Keçiboynuzu ( Ceratonia Siliqua L. )

Keçiboynuzu (Ceratonia Siliqua L.), Fabaceae (baklagiller) familyasına ait, Akdeniz iklimine özgü, her dem yeşil ve kurakçıl bir bitkidir. Genellikle ağaççık ya da 6–10 metreye ulaşabilen ağaç formunda bulunur. Geniş taç yapısı, kalın dalları ve sert, tüysü, daimi yeşil yaprakları ile karakterizedir. Yaprakları 3–5 cm uzunluğunda ve 3–5 çift yaprakçıktan oluşur. Üst yüzeyleri parlak koyu yeşil, alt yüzeyleri ise açık yeşil ve kırmızımsı kahverengidir. Çiçekleri küçük, yeşil renkli ve taç yapraksızdır; salkım şeklinde dizilmiştir ve her salkımda yaklaşık 50 çiçek bulunur.

Keçiboynuzu meyvesi 7–20 cm uzunluğunda, yassı, sert kabuklu, kahverengi-morumsu renkte, çok tohumlu ve genellikle eğri yapıdadır. Bu meyvelerin bu görsel özelliği nedeniyle "keçiboynuzu" adıyla anılır. Doğal formları mat ve ince kabuklu iken, kültür formları genellikle parlak siyahımsı kahverengidir. Mezokarp (etli kısım) taze iken yumuşak, zamanla sertleşir; karakteristik olarak tatlıdır.

Meyve kimyasal bileşimi açısından zengindir. %60–70 oranında karbonhidrat, sakkaroz (%12.0–28.5), fruktoz (%5.6–9.3) ve glikoz (%2.2–6.2) gibi şekerler, selüloz, azotlu bileşikler, tanen ve sabit yağlar içerir. Bu bileşenler keçiboynuzuna yüksek besin ve enerji değeri kazandırmaktadır. 1000 g meyvede yaklaşık 258 g diyet lifi ve 3944.7 mg toplam fenolik madde bulunduğu bildirilmiştir. Mineral içeriği bakımından da zengin olan meyve, özellikle potasyum (843–1215 mg/kg), kalsiyum (251–361 mg/kg), fosfor (85–681 mg/kg) ve magnezyum (63–326 mg/kg) yönünden öne çıkmaktadır.

Yapay Zeka kullanılarak oluşturulmuştur.

Keçiboynuzu meyvesinden başlıca şu ürünler elde edilmektedir: keçiboynuzu pekmezi, keçiboynuzu unu, keçiboynuzu zamkı (locust bean gum, LBG), diyet lifi ve D-pinitol. Keçiboynuzu zamkı, özellikle tohum endosperminden izole edilmekte ve gıda, kozmetik, kâğıt, kumaş endüstrilerinde kıvam artırıcı ve emülgatör olarak yaygın biçimde kullanılmaktadır. D-pinitol, hipoglisemik etkileri ile bilinen ve doğal kaynaklardan elde edilen biyoaktif bir bileşiktir. Keçiboynuzunun bu madde açısından zengin olması, onu fonksiyonel gıda üretimi açısından önemli bir hammadde hâline getirmektedir.

Keçiboynuzu ayrıca glutensiz olması nedeniyle çölyak hastaları için alternatif bir gıda bileşeni sunmaktadır. Keçiboynuzu unu, kakao ikamesi olarak kek ve bisküvi üretiminde kullanılırken, çekirdek unu ve lifleri; glutensiz ekmek, bitkisel süt bazlı ürünler ve et ürünlerinde reolojik ve tekstürel özellikleri iyileştirmek amacıyla değerlendirilmektedir.

Ekolojik olarak keçiboynuzu, sıcaklık ve ışık gereksinimi yüksek, kuraklığa dayanıklı, ancak dona duyarlı bir türdür. Yıllık ortalama sıcaklığın 17 °C’nin üzerinde olduğu, en soğuk ay ortalamasının 7 °C altına düşmediği ve yıllık yağış miktarının 600 mm’yi aştığı bölgelerde gelişme göstermektedir. Türkiye’de doğal yayılış alanı Ege ve Akdeniz bölgelerinin kıyı kesimleridir. İzmir’den başlayarak Akdeniz boyunca Antalya ve Mersin arasında en yoğun yayılışını gösterir. Genellikle kırmızı Akdeniz toprakları, kırmızı kahverengi Akdeniz toprakları ve rendzina topraklar üzerinde yetişir.

Floristik açıdan keçiboynuzu, maki formasyonu içinde delice (Olea europaea var. sylvestris), sakız (Pistacia lentiscus), mersin (Myrtus communis), defne (Laurus nobilis), akçakesme (Phillyrea latifolia) ve kermez meşesi (Quercus coccifera) gibi türlerle birlikte bulunur. Kıyı kumulları ve fakir topraklarda sürünücü form alarak sakız ile birlikte çalı formasyonları oluşturabilir.

Keçiboynuzu kültürü Türkiye’de özellikle Mersin ve Antalya çevresinde yapılmaktadır. 1996 yılı itibarıyla 354.600 keçiboynuzu ağacının %93,6’sı Akdeniz Bölgesi'nde, bunların %54’ü Mersin, %35,8’i Antalya illerindedir. Yıllık üretimin %62,7’si Mersin’den sağlanmaktadır. Son yıllarda ürün çeşitliliği ve fonksiyonel gıda bileşeni olarak kullanım potansiyelinin artması, keçiboynuzuna olan ilgiyi artırmıştır.

Yapay Zeka kullanılarak oluşturulmuştur.