998 tarihinde Anadolu Üniversitesi tarafından İzzet Baysal “Eğitimde Onursal Doktora payesi” ile ödüllendirilmiştir.

Bakanlar Kurulu, 24 Ekim 1983 tarihinde kabul edilen ve 2933 sayılı Madalya ve Nişanlar Kanunu’nun 2. maddesinin (c) bendi uyarınca, 4 Ekim 1994 tarihinde Sayın İzzet Baysal’ı “T.C. Devlet Üstün Hizmet Madalyası” ile onurlandırmıştır.

İzzet Baysal Vakfı, 2 Mayıs 2006 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından verilen Üstün Hizmet Ödülü’nü kazanan ilk vakıf olmuştur.

bazı tesislerin önüne büstü, Bolu’nun bilinen yerlerinden birine ise heykeli dikilmiştir. İzzet Baysal’ın üniversite kampüsüne dikilen heykelinin açılışı ise 11 Mayıs 2001 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Bu şekilde, yaşarken heykeli dikilen nadir kişilerden biri olmuş ve bir ilde iki heykeli bulunan ilk hayırsever unvanını kazanmıştır. Adını taşıyan üniversitenin kültür merkezi içinde, bir bölüm İzzet Baysal Müzesi olarak düzenlenmiştir.

Bolu Belediyesi, 1998 yılında Behiye Baysal Mahalli İdareler Meslek Lisesi, Behiye Baysal İlköğretim Okulu ve Canip Baysal Lisesi’nin bulunduğu mahalleye “İzzet Baysal Mahallesi” adını vermiştir. Bu okulların arsaları ise rahmetli Behiye Baysal’dan miras kalmış ve ücretsiz olarak okullara devredilmiştir. 1932 yılında, Sayın İzzet Baysal Gerede’nin yerleşim planını yapmış ve Gerede Belediye Encümeni, 21 Haziran 1995 tarihinde aldığı 3/18 sayılı kararla AİBÜ Gerede Meslek Yüksekokulu’nun bulunduğu mahalleye “İzzet Baysal Mahallesi” adını vermiştir.

Bolu Yeni Küçük Sanayi Sitesi Yönetim Kurulu, 14 Mayıs 2013 tarihli ve 2013/15 sayılı kararlarıyla, 1990'lı yıllardan beri hizmette olan Bolu Küçük Sanayi Sitesi’nin adını “İzzet Baysal Sanayi Sitesi” olarak değiştirmiştir.

Bolu Belediyesi, 1990 yılında 11 Mayıs’ı “İzzet Baysal Şükran Günü” olarak ilan etmiş, Abant İzzet Baysal Üniversitesi ise 1995 yılından itibaren her yıl “İzzet Baysal Günleri” adı altında etkinlikler düzenlemiştir. 2002 yılından itibaren bu etkinlikler “İzzet Baysal Şükran Günleri” olarak kutlanmaya başlanmıştır. 2007 yılında Bolu Valiliği’nin öncülüğünde, “İzzet Baysal Şükran Günleri Kültür, Sanat ve Turizm Festivali Yönergesi” hazırlanmış ve 7 Kasım 2008’de yürürlüğe girmiştir. Yönergeye göre, her yıl Mayıs ayının 11, 12 ve 13'üncü günlerinde, festival havasında kutlamalar yapılacaktır.

2006 yılından itibaren İzzet Baysal’ın hayırseverlik anlayışına, yaşam biçimine ve ahlaki değerlerine uygun olarak, Bolu’da topluma hizmet eden bir kişi veya kuruluşa “İzzet Baysal Sosyal Sorumluluk Ödülü” verilmeye başlanmıştır.

Her yıl, 11 Mayıs’tan itibaren bir hafta süresince kutlamalar düzenlenmektedir. Bu kutlamalar, Valilik, Belediye Başkanlığı, Abant İzzet Baysal Üniversitesi ve diğer tüm sağlık, eğitim ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla gerçekleştirilir.

13 Mayıs 2012’de Bolu Ticaret ve Sanayi Odası'nda yapılan toplantıda alınan karara göre, 2013 yılından itibaren bu kutlamalar Bolu Kent Konseyi tarafından organize edilecek ve adı “İzzet Baysal Şükran Günleri” olarak belirlenmiştir. Valilik, Belediye, Üniversite ve diğer kurumlar ise gerekli desteği sağlayacaklardır. İzzet Baysal’ın ismini taşıyan üniversitesine anıt mezar yapılmasına, 11 Kasım 1995 tarihinde 94/6273 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla onay verilmiştir.

Bunlardan hangisinin kendisi için daha değerli olduğu sorulduğunda İzzet Baysal’ın verdiği cevap şu olmuştur: “Halkımızın ve gençlerimizin bakışlarında hissettiğim sevgi, bunların hepsine bedeldir.”

Son Yılları ve Vakfı

1975 yılından sonra iş hayatından daha fazla uzaklaşmaya başlayan İzzet Baysal, haftanın birkaç günü iş yerine giderek işlerini takip etmeye devam etmiştir. 1986 yılında ikinci eşi Nafize Hanım’ı kaybetmesinin ardından, vakfını kurma kararı almış ve tüm varlığını bu vakfa bağışlamıştır. 1994 yılında iş hayatından tamamen çekilmiş ve vakfının faaliyetlerine yoğunlaşmıştır. 2000 yılının Mart ayında 93 yaşında vefat eden İzzet Baysal, kendi arzusu ve Bakanlar Kurulu kararıyla Abant İzzet Baysal Üniversitesi Gölköy Kampüsü’ndeki anıtmezarına defnedilmiştir.