10. Yıl Marşı

10. Yıl Marşı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun onuncu yıl dönümü sebebiyle 1933 yılında yazılmış ve bestelenmiş millî marşlardan biridir. Sözleri Faruk Nafiz Çamlıbel ve Behçet Kemal Çağlar tarafından kaleme alınmış, bestesi ise Cemal Reşit Rey tarafından yapılmıştır.

Tarihi

Cumhuriyet’in ilanının onuncu yılı dolayısıyla 1933 yılında kutlamalar planlanmış, bu kapsamda bir tören komisyonu kurulmuştur. Giresun Mebusu Hakkı Tarık Bey ve dört milletvekilinin 1933’te Meclis’e sunduğu öneri doğrultusunda, Cumhuriyet’in onuncu yıldönümünün üç gün boyunca kutlanması, bu sürede resmî tatil ilan edilmesi ve özel törenler düzenlenmesi kararlaştırılmıştır.

Komisyon, bu anlamlı yıl dönümüne özel bir marş hazırlanmasını da gündemine almış ve birkaç şairden Cumhuriyet’in on yıl içerisindeki başarılarını, Türk inkılabının büyüklüğünü anlatan bir güfte yazmaları istenmiştir. Yapılan elemeler sonucu Faruk Nafiz Çamlıbel ve Behçet Kemal Çağlar’ın sözleri ile Cemal Reşit Rey’in bestesi uygun bulunmuş ve marş, Cumhuriyet’in onuncu yıl törenlerinde resmî marş olarak kabul edilmiştir.

Marşın Öğrenilmesi ve Yaygınlaştırılması

Marşın halk tarafından öğrenilip benimsenmesi için o dönemde geniş çaplı bir seferberlik başlatılmıştır. Gazetelerde her gün marşın sözleri yayımlanmış, okullarda ezberleme kursları düzenlenmiş ve radyo aracılığıyla sık sık seslendirilmiştir. Ankara Hipodromu’nda düzenlenen ve Mustafa Kemal Atatürk’ün de katıldığı büyük Cumhuriyet Bayramı kutlamalarında orkestra ve halk hep birlikte marşı söylemiştir.

90 Yıl Sonra Tamamlanan Marş

1933’teki kutlamalara ait arşiv görüntülerinde, marşın yalnızca ilk bölümünün seslendirildiği görülmüş; marşın tam metnine dair kayıtlar ise eksik kalmıştır. Cumhuriyet’in 100. yılı etkinlikleri kapsamında, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası (CSO) tarafından marşın tam metni seslendirilerek kayda alınmıştır. Şef Cemi’i Cem Deliorman yönetimindeki orkestra, marşı yeniden yorumlayarak 90 yıl sonra tamamlamıştır.

Marşın Temaları ve Önemi

10. Yıl Marşı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun onuncu yıl dönümü dolayısıyla 1933 yılında hazırlanmış millî marşlardan biridir. Marşın sözlerinde, Cumhuriyet’in ilk on yılındaki sosyal, kültürel ve ekonomik gelişmeler konu edilmekte; aynı zamanda Türkiye’nin tarihsel geçmişi, bağımsızlık mücadelesi ve toplumsal dönüşüm süreci ifade edilmektedir. Marşta, Türk milletinin tarih öncesinden gelen varlığına ve Cumhuriyet yönetiminin eşit, sınıfsız ve kaynaşmış bir toplum oluşturma hedefiyle yürüttüğü reformlara değinilmektedir. Ayrıca Türkiye’nin çağdaş medeniyet seviyesini yakalama ve aşma yönündeki amaçları marşla anlatılmaktadır.

10. Yıl Marşı'nın Tam Güftesi

Çıktık açık alınla on yılda her savaştan

On yılda on beş milyon genç yarattık her yaştan

Başta bütün dünyanın saydığı başkumandan

Demir ağlarla ördük anayurdu dört baştan

Türk'üz: Cumhuriyet'in göğsümüz tunç siperi

Türk'e durmak yaraşmaz, Türk önde, Türk ileri!

Bir hızda kötülüğü, geriliği boğarız

Karanlığın üstüne güneş gibi doğarız

Türk'üz, bütün başlardan üstün olan başlarız

Tarihten önce vardık, tarihten sonra varız

Türk'üz: Cumhuriyet'in göğsümüz tunç siperi

Türk'e durmak yaraşmaz, Türk önde, Türk ileri!

Çizerek kanımızla öz yurdun hartasını

Dindirdik memleketin yıllar süren yasını

Bütünledik her yönden istiklâl kavgasını

Bütün dünya öğrendi Türklüğü saymasını!

Türk'üz: Cumhuriyet'in göğsümüz tunç siperi

Türk'e durmak yaraşmaz, Türk önde, Türk ileri!

Örnektir milletlere açtığımız yeni iz

İmtiyazsız, sınıfsız, kaynaşmış bir kitleyiz

Uyduk görüşte bilgi, gidişte ülküye biz

Tersine dönse dünya yolumuzdan dönmeyiz

Türk'üz: Cumhuriyet'in göğsümüz tunç siperi

Türk'e durmak yaraşmaz, Türk önde, Türk ileri!