Ana YazarRumeysa USLU13 Temmuz 2026 13:50

ORCID ID

0000-0002-4102-977X

Türkçe sözlü rock türünde eserler üreten Mor ve Ötesi adlı grubun 2010 yılında çıkardığı Masumiyetin Ziyan Olmaz adlı yedinci albümün şarkılarından biri de Nakba’dır. Nakba (Nekbe), “büyük felaket” anlamına gelmektedir. Grup üyeleri, şarkının Filistinli bir çocuk gözünden söylendiğini katıldıkları bir programda ifade etmişlerdir (bkz. Özsoy, 2020). Şarkıya çocuk gözüyle bakıldığında Nekbe gününün yıkıcılığı çok daha çarpıcı bir biçimde anlaşılmaktadır.İsrail’in gasp ettiği Filistin topraklarında bağımsızlığını ilan ettiği 1948 yılını Filistinliler “Nekbe (Büyük Felaket) Günü” olarak adlandırır ve her yıl 15 Mayıs’ı hüzünle anarlar. Nekbe sırasında yaklaşık 1 milyon Filistinli zorla topraklarından çıkarılmış【1】, binlercesi öldürülmüş ve onlara ait 675 köy ve kasaba yok edilmiştir【2】 (Geldi vd., 2024). Tarifsiz bir acı yaşanmış ve bu felaketin izleri sonraki felaketler ile de birleşerek anlatılara dönüşmüş, nesilden nesile aktarılagelmiştir. Filistinlileri katleden İsraillilerin bugünü zafer şenlikleri ile kutlaması büyük bir vicdansızlığın da göstergesidir. Tam da bu noktadan hareket eden Mor ve Ötesi, Nakba adlı şarkılarında, Filistinlilerin acı hatıralarla dolu bir günde yas tuttukları sırada, İsraillilerin bağımsızlık kutlamalarını eleştirel bir dille yansıtmıştır (Özsoy, 2020). Böylece hem müzikal anlamda hem de toplumsal meselelere duyarlılığıyla dikkat çeken grup, Nakba adlı şarkıları ile Filistinlilerin yaşadıkları trajediyi müzik alanına taşımış ve geniş kitlelere anlatmış oldular.Şarkının sözleri incelendiğinde, “Kutlayanım var, ağlayanım da / Bak sana bayram, bana bomba” dizeleri, Filistinlilerin yas tuttukları bir zamanda İsraillilerin bayram kutlamalarına işaret etmektedir. “Hakkımı aldın, zaten yoktu” dizesi, İsrail’in gasp ettiği Filistin toprakları üzerindeki hak iddiasının temelsizliğini vurgulamaktadır. “Ruhumu al da yüzleş aklınla” ifadesi ise, İsrail zulmünü destekleyenlerin yalnızca akılla hareket ettiklerini, ancak vicdani değerlerden yoksun kararların canice sonuçlara yol açabileceğini ortaya koymaktadır. Şarkının bir çocuğun gözünden kurgulandığı düşünüldüğünde ise bu sözlerdeki duygusal yoğunluk çok daha belirgin hale gelmektedir (Özsoy, 2020). Şarkının sözleri şu şekildedir:“Karanlık kördü, adım yoktuHakkımı aldım, zaten çoktuGel bana anlat yaptığınıBenim ne yapınca abarttığımıKutlayanım var, ağlayanım daBak sana bayram, bana bombaKutlayamazsan ağla yanımdaRuhumu al da yüzleş aklınlaYangını gördüm, adım çoktuHakkımı aldın, zaten yoktuGel bana anlat yaptığımıSeni de yakınca abarttığımıKutlayanım var, ağlayanım daBaksana bayram, bana bombaKutlayamazsan ağla yanımdaRuhumu al da yüzleş aklınla.” (Mor ve Ötesi, 2018).Türkiye’nin başarılı ve insan haklarına karşı duyarlı müzisyenlerinden oluşan Mor ve Ötesi, trajediye ve paradoksa dikkat çektikleri bu şarkı ile Filistinlilerin acısına ortak olmuştur. Filistinlilerin yaşadığı zorlukların ve karşılaştıkları adaletsizliklerin anlatıldığı şarkı, grubun eleştirel ve sorgulayıcı karakteristik lirik tarzının özelliklerini taşımaktadır.Ekim 2023‘ten itibaren tüm dünyanın gözü önünde masum sivilleri katlederek savaş suçu işleyen İsrail’in yakın geçmişteki kanlı mazisini gözler önüne seren Nekbe gününü anlatan bu şarkı, başarılı müzikal estetiğinin yanı sıra Filistin mücadelesini çarpıcı bir biçimde konu edindiği için ayrı bir öneme sahiptir.