Ana YazarMetin UÇAR13 Temmuz 2026 13:49

ORCID ID

0000-0001-8816-4090

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen için kullanılan ve Almanca kadın anlamına gelen “Frau” ile İngilizce soykırım anlamına gelen “genocide” kelimelerinden oluşturulmuş bir hitaptır. Avrupa Parlamentosu Sol Grup【1】 üyesi İrlandalı Clare Daly tarafından kullanıldıktan sonra sosyal medyada viral olmuştur56. Clare Daly’in İngilizce yaptığı konuşmasında Almanca bir tabir kullanmasının nedeni von der Leyen’in Alman olmasıdır.12 Aralık 2023’teki Avrupa Parlamentosu Genel Kurul toplantısında, Avrupa Komisyonunun STK’lar hakkında hazırladığı demokrasi paketi ele alınmıştır. Paketin, yabancı ülkelerin STK’ları finanse ederek Birlik’e müdahalede bulunmasının önüne geçmeyi amaçladığı söylenebilir. Dolayısıyla konuşmalarda daha çok müdahalelerin kimler tarafından yapıldığına, demokrasiye, dezenformasyona ve manipülasyona yer verilmiştir. Özellikle Rusya’nın Avrupa ülkelerine müdahalesi ve Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaş çok sayıda konuşmacı tarafından dillendirilmiştir. Bunun yanı sıra Çin ve Körfez ülkeleri ile çok uluslu şirketler de müdahaleci olarak anılmıştır. Ayrıca birçok parlamenter, dahili tehlike olarak; aşırı sağ hareketler ile yolsuzluğa bulaşmış, baskıcı (Pegasus gibi casusluk yazılımları kullanan) ve antidemokratik ulusal hükûmetlere dikkat çekmiştir (European Parliament, 2023).Tarihin en trajik katliamlarının yaşandığı bir dönemde Avrupa Parlamentosu’ndaki bu tartışmada 40’a yakın parlamenter söz almış ama (İrlandalı iki parlamenter dışında) dünyanın bir numaralı gündemi olan Gazze soykırımı görmezden gelinmiştir. Demokrasi, insan hakları, basın özgürlüğü ve sivil toplum gibi değerleri çiğneyen İsrail’e sağlanan AB desteğinin Avrupa değerlerine aykırılığı da dillendirilmemiştir. Ayrıca çok uluslu şirketlerin, medyanın ve istihbarat örgütlerinin İsrail/siyonizm ayağının Avrupa kamuoyunu manipülasyonu da konuşulmamıştır. Hatta İsrail tarafından geliştirilen casusluk programı olan Pegasus’a (bkz. Uluslararası Af Örgütü, 2022) değinen parlamenterler bile İsrail’in adını anmamaya özen göstermiştir.【2】Avrupa hükûmetlerinin ve temsilcilerinin bu duyarsızlığına dikkat çeken Avrupa Parlamentosu Milletvekili Mick Wallace, AB’nin soykırımcı apartheid devlet İsrail’i “kendisiyle benzer düşüncelere sahip bir ortak” olarak gördüğünü söyleyerek aslında sessizliğin sebebine işaret etmiştir. Ama Clare Daly biraz daha ileri giderek, AB’nin “demokrasiyi hor gören bir kurum” hâline geldiğini ifade etmiştir. Daly’e göre, AB Komisyonu Başkanı von der Leyen’in bir apartheid rejim olan İsrail’e destek vermesi zaten bunu göstermektedir. Üstelik İsrail “çocuklardan oluşan bir şehri yerle bir ederken”, von der Leyen İsrail’i “gerçek bir demokrasi” olarak adlandırmaktan da geri durmamıştır【3】. Hatta “tek bir yurttaşın oyunu almadan komisyon başkanı olan ama seçilmiş hükûmetlerin dış politikalarını engellemekten de geri durmayan” ve İsrail’in Gazze’de yaptığı soykırımı destekleyen AB Komisyonu Başkanı’nın demokrasiden söz etmesi de çok anlamlı değildir. Onun için Daly, von der Leyen’in başkanlığındaki AB Komisyonunun STK önerisini demokrasi açısından samimi bulmadığını ifade etmek için “Hayır teşekkürler Frau Genocide” diyerek konuşmasını bitirmiştir (Bir, 2023; European Parliament, 2023).2013-2019 yılları arasında Almanya’nın savunma bakanlığını yapan von den Leyen, 2019 yılından itibaren AB Komisyonu başkanlığına getirilmiştir (Bkz. European Commission, 2024). Gazze’de yaptığı soykırıma rağmen İsrail’e desteğiyle dikkat çeken AB Komisyon Başkanı, İsrail’i ziyaret etmiş, her fırsatta işgalci aparteid rejimi övmüş, Brüksel’deki komisyon binasına İsrail bayrağını yansıttırmış, İsrail’e koşulsuz desteğini açıklamış ve bine yakın AB çalışanının İsrail yanlısı tutumuna karşı yönelttikleri eleştirilere kulak asmamıştır. Durum böyle olunca kullanılan Frau Genocide, “İsrail’e koşulsuz destek sonunda lakabını buldu” yorumlarıyla geniş kabul görmüştür (Artı Gerçek, 2023).Benzer nitelemeler daha önce de kullanılmıştır. Ruanda devlet başkanının uçağının düşürülmesi ile 1994’te Tutsilere karşı işlenen büyük katliam sonrasında bu soykırımın planlanmasına yardım eden eşi Agathe Habyarimana için “Lady Genocide” ya da “Mademe Genocide” nitelemesi yapılmıştır (Howden, 2010; Steflja & Darden, 2020).Dünyanın önemli güç odaklarından biri olan AB’nin yöneticisi Ursula von den Layen, gücünü kullanarak soykırımı önlemeye çalışmamıştır. Aksine soykırım yapan İsrail’i bu eyleme adeta teşvik etmiştir. Durum böyle olunca o da 20. yüzyılın en büyük soykırımlarından birine yardımla suçlanan Habyarimana ile aynı şekilde anılır olmuştur.Okuma Önerileriİnat, Kemal (2024). “Avrupa Birliği’nin Gazze Soykırımı Politikası: Josep Borrell ve Ursula von der Leyen Üzerinden Bir Okuma”. Kriter Dergi. Erişim Tarihi: 02.03.2024, https://kriterdergi.com/dis-politika/avrupa-birliginin-gazze-soykirimi-politikasi-josep-borrell-ve-ursula-von-der-leyen-uzerinden-bir-okuma.Kamu Denetçiliği Kurumu (2024). Dünyanın En Büyük Açık Hava Hapishanesinden Dünyanın En Büyük Çocuk Mezarlığına: Özel Rapor. Ankara: TBMM Basımevi.