Türkiye uzun yıllar boyunca “genç nüfuslu ülkeler” arasında sayıldı. Ancak son yıllarda demografik göstergeler farklı bir tabloya işaret ediyor. TÜİK’in yayımladığı “İstatistiklerle Yaşlılar 2025” raporu, Türkiye’de nüfusun giderek yaşlandığını ve yaşlı nüfusun toplum içindeki ağırlığının arttığını gösteriyor.
Rapor, yaşlı nüfusun büyüklüğünden yaşam koşullarına, sağlık göstergelerinden teknoloji kullanımına kadar birçok başlıkta dikkat çekici veriler sunuyor.
Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki nüfus son beş yılda %20,5 artarak 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı.
Bu grubun toplam nüfus içindeki payı da yükselmiş durumda. 2020’de %9,5 olan yaşlı nüfus oranı 2025’te %11,1’e çıktı.
Yaşlı nüfus oranı, 1950-2100 - TÜİK
Demografide önemli bir eşik vardır: bir ülkede yaşlı nüfus oranı %10’un üzerine çıktığında nüfusun yaşlanma sürecine girdiği kabul edilir. Türkiye de artık bu eşiği geçmiş durumda.
Nüfus projeksiyonları da bu eğilimin devam edeceğini gösteriyor. Mevcut eğilimler sürerse yaşlı nüfus oranının 2040’ta yaklaşık %18’e, 2080’de ise %33’ün üzerine çıkabileceği öngörülüyor.
Nüfusun yaşlanmasını gösteren önemli göstergelerden biri de ortanca yaş.
Türkiye’de ortanca yaş 2020 yılında 32,7 iken 2025 yılında 34,9’a yükseldi.
Bu, toplumun genel yaş dağılımının yukarı doğru kaydığını gösteriyor. Başka bir ifadeyle nüfus yapısı giderek daha yaşlı bir profile doğru ilerliyor.
Ayrıca yaşlı bağımlılık oranı da artmış durumda. Çalışma çağındaki her 100 kişiye düşen yaşlı sayısını ifade eden bu oran %16,2’ye yükseldi.
Yaş grubuna göre yaşlı nüfus oranı, 2020, 2025 - TÜİK
Birleşmiş Milletler verilerine göre 2025 yılında dünya nüfusunun %10,4’ü yaşlılardan oluşuyor.
Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu ülkeler arasında Monako, Japonya ve İtalya bulunuyor.
Türkiye ise 194 ülke arasında 75. sırada yer alıyor.
Bu tablo, Türkiye’nin henüz çok yaşlı bir nüfusa sahip olmadığını ancak hızlı bir yaşlanma sürecine girdiğini gösteriyor.
Türkiye içinde de yaşlı nüfus dağılımı oldukça farklı.
2025 verilerine göre yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu il %21,7 ile Sinop. Onu Kastamonu (%21,1) ve Giresun (%20,0) takip ediyor.
Buna karşılık yaşlı nüfus oranının en düşük olduğu iller ise:
Türkiye haritasına bakıldığında yaşlı nüfusun özellikle Karadeniz ve bazı Batı Anadolu illerinde yoğunlaştığı görülüyor.
Yaşlı nüfus oranının en yüksek ve en düşük olduğu 5 ülke, 2025 - TÜİK
Raporda dikkat çeken bir başka veri ise yaşam süresi. Türkiye’de 65 yaşına ulaşan bir kişinin ortalama yaşam süresi 18 yıl.
Bu süre:
Yani kadınların erkeklerden ortalama 3,3 yıl daha uzun yaşaması bekleniyor.
Türkiye’de yaklaşık her dört haneden birinde en az bir yaşlı fert bulunuyor. Bu oran %26,1 olarak hesaplanmış. Ayrıca 1 milyon 836 bin 496 yaşlı tek başına yaşıyor.
Bu grubun büyük çoğunluğunu kadınlar oluşturuyor:
Tek başına yaşayan yaşlıların oranının en yüksek olduğu il ise Balıkesir.
Türkiye’de yaşlıların önemli bir kısmı çocuklarıyla yakın mesafede yaşıyor.
Verilere göre yaşlıların %37,9’u en az bir çocuğuyla aynı adreste yaşıyor.
Ancak tek başına yaşayan yaşlıların %14,3’ünün aynı ilde yaşayan çocuğu bulunmuyor.
Bu durum, yaşlıların sosyal destek ağları açısından önemli bir gösterge olarak değerlendiriliyor.
2024 itibarıyla yaşlı nüfusun %88,4’ü okuma yazma biliyor.
Yaşlıların eğitim dağılımında ise ilkokul mezunları %46,7 ile en büyük grubu oluşturuyor.
Medeni durum verileri de dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor.
Yaşlı kadınların %44,9’u eşini kaybetmiş durumda, erkeklerde ise bu oran %10,6.
Başka bir ifadeyle eşi vefat etmiş kadınların oranı erkeklerin yaklaşık 4 katı.
İllere göre yaşlı nüfus oranı, 2025 - TÜİK
Türkiye’de yaşlı nüfusun %22,8’i yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında.
İşgücüne katılım oranı ise %13,1.
Bu oran:
Çalışan yaşlıların büyük kısmı tarım sektöründe (%56,9) yer alıyor.
2024 yılı verilerine göre yaşlıların en fazla hayatını kaybettiği hastalık grubu dolaşım sistemi hastalıkları (%39,9).
Bunu şu hastalıklar takip ediyor:
Teknoloji kullanımında da önemli bir değişim yaşanıyor. 65–74 yaş grubunda internet kullananların oranı 2020’de %27,1 iken 2025’te %53,2’ye yükseldi.
Bu artış oldukça dikkat çekici.
Ancak kullanımda cinsiyet farkı devam ediyor:
TÜİK’in yayımladığı “İstatistiklerle Yaşlılar 2025” raporu, Türkiye’nin artık demografik olarak yeni bir döneme girdiğini gösteriyor.
Yaşlı nüfusun hem sayısal olarak hem de oran olarak artması; sağlık sisteminden sosyal politikalara, şehir planlamasından emeklilik sistemine kadar birçok alanı doğrudan etkileyen bir gelişme olarak görülüyor.
Türkiye hâlâ genç sayılabilecek bir nüfus yapısına sahip olsa da veriler, önümüzdeki yıllarda yaşlı nüfusun toplum içindeki ağırlığının giderek artacağını gösteriyor.
Türkiye’de Yaşlı Nüfus Hızla Artıyor
Nüfusun Ortanca Yaşı Yükseliyor
Türkiye Dünya Sıralamasında Nerede?
Türkiye’de En Yaşlı ve En Genç İller
65 Yaşından Sonra Ortalama Ömür
Türkiye’de Yaşlıların Yaşam Düzeni
Aile ile Yaşama Durumu
Eğitim ve Medeni Durum
Yaşlıların İş Hayatı ve Yoksulluk
Yaşlılarda En Yaygın Ölüm Nedenleri
Yaşlılar ve İnternet: Beklenenden Daha Hızlı Artış