F-35 Kazaları (2014-2025)

Lockheed Martin F-35 Lightning II, 2006’daki ilk uçuşundan bu yana birçok tartışmalara, araştırmalara ve geliştirme tedarikindeki eksiklerle ve bunların sonucunda güvenlik endişeleriyle karşı karşıya kalmıştır.

Bu süreçte, özellikle 2014 yılından itibaren meydana gelen çeşitli kazalar ve olaylar, F-35 platformunun operasyonel güvenilirliği ve teknik yeterliliği konusunda kamuoyunda ve savunma çevrelerinde önemli tartışmalara yol açmıştır. Aşağıda, Haziran 2014'den itibaren gerçekleşen F-35 kazalarına kronolojik sırayla yer verilmiştir.

• Haziran 2014: Eglin Hava Kuvvetleri Üssü’nde bir F-35A’nın motoru alev aldı. Pilot kazadan yara almadan kurtulurken uçakta yaklaşık 50 milyon ABD doları hasar meydana geldi. 

^{Eglin Air Force, 2014.}  

^【1】

• Eylül 2018: Amerikan Deniz Piyadeleri’ne ait F-35B’te yakıt sisteminde arıza meydana geldi. Pilot, uçağı fırlatma koltuğu ile terk etti.

• Nisan 2019: Japon Hava Kuvvetleri’ne ait F-35A savaş uçağı Pasifik Okyanusu’nda kayboldu. Haziran 2019’da ulaşılan enkazda yapılan araştırmalarda uçağın anormal duruma girdiği ancak çıkış için pilotun hiçbir kumanda vermediği belirlendi. F-35’in karıştığı ilk ölümlü kaza olarak tarihe geçti.

• Mayıs 2020: Amerikan Hava Kuvvetleri’ne ait F-35A savaş uçağı, Eglin Hava Üssü’nden eğitim uçuşu için havalandı. İnişi sırasında meydana gelen arıza sonucunda pilot fırlatma koltuğunu kullanarak hayatta kaldı. Kazanın sebebinin yorgunluktan kaynaklanan pilot hatası, oksijen sistemiyle ilgili bir tasarım sorunu, uçağın karmaşık ve dikkat dağıtıcı yapısı, arızalı başa takılan ekran ve yanıt vermeyen uçuş kontrol sisteminin bir kombinasyonu olduğu açıklandı. 

• Eylül 2020: Amerikan Deniz Piyadeleri’ne ait bir F-35B havadan havaya yakıt ikmali sırasında Deniz Piyadeleri’ne ait KC-130 ile çarpıştıktan sonra düştü. Pilot, fırlatma koltukları ile hayatta kaldı, FC-130 iniş takımlarını açmadan tarlaya çakıldı. 

• Mart 2021: Deniz Piyadeleri Hava İstasyonu Yuma yakınlarında yakın hava desteği silah eğitimi için bir gece uçuşu sırasında, F-35B’e monte edilmiş 25 mm’lik top podundan ateşlenen mermi, silah namlusundan çıktıktan kısa bir süre sonra infilak etti. Pilot yaralanmadı fakat uçak uzun bir süre bakımda kaldı. 

• Kasım 2021: İngilizce Kraliyet Donanması’na ait F-35B Akdeniz’deki rutin faaliyetleri sırasında düştü. Kazaya motor girişinde bırakılan bir motor körleme tapasının neden olduğu belirlendi.

• Ocak 2022: Güney Kore Hava Kuvvetlerine ait bir F-35A, uçuş kontrolleri ve motor hariç tüm sistemlerin arızalanması sonucu gövde üzeri iniş yaptı. 

• Ocak 2022: Güney Çin Denizi’nde bir F-35C, uçak gemisine iniş yaptığı sırasında rampaya çarparak denize düştü. Gemide bulunan 7 mürettebat yaralandı, pilot fırlatma koltuğu kullanarak hayatta kaldı. Uçağın enkazı 2 ay sonra yaklaşık 12.400 ft derinlikten kurtarıldı. 

^【2】 

• Ekim 2022: ABD’de Hava Kuvvetleri Üssü’nde bir F-35A piste iniş yaparken yere çakıldı. Kazaya bir önceki uçağın dümen türbülansından kaynaklanan hava veri sistemindeki hatanın neden olduğu belirlenmiştir. 

• Aralık 2022: Teksas’da Donanma Hava İstasyonu’na ait bir F-35B test uçuşu sırasında dikey iniş sırasında düştü. Test pilotu kazadan yara almadan kurtuldu. 

• Eylül 2023: Bir F-35B, MCAS Beaufort’ta yapılan eğitim uçuşu sırasında düştü. Pilot yara almadan kurtuldu.



• Mayıs 2024: Meksika'da Kirtland Hava Kuvvetleri Üssünden kalkış yapan bir F-35B kalkıştan kısa bir süre sonra düştü. Pilotun fırlatma koltuğu kullandığı ve yara aldığı bildirildi.

^{Meksika Albuquerque Havaalanı yakınlarında, 2024.}  

^【3】

• Ocak 2025: Alaska, Eilson Hava Kuvvetleri Üssü’nde bir F-35A havadan süzülerek hızla yere çakıldı.

^【4】 

• Temmuz 2025: ABD'nin California eyaletinde donanmaya ait F-35 savaş uçağı Lemoore Donanma Hava Üssü yakınlarında düştü. Pilot, fırlatma sistemiyle uçaktan çıkmayı başardı.