Kırkgöz Köprüsü

Kırkgöz Köprüsü, Afyonkarahisar ilinin Bolvadin ilçesi merkezinin dışında, Bolvadin ile Sultandağı arasında yer almaktadır. Yapı, Eber Gölü’ne akan akarçay üzerinde konumlanmıştır. ^【1】Köprü, Bolvadin ilçe merkezine yaklaşık 7 kilometre mesafededir.^【2】

^{Kırkgöz Köprüsü} (Türkiye Kültür Portalı)

Köprünün güney bölümü, Doğu Roma (Bizans) İmparatoru I. Manuel Kommen tarafından 1150 yıllarında inşa ettirilmiştir. İlk inşa aşamasında mermer, andezit ve bazalt taşlar kullanılarak 40 gözlü olarak tasarlanmıştır. ^【3】

Köprü, Roma döneminden itibaren İstanbul’dan Yemen’e uzanan kuzey-güney kervan yolunun stratejik bir geçiş noktasını oluşturmuştur. Bölgenin Selçuklu hâkimiyetine girmesinin ardından ana yol güzergâhı olma özelliğini sürdürmüştür. ^【4】

Birinci yüzyılda, Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman’ın Bağdat seferi hazırlıkları kapsamında gerçekleştirilen yol onarımları sırasında Mimar Sinan tarafından tadilattan geçirilmiştir. ^【5】Mimar Sinan, köprüyü kuzey yönünde 64 göze kadar uzatmış^【6】 ve yapının toplam uzunluğu 400 metreye ulaşmıştır. ^【7】Osmanlı döneminde yapı, İpek Yolu ve hac yolu üzerinde hareketli bir geçiş noktası olarak işlev görmüştür.^【8】

Kırkgöz Köprüsü; bazalt, andezit ve mermer devşirme taşlar kullanılarak inşa edilmiştir. Yapının mimarisinde Helen, Roma ve Bizans dönemlerine ait mimari parçalar ile mezar taşları gibi devşirme malzemeler kullanıldığı görülmektedir. Köprü, moloz dolgu üzerine kesme taş kaplamalı olup, yan kısımları dikdörtgen bloklardan oluşan tek sıra korkuluklarla çevrilidir.^【9】

^{Kırkgöz Köprüsü} (Anadolu Ajansı)

Köprünün kemer yapısı değişkenlik göstermektedir; orta kısımda bulunan kemerler daha geniş ve sivri tonozlu iken, uç kısımlara doğru kemerler küçülmekte ve basık bir form almaktadır.^【10】

Mimar Sinan tarafından yapılan eklemeler arasında bir namazgâh ve suya inmek amacıyla inşa edilmiş mermer bir merdiven bulunmaktadır. ^【11】

Köprü, 10 Kasım 1988 tarihinde Konya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından tescil edilerek koruma altına alınmıştır. ^【12】Tarihsel süreçte 64 göze sahip olan yapıdan günümüze 57 göz ulaşabilmiştir. ^【13】Köprü, 2004 yılında Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından restore edilmiştir. ^【14】