Senirkent Dimrit Üzümü

Senirkent dimrit üzümü, Isparta ilinin Senirkent ilçesi coğrafi sınırında yetişen, Vitis vinifera L. türü kültür asmasından elde edilen siyah dimrit üzüm çeşididir. Bu ürün hem sofralık olarak hem de şıra ve pekmez üretiminde kullanılmakta olup menşe adı olarak 10.02.2022 tarihinde tescillenmiştir. Bölgenin Akdeniz ılıman iklimi ile İç Anadolu karasal iklimi arasındaki geçiş zonunda bulunması, asmanın kendine has özelliklerini kazanmasında etkili olmuştur.

Ürün Özellikleri

Senirkent dimrit üzümünün taneleri mor-siyah renkte olup, oval şekle sahiptir ve çekirdeklidir. Tane büyüklüğü yaklaşık 2-2,5 g arasında değişmektedir. Salkımları orta büyüklükte (220-250 g) ve konik şekillidir ve salkım sıklığı yüksektir. Asmanın adaptasyon yeteneği yüksek olmasına rağmen, coğrafi sınırın özel iklim şartları ürünün karakteristik yapısını belirlemektedir.

Üretim Metodu

Senirkent dimrit üzümü üretiminde asmalar; odun çelikleri veya aşılama yöntemleri ile gerçekleştirilir.

• Bağ yeri seçiminde, güneşlenme ihtiyacının yüksek olması nedeniyle güneye veya güneybatıya bakan yamaçlar tercih edilir; sert rüzgârların yaşandığı alanlardan kaçınılır.
• Dikim işlemi ilkbahar veya sonbahar mevsimlerinde yapılır. Fidan dikimi için arazi yabancı maddelerden temizlenir ve en iyi güneşlenmeyi sağlamak amacıyla genellikle doğu-batı veya kuzey-güney yönünde sıralar oluşturulur.
• Dikim çukurları yaklaşık 40-50 cm derinliğinde ve 30-40 cm genişliğinde açılır. Yaklaşık 1 metre uzunluğundaki odun çelikleri bükülerek çukurlara yerleştirilir ve çukurun dışında kalan kısım 2 göz üzerinden kesilir.
• Asmaya şekil verme (terbiye) işlemi, fidan dikiminden veya aşıdan itibaren 3-5 yıl içinde tamamlanır. Yüksek verim ve kalite için kısaltma, çıkarma ve seyreltme şeklinde budama işlemleri uygulanır.
• Kış budamasında yıllık dalların %70-80’i, yaz budamasında ise toplam yeşil aksamın %30-40’ı kesilip çıkarılır. Budama her yıl düzenli olarak yapılmalıdır.
• Yabancı otlarla mücadele ve toprak koşullarının iyileştirilmesi amacıyla 20-25 cm derinliğinde toprak işleme yapılır.
• Gözler nisanın ikinci haftası uyanır, haziranın ikinci haftası çiçeklenme başlar, temmuz sonu ben düşme zamanıdır. Hasat, ağustos sonu ile eylül başı arasında gerçekleşir.
• Hasat edilen üzüm, kurutulacaksa çuvallarda muhafaza edilir; pekmez yapımında kullanılacaksa bekletilmeden işlenir veya sofralık olarak soğuk hava depolarından piyasaya sürülür.

Coğrafi Sınır ve Denetim

Ürünün tescil edildiği coğrafi sınır, Isparta ili Senirkent ilçesi ile belirlenmiştir. Denetim işlemleri, Senirkent Belediyesi koordinatörlüğünde yürütülür. Denetim merci, Senirkent Belediyesi, Senirkent İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Senirkent Ziraat Odası’ndan konusunda uzman birer üyenin katılımıyla oluşan üç kişilik bir ekipten teşekkül eder. Düzenli denetimler yılda en az bir kez yapılır; ihtiyaç duyulması veya şikâyet olması halinde her zaman denetim gerçekleştirilebilir.

Denetim Kriterleri

1. Siyah dimrit üzüm çeşidinin kullanımı.
2. Ürünün tane rengi, büyüklüğü ve şekli.
3. Ürünün çekirdekli yapısı, salkım şekli ve büyüklüğü.
4. Belirtilen üretim metoduna uygunluk.
5. Senirkent dimrit üzümü ibaresi ve menşe adı ambleminin usulüne uygun kullanımı.

Denetim mercii, denetim süreçlerinde kamu veya özel kuruluşlardan uzman gerçek veya tüzel kişilerin hizmetlerinden yararlanabilir.