Ana YazarÜmmügülsüm TALİPOĞLU13 Temmuz 2026 13:48

ORCID ID

0000-0002-6890-8424

Dayanışma, terim olarak “Toplumsal planda bir amacın gerçekleşmesi için yapılan iş birliğinden doğan güç; tesanüt” olarak tanımlanabilir (Kirman, 2004: 56). Bu bağlamda dayanışma toplumsal bir olgudur ve toplumların özünde yer alan temel bir dinamik işlevi gördüğü iddia edilebilir (Güngör, 1995: 114). Toplumun sahip olduğu ortak amaç ve inançların tek paydada toplanması dayanışma ile ilgilidir. Toplum için bir güç ve direniş kaynağı olan dayanışma, belirli bir hedefe ulaşmaya yönelik birlik ve beraberlik oluşturduğu için toplum tarafından önemli bir değer olarak kabul edilmektedir (Marshall, 1999: 132-133). Dayanışmanın var olduğu toplumlarda kişilerarası bağlar güçlü olur ve yapılan yardımlar karşılık beklenmeksizin gerçekleştirilir. Fakat toplumsal bağların zayıf olduğu anomik durumlarda ise dayanışma zayıflamaktadır (Kirman, 2004: 57).【1】 Emile Durkheim’a göre, her toplumsal yapı varlığını devam ettirebilmek için dayanışmaya ihtiyaç duyar. Özellikle olağanüstü durumlarda toplumsal dayanışma daha çok önem kazanmaktadır.Toplumsal dayanışma, teknolojinin hayatımızın her alanına sirayet etmesiye değişim ve dönüşüme uğramakta, teknolojik gelişmelerle toplumsal faaliyetler dijital platformlara taşınmaktadır. Toplumsal yapıdaki mevcut dayanışma türlerinde mekanikten organiğe doğru bir geçiş söz konusudur. Hatta organik dayanışma mekanik dayanışma üzerinde hâkimiyet kurmuş durumdadır (Öztürk, 2013: 102). Toplumsal dayanışma faaliyetleri, bu değişime adapte olarak dijital platformlarda yerini almakta ve aktif bir şekilde faaliyet göstermektedir. İsrail’in Filistin topraklarında yaşayan mazlum halk üzerinde zulmünü arttırmasıyla ihtiyaç duyulan dijital dayanışma ve yardımlaşma kampanyaları, etkili ve verimli bir şekilde üretilerek dijital platformlar aracılığı ile önemli bir kitleye duyurulmaktadır. Dijital dayanışma çalışmalarında başarıya ulaşmak için dikkat edilmesi gereken en önemli husus, toplumun güvenini kazanmaktır. Güven duyulan kurum ve kuruluşlar uluslararası düzeyde faaliyetler göstererek önemli başarılara imza atabilir.Dijital ortamlarda, Filistin dayanışması için çalışan birçok yardım ve dayanışma kuruluşu bulunmaktadır. Eğitim, sağlık, sosyal hizmetler, barınma, gıda ve su yardımı, altyapı desteği, ekonomik ve sosyal kalkınma gibi yardımlarda bulunan kuruluşlar arasında BM Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı (UNRWA), Filistin Kızılayı (Palestine Red Crescent Society- PRCS), Global Communities, Norveç Halk Yardımı (Norwegian People’s Aid), CARE International, ActionAid, Human Appeal, Islamic Relief Worldwide gibi uluslararası yapılar önemlidir.【2】 Aynı zamanda çocukların korunmasına ve eğitime destek sağlayan Save the Children, sağlık hizmetleri ve tıbbi yardımlar ile öne çıkan Doctors Without Borders da Filistin için önemli dayanışma kurumlarındandır. Filistin için yardım ve dayanışma kampanyaları yürüten Türkiye merkezli kuruluşlar da mevcuttur. Sağlık, eğitim, yetimhane desteği, barınma ve gıda yardımında bulunan İnsan Hak ve Hürriyetleri ve İnsani Yardım Vakfı (İHH); hijyen, gıda, barınma, ilaç, giysi, eğitim, su kuyuları ve sağlık projeleri ile destek sağlayan Türk Kızılayı; Türkiye Diyanet Vakfı (TDV); Sadakataşı Derneği; Deniz Feneri Derneği; Cansuyu Yardımlaşma Derneği; Hayrat Yardım Derneği ve Beşir Derneği Filistin’e yönelik dayanışma gösteren kuruluşlara örnektir. Tüm bu dayanışma ve yardımlaşma kuruluşları Filistin’de acil yardım ve uzun vadeli destek projeleri yürüterek, yerel halkın temel ihtiyaçlarını karşılamak ve yaşam koşullarını iyileştirmek için çalışmalar yürütmektedir.Sonuç olarak, dijital dayanışma kampanyaları soykırıma uğrayan Filistin halkının içinde bulunduğu durumun anlaşılması ve gerekli yardımların bölgeye ulaştırılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Yukarıda isimlerini zikrettiğimiz dayanışma kuruluşları, Instagram, X, Facebook, TikTok gibi dijital platformlarda aktif olarak paylaşımlar yapmaktadır. Dünyamızın dijitalleşmesi ve bireylerin sanal ortamlarda daha çok vakit geçirmesi hasebiyle bu dayanışma biçimleri, daha çok tanınır olmakta ve daha fazla destek toplayabilmektedir.Okuma ÖnerileriDurkheim, Emile. (2006). Sosyoloji Dersleri, çev.: A. Berktay. İstanbul: İletişim Yayınları. Gönüllü, Canan (2023). “Dijitalleşen Dünyada Dönüşen Yardım Anlayışı: Dijital Yardım Kampanyaları”. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Dergisi, 1 (1), 43-80.