Çerkeş Su Böreği

Çerkeş Su Böreği, Çankırı’nın Çerkeş ilçesine özgü geleneksel bir hamur işidir. Kat kat açılan yufkaların haşlanıp kurutulduktan sonra tepsiye yerleştirilmesi, katlar arasına kavrulmuş kıyma serpilmesi ve tereyağı gezdirilerek fırında pişirilmesiyle hazırlanır. Ürünün ayırt edici yönü, haşlanmış yufka kullanılması ve katlar arasında sade kıymalı iç harçla hazırlanmasıdır.

^{Çerkeş Su Böreği (}Türk Patent ve Marka Kurumu⁾

Çerkeş Su Böreği, Çankırı ili Çerkeş ilçesi ile özdeşleşmiş geleneksel bir üründür. Ürünün özgün üretim yöntemi, kullanılan hamurun haşlanıp kurutulması, iç harç olarak kavrulmuş kıymanın tercih edilmesi ve özel amaçlı buğday unu ile yapılan yufkaların katmanlar hâlinde dizilmesiyle ayırt edici nitelik kazanır. Börek, özellikle bayram ve düğün gibi özel günlerde üretilerek kültürel süreklilik kazanmıştır.

Çerkeş Su Böreği, Çerkeş Belediyesi tarafından yapılan başvuru sonucu 03.07.2023 tarihinde, 1396 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiştir.

• 1,5 kg özel amaçlı buğday unu
• 10 adet yumurta
• Yaklaşık 5–6 litre içme suyu
• 24 g kaya tuzu (Çankırı Kaya Tuzu)

• 500 g kavrulmuş dana kıyma (yağsız)
• 2 g karabiber
• 170 g ayçiçek yağı
• 300 g tereyağı

• 5–6 litre su
• 64 g kaya tuzu

• 4 litre su
• 32 g kaya tuzu

Çerkeş Su Böreği’nin yapımında ilk aşama hamurun hazırlanmasıdır. Gıda ile temasa uygun bir kabın içerisine 10 adet yumurta kırılır ve 3–4 dakika çırpılır. Ardından su ve Çankırı’dan temin edilen kaya tuzu ilave edilerek unla birlikte yoğrulmaya başlanır. Kulak memesi yumuşaklığına gelene kadar yaklaşık 10–15 dakika yoğrulan hamur, işlem tamamlandığında 16 eşit bezeye ayrılır. Bezelerin birbirine yapışmaması için bez örtü serili tepsiye alınarak üzerleri örtülür ve yaklaşık 15 dakika dinlendirilir. Dinlenmenin ardından bezeler oklava yardımıyla tek tek açılarak yaklaşık 50 cm çapında yufkalar elde edilir. Açılan yufkalar, temiz bir bezin üzerine serilip yaklaşık 5 dakika kurutulur.

Kurutma işlemi tamamlanan yufkalar, gıda ile temasa uygun derin bir tencerede kaynatılmış tuzlu suya daldırılarak her biri 1 dakika haşlanır. Sonrasında, ayrı bir kapta hazırlanan soğuk tuzlu suya alınarak 1 dakika bekletilir. Bu işleme yufkaların “şoklanması” denir. Şoklama işleminden sonra yufkalar dikkatlice süzülerek fazla suyu alınır ve yapışmamaları için tek tek ayrılır.

İç harç için yaklaşık 10 ml ayçiçek yağında kavrulmuş yağsız dana kıyma ile karabiber karıştırılarak kıymalı iç hazırlanır. Ardından, haşlanıp şoklanan yufkalar yağlanmış tepsiye bir kat olarak serilir; her katın üzerine kıymalı iç ve eritilmiş tereyağı karışımı eklenerek yufkalar kat kat dizilir. Son kat da aynı şekilde kapatılıp yağlandıktan sonra börek, önceden ısıtılmış 200 °C fırında yaklaşık 1 saat pişirilir. Pişirme işlemi tamamlanan Çerkeş Su Böreği dilimlenerek servis edilir. Ürün, fırından çıktıktan sonra 5–8 °C arasında, oda sıcaklığında 4–5 gün saklanabilir.