Türk Devletleri Teşkilatı Gayriresmi Zirvesi (2026)

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi Gayriresmi Zirvesi (2026), “Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma” temasıyla 15 Mayıs 2026 tarihinde Kazakistan Cumhuriyeti’nin ev sahipliğinde, Türk dünyasının manevi başkenti olarak kabul edilen Türkistan şehrinde düzenlenen uluslararası zirve toplantısıdır.

^{Zirveye katılacak üye ülkelerin bayrakları ile donatılan Türkistan'ın önemli merkezleri ve caddeleri, 15 Mayıs 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in ev sahipliği yaptığı zirveye, TDT üye ve gözlemci devletlerinin devlet ve hükümet başkanları, TDT Genel Sekreteri ile Aksakallar Konseyi ve Türk işbirliği teşkilatlarının temsilcilerinin katılması öngörülmektedir.

Zirveye katılması öngörülen devlet başkanları şunlardır: Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman.

Toplantıya ayrıca TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Omurali, uluslararası teşkilatların temsilcileri ile Türk İşbirliği Teşkilatlarının temsilcilerinin de iştirak etmesi beklenmektedir. Resmi program kapsamında, Devlet Başkanları Konseyi oturumu öncesinde TDT Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısının da gerçekleştirilmesi planlanmaktadır.

TDT Genel Sekreterliği tarafından yapılan açıklamaya göre zirve, yapay zeka, dijital inovasyon ve yeni ortaya çıkan teknolojilerin dönüştürücü potansiyelinden yararlanılarak sürdürülebilir ekonomik büyümenin teşvik edilmesi, kamu hizmetlerinin geliştirilmesi ve bölgesel bağlantısallığın güçlendirilmesi konularında Türk devletleri arasında stratejik diyaloğun ilerletilmesi amacıyla önemli bir platform niteliği taşımaktadır.

Dijital dönüşümden yapay zeka işbirliğine kadar pek çok başlığın masaya yatırılması ve Türk devletlerinin ortak teknoloji vizyonunun güçlendirilmesinin gündeme gelmesi öngörülmektedir.

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi Gayriresmi Zirvesi öncesinde Türkistan şehrinde kapsamlı hazırlık çalışmaları yürütülmüştür. Şehrin ana caddeleri, meydanları ve önemli merkezleri zirveye katılacak üye ülkelerin bayraklarıyla donatılmış; kent genelinde temizlik, çevre düzenlemesi ve altyapı çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Zirvenin ana toplantısının yapılacağı Kongre Salonunun yaklaşık 1.000 kişilik kapasiteye sahip olduğu belirtilmiştir. Ayrıca zirve kapsamında, Kazak geleneksel çadır mimarisini yansıtan büyük ölçekli bir yapının inşa edildiği aktarılmıştır.

^{Zirveye katılacak üye ülkelerin bayrakları ile donatılan Türkistan'ın önemli merkezleri ve caddeleri, 15 Mayıs 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Hazırlıklar kapsamında şehir girişine büyük boyutlu bir “Taikazan” anıtı yerleştirilmiştir. Kazinform Uluslararası Haber Ajansı’nda yer alan bilgilere göre yapının yüksekliği 10,4 metre, çapı ise 12 metre olarak açıklanmıştır. Yeni Taikazan’ın, Hoca Ahmed Yesevi Türbesi’nde bulunan tarihi Taikazan’dan yaklaşık beş kat büyük olduğu belirtilmiştir. Yapının mimari tasarımının havadan bakıldığında Türk Devletleri Teşkilatı bayrağını andıracak şekilde planlandığı ifade edilmiştir.

Şehirde ayrıca yeni bir etno-turizm kompleksi hizmete açılmıştır. Yaklaşık 707 metrekarelik alan üzerine kurulan kompleksin merkezinde, çapı 31 metre, yüksekliği ise 15,5 metre olan büyük bir yurt yapısı inşa edilmiştir. Kompleksin forumlar, etno-festivaller, uluslararası sergiler ve kültürel etkinliklere ev sahipliği yapmasının planlandığı belirtilmiştir. “Zanaatkarlar Şehri” adı verilen bölümde ise farklı ülkelerden davet edilen 17 zanaatkarın eserlerinin sergileneceği açıklanmıştır.

^{Türkistan'daki zirve için inşa edilen Kazak geleneksel çadırını andıran bir yapı, 15 Mayıs 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Türkistan şehir yönetimi tarafından yapılan açıklamalarda, şehirde bulunan yaklaşık 70 otel ve konaklama tesisinin yerli ve yabancı delegasyonları ağırlamaya hazır hâle getirildiği bildirilmiştir.

Zirve öncesinde şehir genelindeki güvenlik tedbirleri de artırılmıştır. Almatı, Şımkent, Aktöbe, Jambıl ve Kızılorda bölgelerinden ek kolluk kuvvetlerinin Türkistan’a sevk edildiği; Ulusal Muhafızlar ile Savunma Bakanlığı’na bağlı askeri personelin güvenlik operasyonlarına dahil edildiği aktarılmıştır. Şehre giriş noktalarında altı özel kontrol noktası oluşturulmuş ve araçların bu noktalarda denetlendiği belirtilmiştir. Bölge Acil Durumlar Müdürlüğü Başkan Yardımcısı Askar Seysenov, zirve kapsamında kullanılan 16 ayrı mekâna özel müdahale ve yangın söndürme araçlarının konuşlandırıldığını açıklamıştır. Ayrıca bir özel uçağın tahsis edildiği, Kızılorda bölgesinden ise ek bir uçağın getirildiği bildirilmiştir.

Zirve süresince şehir merkezinde drone uçuşlarına geçici yasak uygulanacağı duyurulmuştur. 14–15 Mayıs tarihlerinde Hoca Ahmed Yesevi Türbesi’nin ziyarete kapatılacağı, bazı cadde ve sokaklarda ise trafik kısıtlamalarına gidileceği açıklanmıştır. Türkistan’daki okul ve yüksekokulların da zirve günlerinde uzaktan eğitime geçeceği bildirilmiştir.

Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirve öncesinde resmi bir ziyaret kapsamında Kazakistan'ın başkenti Astana'ya gitmiştir. Erdoğan, 14 Mayıs Perşembe günü Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev ile Bağımsızlık Sarayı'nda birebir görüşme gerçekleştirmiş ve Türkiye-Kazakistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi'nin altıncı toplantısına katılmıştır. İki lider görüşmelerinin ardından ortak basın toplantısı düzenlemiş ve akabinde Türkiye-Kazakistan İş Forumu'nun kapanış törenine iştirak etmiştir.

^{Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı'nın (TDT) Gayriresmi Zirvesi'ne katılmak üzere geldiği Kazakistan'ın Türkistan şehrinde Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ile görüşüyor, 15 Mayıs 2026 - (Anadolu Ajansı)}

Erdoğan, Türkistan'daki TDT Gayriesmi Zirvesi kapsamında Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev ile de bir araya gelmiştir. Basına kapalı olarak gerçekleştirilen ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın da katıldığı bu görüşmede ikili ilişkiler, bölgesel ve küresel konular ele alınmıştır. Erdoğan görüşmede, iki ülke arasında savunma sanayii ve ticaret başta olmak üzere her alanda işbirliğini geliştirmeye devam edeceklerini ifade etmiştir.

Türk heyetinin Türkistan'a hareketi sırasında Kazakistan Başbakanı Oljas Bekenov, Türkiye'nin Astana Büyükelçisi Mustafa Kapucu ve diğer yetkililer Erdoğan'ı Nursultan Nazarbayev Uluslararası Havalimanı'nda uğurlamıştır. Cumhurbaşkanı Erdoğan ile birlikte Emine Erdoğan ve Türk heyeti de Türkistan'a hareket etmiştir.

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), 3 Ekim 2009 tarihinde Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye tarafından imzalanan Nahçıvan Anlaşması ile kurulmuştur. Kuruluş sürecinde teşkilatın resmi adı “Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi” olarak belirlenmiş, kamuoyunda ise “Türk Konseyi” adıyla anılmıştır.

2019 yılında Özbekistan’ın teşkilata katılmasıyla birlikte üye ülke sayısı beşe yükselmiştir. 12 Kasım 2021 tarihinde İstanbul’da düzenlenen 8. Liderler Zirvesi sırasında ise teşkilatın adı resmen “Türk Devletleri Teşkilatı” olarak değiştirilmiştir.

2024 yılında Türk Dünyası Ortak Alfabe Komisyonu tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda, 34 harften oluşan Ortak Türk Alfabesi önerisi üzerinde uzlaşı sağlanmıştır.

TDT üye ülkelerinin toplam yüz ölçümü yaklaşık 4,25 milyon kilometrekare, toplam nüfusu ise yaklaşık 160 milyondur. 2026 yılı itibariyle üye ülkeler arasında Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan yer alırken, Türkmenistan, Macaristan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti gözlemci üyeler arasında yer almaktadır.