Karaman Kırma Böreği

Karaman Kırma Böreği, Karaman iline özgü olarak yufka, yağsız lor peyniri, yoğurt, yumurta ve sıvı yağ kullanılarak hazırlanan geleneksel bir fırın ürünüdür. Böreğin adında geçen “kırma” ifadesi, yufkaların katlanma biçimine işaret ederken, halk arasında “Muhacir Böreği” olarak da bilinir. Bu adlandırma, 1800’lü yılların sonlarında bölgeye yerleşen muhacir topluluklar tarafından yapılmaya başlanmasından kaynaklanır. 2023 yılında mahreç işareti ile tescillenerek Karaman ilinin mutfak kültüründeki yerini resmiyetle de pekiştirmiştir.

Ayırt Edici Özellikleri

Karaman Kırma Böreği’nin ayırt edici özelliği, sade içerikli bir iç harçla hazırlanması ve yufkaların özel katlama şekliyle tepsiye yerleştirilmesidir. Yufkaların içerisine sürülen yoğurt ve yumurta karışımı ile serpilen yağsız lor peyniri, böreğin karakteristik lezzetini oluşturur. Hazırlanan yufkalar, karşılıklı kenarlarından içe doğru katlanarak kıvrılır, ardından belirli uzunluklarda kesilerek yağlanmış tepsiye dıştan içe doğru dizilir. Üzeri yeniden soslanarak fırında pişirilir.

Karaman Kırma Böreği (T.C. Karaman Valiliği)

Üretim Yöntemi

Malzemeler

• 500 g yufka
• 225 g yağsız lor peynir
• 360 g yoğurt
• 2 adet yumurta
• 24 ml sıvı yağ

Yapılışı

Yoğurt ve yumurta çırpılarak sos hazırlanır. Yufkalar tezgâh üzerine serilir, her bir yufkanın üzerine hazırlanan sos sürülür. Ardından küçük parçalara ayrılmış yağsız lor peyniri eşit aralıklarla serpiştirilir. Yufkalar, karşılıklı kenarlardan içe doğru büzüştürülerek ortada birleştirilir. Elde edilen uzun şeritler 5-6 cm kalınlığında kesilir. Bu parçalar, yağlanmış fırın tepsisine dıştan içe doğru spiral biçimde yerleştirilir. Kalan sosun içine sıvı yağ eklenerek karıştırılır ve böreğin üzerine dökülür. Sosun yufkaların arasına girmesi için tepsi hafifçe sallanır. Önceden 180 °C’ye ısıtılmış fırında üzeri kızarana dek pişirilir. Karaman Kırma Böreği sıcak ya da soğuk olarak tüketilebilir. Soğuk servislerde ambalajlanarak da sunulabilir.

Coğrafi İşaret Tescili

Karaman Kırma Böreği, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından mahreç işareti ile tescillenmiştir. Coğrafi işaret başvurusu Karaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yapılmış, ürün 25 Temmuz 2023 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 1420 tescil numarası ile tescil edilerek koruma altına alınmıştır. Tescil, ürünün belirli bir coğrafi alanda üretilmesi gerektiğini ve bu bölgeyle ün bağı bulunduğunu belgelemektedir. Karaman Kırma Böreği’nin geleneksel üretim yöntemi, bileşenleri ve sunum biçimi, coğrafi işaret tesciliyle birlikte hem yerel mutfak mirasının korunmasına hem de ekonomik değer kazanmasına katkı sağlamaktadır.

Denetim

Karaman Kırma Böreği’nin üretimi ve satışına ilişkin denetimler; Karaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün koordinasyonunda, Karaman Fırıncılar, Pastacılar, Lokantacılar ve Gıda Maddesi Üreten İşyerleri Esnaf Odası’ndan bir temsilcinin katılımıyla oluşturulan en az üç kişilik denetim birimi tarafından gerçekleştirilir. Denetimler yılda en az bir kez olmak üzere düzenli şekilde yapılır. Gerekli durumlarda veya şikâyet halinde ise denetim sıklığı artırılabilir. Denetimler sırasında bileşenlerin uygunluğu, üretim metoduna uyumluluk ve mahreç işareti kullanımına ilişkin kriterler kontrol edilir.