
Alexander Kapp (1800–1869), Alman bir eğitim düşünürü olup, “androgoji” terimini ilk kez 1833 yılında yayımladığı Platon’s Erziehungslehre (Platon’un Eğitim Öğretisi) adlı eserinde kullanmıştır. Bu kavramı, özellikle yetişkinlerin eğitimiyle ilgili felsefi bir bağlamda ele alarak sistematik bir teori geliştirmemiş olsa da terimin literatürde ilk kez yer almasını sağlamıştır. Türk akademik literatüründe de, andragoji kavramının kökeni sıklıkla Alexander Kapp'ın bu terminolojik katkısına bağlanmaktadır. Kapp, bu çalışmasında Platon’un eğitim anlayışını açıklarken, yetişkinlerin ahlaki gelişimini ve karakter eğitimi sürecini özel bir başlık olan “Andragogik” altında incelemiştir. 28 Ocak 1800’de Bavyera’nın Ludwigsstadt kentinde doğan Kapp, 9 Ekim 1869’da Zürih yakınlarında hayatını kaybetmiştir
Andragoji, Yunanca andr- (yetişkin) + agogos (rehberlikçi) sözcüklerinden türetilmiş olup “yetişkin öğrenmesine rehberlik sanatı” anlamına gelir. Bu kavram, pedagojiden farklı olarak yetişkinlerin öğrenme gereksinimleri ve içsel motivasyonları üzerine odaklanır.
Kapp’ın Platon’s Erziehungslehre eserindeki “Die Andragogik oder Bildung im männlichen Alter” başlıklı bölüm, yetişkin eğitimine özel terminolojik bir alan oluşturmuştur. Bu yaklaşım, yetişkinlerin kendi yaşamlarında içsel erdem ve karakter eğitimi temelinde öğrenebileceğini öne sürer. Kapsamlı teorisi olmasa da, kavramın ortaya çıkışında kilit bir rol oynamıştır.
Alexander Kapp, andragoji kavramının terminolojik öncüsü olarak kabul edilir. Kavramın sistematik bir teori haline gelmesi, 20. yüzyılda Rosenstock‑Huessy ve Eduard Lindeman gibi düşünürlerin katkılarıyla gerçekleşmiştir. Ardından Malcolm Knowles, andragojiyi Amerika’da “yetişkin öğrenme teorisi” çerçevesinde sistematik olarak geliştirmiştir.
Türkiye’de andragoji çalışmaları, özellikle Gülden Akın (2014) tarafından hazırlanmış çalışmada kavramın tarihsel kökeni, pedagojiyle farkı ve uygulama önemi akademik olarak vurgulanmıştır.
Alexander Kapp’ın çalışmaları ayrıca Stephen Brookfield gibi çağdaş eğitim kuramcıları tarafından da referans alınmıştır. Brookfield, andragojiyi pedagojiden bağımsız, eleştirel düşünme ve demokratik öğrenme süreçlerine temel veren bir yaklaşım olarak benimsemiştir. Bu bağlamda Kapp’ın kavramsal katkısı, Brookfield’in eğitimde özgürleşme paradigmasına etik bir arka plan oluşturmuştur.
Akın, Gülden. “Andragoji Kavramı ve Andragoji ile Pedagoji Arasındaki Fark.” Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi 47, no. 1 (2014): 279‑300. Accessed July 27, 2025. https://dergipark.org.tr/tr/pub/auebfd/article/444996
Arslan Dişli, Gamze. BEYAZ ET SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN ÖRGÜTLERİN YETİŞKİN EĞİTİMLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA “Yetişkin Eğitimi Üzerine Bir Kuram Olan Andragoji” – Y. Lisans Tezi, https://9lib.net/document/q05p84gg-sektöründe-faaliyet-gösteren-örgütlerin-yetişkin-eğitimleri-üzerine-araştırma.html
Henschke, John A. “A History of Andragogy and its Documents as they Pertain to Adult Basic and Literacy Education” PAACE Journal of Lifelong Learning 25 (2016): 45–64.
Loeng, Svein. “Alexander Kapp – the First Known User of the Andragogy Concept.” International Journal of Lifelong Education 36, no. 6 (2017): 629–643.
Üstün, Ayşin Gaye – DAŞ, Arif. “Pedagoji, Andragoji ve Hetagoji Yaklaşımı.” https://www.researchgate.net/publication/372692218_Pedagoji_Andragoji_ve_Hetagoji_Yaklasimi_Pedagogy_Andragogy_and_Heutagogy
Henüz Tartışma Girilmemiştir
"Alexander Kapp " maddesi için tartışma başlatın
Andragoji ve Kapp’ın Kavramsal Katkıları
Etkisi ve Akademik Değeri