Ceyhun Atuf Kansu (1919-1978), Türk şair, yazar ve çocuk doktorudur. Cumhuriyet’in ideallerini, halkın yaşam mücadelesini ve Anadolu’nun kültürel dokusunu eserlerinde işlemiştir. Şiirlerinde halk söyleyişlerinden yararlanarak toplumcu ve milli değerleri ön plana çıkarmıştır.

Ceyhun Atuf Kansu - Anadolu Ajansı

Hayatı

Ceyhun Atuf Kansu, 7 Aralık 1919’da İstanbul'un Bostancı semtinde doğmuştur. Babası, Erzurum milletvekilliği yapan Nafi Atuf Kansu, annesi ise eğitimci Müfdale Hanım’dır. Küçük yaşta annesini kaybeden Kansu, babasıyla birlikte 1921 yılında Ankara’ya yerleşmiştir​.

İlköğrenimini 1932 yılında Ankara Necatibey İlkokulu’nda tamamladıktan sonra, 1938 yılında Gazi Lisesi’nden mezun olmuştur. Şiire lise yıllarında ilgi duymaya başlamış, ilk şiiri 15 Ocak 1938’de Filiz adlı okul dergisinde yayımlanmıştır. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olduktan sonra çocuk hastalıkları alanında uzmanlaşmıştır. Ankara Numune Hastanesi’nde çocuk doktoru olarak çalışırken, Altındağ’da gecekondu çocuklarına hizmet vermek amacıyla bir poliklinik açmıştır.

Tokat Turhal Şeker Fabrikası’nda çocuk doktoru olarak görev yapmış, 1959 yılında Ankara’ya dönerek Ankara ve Etimesgut şeker fabrikalarında çalışmıştır​.

Türk Dil Kurumu yönetiminde de görev almıştır. 17 Mart 1978’de, görev yaptığı Etimesgut Şeker Fabrikası’nda kalp yetmezliği sonucu hayatını kaybetmiş ve Ankara Cebeci Asri Mezarlığı’na defnedilmiştir.

Edebi Kişiliği ve Şiir Anlayışı

Ceyhun Atuf Kansu, edebi yaşamına hece ölçüsü ve halk şiiri geleneğine bağlı olarak başlamış ancak zamanla Garip akımına yakın bir anlatım tarzını benimsemiştir. Sonrasında toplumcu bir anlayışa yönelmiş, şiirlerinde Anadolu halkının yaşam koşullarını ve bağımsızlık mücadelesini işlemiştir​.

Şiirlerinde halk söyleyişlerinden geniş ölçüde yararlanmış, doğa, çocuk sevgisi, köy öğretmenleri, emekçiler, Kurtuluş Savaşı, Atatürk ve Cumhuriyet gibi temaları işlemiştir​. "Sakarya Meydan Savaşı" şiir kitabında, bağımsızlık mücadelesini destansı bir dille ele almıştır​.

Şiir anlayışını, bireyin topluma olan duyarlılığını aktarmak olarak tanımlamış, şiirin bireyin tarih içindeki yerini, tutumunu ve bakış açısını anlatması gerektiğini savunmuştur​.

Eserleri

Ceyhun Atuf Kansu’nun eserleri, şiir, deneme ve çocuk edebiyatı alanlarında yoğunlaşmıştır.

Şiir Kitapları

• Bir Çocuk Bahçesinde (1941)
• Bağbozumu Sofrası (1944)
• Çocuklar Gemisi (1946)
• Yanık Hava (1951)
• Haziran Defteri (1955)
• Yurdumdan (1960)
• Bağımsızlık Gülü (1965)
• Sakarya Meydan Savaşı (1970)
• Buğday, Kadın, Gül ve Gökyüzü (1970)

Düz Yazı ve Deneme Kitapları

• Ya Bağımsızlık Ya Ölüm (1964)
• Köy Öğretmenine Mektuplar (1965)
• Tonguç'un Kitapları (1967)
• Atatürkçü Olmak (1966)
• Atatürk ve Kurtuluş Savaşı (1969)
• Halk Önderi Atatürk (1972)
• Cumhuriyet Ağacı (1973)
• Cumhuriyet Bayrağı Altında (1973)
• Söylevi Okurken (1996, ölümünden sonra yayımlandı)

Çocuk Kitapları

• İyi İnsan Mehmet Ali
• Üvey Ana

Hekimlikle İlgili Kitapları

• Turhal Dolaylarında Çocuk Bakımı
• Anneler Soruyorlar
• Kasabalar ve Köylerde Çocuk Bakımı

Ödülleri ve Anısı

Ceyhun Atuf Kansu, 1965-1966 yıllarında "Bağımsızlık Gülü" adlı eseriyle Yeditepe Şiir Armağanı’nı, 1970 yılında ise "Sakarya Meydan Savaşı" kitabıyla Behçet Kemal Çağlar Ödülü’nü kazanmıştır​.

Ailesi tarafından 1986 yılından itibaren her yıl "Ceyhun Atuf Kansu Şiir Ödülü" düzenlenmektedir​.