Ötüken Neşriyat

Ötüken Neşriyat, 1964 yılında İstanbul Şehzadebaşı’nda, bir grup genç üniversite öğrencisinin girişimiyle kuruldu. Bu girişimin öncü isimleri arasında Mehmet Niyazi Özdemir ve Nevzat Kösoğlu bulunmaktaydı. Yayınevinin kuruluşunda esas amaç, Türk milliyetçiliği fikrine kültürel düzlemde hizmet etmekti. İlk adımlar, Yaprak Kitabevi etrafında şekillendi; Ahmet Nuri Yüksel, Özer Ravanoğlu, Fehim Üçışık ve Ahmet İyioldu’nun katılımıyla kadro genişledi.

Nevzat Kösoğlu’nun önerdiği, Peyami Safa’nın Yalnızız romanı ilk kitap olarak düşünülse de telif hakları sorunu nedeniyle basılamadı. Bunun yerine, Necip Fazıl Kısakürek’in Reis Bey adlı piyesinin neşriyle yayın hayatına başlandı. Yayınevinin adı ise Sevgi Babaoğlu’nun önerisiyle, Türk kültür tarihinde sembolik önemi olan “Ötüken” olarak belirlendi.

Ötüken Neşriyat, kuruluşundan itibaren Türk-İslam düşüncesine, millî kültüre ve klasik metinlere yaslanan bir yayın politikası benimsedi. Necip Fazıl Kısakürek, Peyami Safa, Sezai Karakoç gibi önemli isimlerin eserleri, yayınevinin ilk kitapları arasında yer aldı. 1960’lı yıllardan itibaren hem telif hem de tercüme eserlerle büyüyen katalog, fikir, tarih ve edebiyat alanlarında Türk yayıncılığına önemli katkılar sundu.

1978 yılında anonim şirkete dönüştürülen Ötüken Neşriyat A.Ş., bu yapısal değişimle birlikte daha düzenli ve kurumsal bir yayıncılık faaliyetini benimsedi. Bu yıllarda yayımlanan Büyük Türkiye Tarihi (Yılmaz Öztuna), Büyük Türk Klasikleri (14 cilt), Yeni Türk Ansiklopedisi (10 cilt), Sahih-i Buhari ve Tercemesi (17 cilt), Mesnevi Şerhi (6 cilt) gibi eserlerle hem akademik hem kültürel mirasa kalıcı katkılar sağladı.

Ötüken, sadece kitap yayıncılığı değil, aynı zamanda dağıtım sistematiği açısından da öncü adımlar attı. 1973 yılında Anda Ana Neşriyat ve Dağıtım AŞ. kurularak Türkiye genelinde yaygın ve güvenilir bir dağıtım ağı oluşturuldu. Bu sistem, dönemin en büyük eksikliklerinden biri olan dağıtım sorununa çözüm getirdi. Ancak 1984 yılında yaşanan büyük bir yangın, dağıtım faaliyetlerine son verilmesine neden oldu.

Kurumsal yapının şekillenmesinde Nevzat Kösoğlu, Nurhan Alpay ve Mustafa Yıldırım gibi isimlerin katkıları öne çıkarken, 1968 sonrası genel müdürlük görevini yürüten Nurhan Alpay, yapının idari istikrarını sağladı.

Ötüken Neşriyat, yalnızca kitap yayımlamakla kalmayıp fikir ve sanat alanında süreli yayınlara da önem verdi. 2010’lu yıllardan itibaren iki yeni dergi yayımlanmaya başladı: Millî Mecmua ve Söğüt. İlki, Türk düşüncesi, tarihi ve kültürü üzerine derinlemesine dosya konuları ile dikkat çekerken; ikincisi, sanat ve edebiyatın güncel meselelerini tartışmaya açtı. “Söğüt” ismi, 1968’de çıkarılan ilk mütevazı dergiye atıfla yeniden gündeme taşındı.

Bu dergilerde yer alan yazılar; Nihal Atsız, Erol Güngör, Ziya Gökalp, Ömer Seyfettin gibi düşünce ve edebiyat hayatımızın önemli isimlerine adanmış dosyalar etrafında şekillendi. Dergiler, genç yazarların fikrî ve estetik alanda yetişmesine de imkân sundu.

Ötüken Neşriyat, günümüzde yaklaşık 2200 kitabı kapsayan geniş bir kataloğa sahiptir. Edebiyat, tarih, sosyoloji, din, dil, kültür gibi alanlarda hem klasik metinleri hem de çağdaş düşünceyi temsil eden eserler yayımlamaktadır. Yayınevi; İsmail Gaspıralı, Yusuf Akçura, Ziya Gökalp, Abdülhak Şinasi Hisar, Cemil Meriç, Cengiz Aytmatov, Tarık Buğra, Erol Güngör gibi birçok müellifin eserlerini okurla buluşturmuştur.

Basın Yayın Birliği, Yayıncılar Birliği ve Türkiye Basım Yayın Meslek Birliği’ne üye olan Ötüken Neşriyat, yayınevi kimliğini sadece bir ticari kuruluş olarak değil, kültürel bir müessese olarak tanımlamaktadır.