Alçak Köprü

Alçak Köprü, Amasya şehir merkezinde, Yeşilırmak üzerinde konumlanan ve Roma döneminden günümüze ulaşan tarihi bir köprüdür. Nehir seviyesinin yükselmesi ve zamanla nehir yatağında biriken mil tabakası nedeniyle köprünün kemerlerinin su seviyesine göre oldukça aşağıda kalması, yapının halk arasında "Alçak Köprü" olarak adlandırılmasına neden olmuştur. Amasya’nın köklü geçmişine tanıklık eden bu yapı, kentin tarihî dokusu içerisinde hem mimari hem de işlevsel açıdan önemli bir yere sahiptir.

Alçak Köprü (Amasya Belediyesi)

Tarihçe ve İnşa Süreci

Köprü, ilk olarak Roma İmparatorluğu döneminde kentin kalesini ve yerleşim alanlarını birbirine bağlamak amacıyla inşa edilmiştir.^【1】 Antik dönem mimarisinin izlerini taşıyan yapı, Yeşilırmak’ın debisindeki değişimler ve sel baskınları nedeniyle zamanla büyük hasar görmüştür. On sekizinci yüzyılda yaşanan büyük bir sel felaketi sonucunda köprünün kemerleri nehir yatağındaki mil ile dolmuş ve köprü kullanılamaz hâle gelmiştir.^【2】

Yapının bugünkü görünümünü kazandığı temel onarım süreci ise 1881 yılında dönemin Amasya Mutasarrıfı Ziya Paşa tarafından başlatılmıştır.^【3】Ziya Paşa’nın vefatı üzerine yarım kalan çalışmalar, 1881-1884 yılları arasında yerine atanan Mutasarrıf Şair Seyfettin Paşa tarafından tamamlanmıştır.^【4】2009 yılında ise yapının tarihî değerini korumak ve güvenliğini artırmak amacıyla aslına uygun kapsamlı bir restorasyon çalışması yürütülmüştür.^【5】

Mimari Özellikler

Alçak Köprü, yapım tekniği ve malzeme kullanımı açısından karma bir yapı sergilemektedir. Köprünün temel kısımlarında ve kemer ayaklarında Roma dönemine ait büyük kesme taş bloklar bulunmaktadır. Toplamda 11 kemer gözüne sahip olan köprü, nehir yatağının yükselmesi sebebiyle bugün basık bir görünüme sahiptir.

Alçak Köprü (Amasya Belediyesi)

Malzeme ve Yapı Tekniği

Köprünün orijinal ayakları üzerinde yükselen üst kısmı, on dokuzuncu yüzyıl restorasyonu sırasında düzgün kesme taşlardan örülmüştür. Üst tablada geçişi kolaylaştırmak amacıyla demir aksam ve parmaklıklar kullanılmıştır. Köprünün kemer yapısı, suyun akışını kolaylaştıracak şekilde tasarlanmış olup, Roma döneminin mühendislik bilgisini yansıtan sağlam temeller üzerine oturtulmuştur.

Günümüzdeki Durumu ve Kullanımı

Amasya Valiliği ve Amasya Belediyesi kentsel sit alanı içerisinde yer alan köprü, günümüzde yalnızca yaya trafiğine açıktır. Amasya Kalesi ve Yalıboyu Evleri’ni birbirine bağlayan stratejik bir noktada yer alması nedeniyle kentin en çok ziyaret edilen tarihî yapılarından biridir. Yapı, aynı zamanda Amasya'nın gece aydınlatma projeleri kapsamında estetik bir görünüme kavuşturulmuş olup turizm açısından büyük öneme sahiptir.

Alçak Köprü'nün Işıklandırması (Amasya Belediyesi)